Theo dự báo của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, hiện tượng El Nino tiếp tục duy trì và có xu hướng gia tăng cường độ trong những tháng cuối năm. Dù lượng mưa có thể thiếu hụt, song nguy cơ xảy ra các trận mưa lớn với cường độ cao trong thời gian ngắn vẫn hiện hữu. Điều này có thể khiến lượng nước đổ về hồ chứa tăng đột biến, nhiều hồ chứa, nhất là các hồ vừa và nhỏ, nhanh chóng chuyển từ trạng thái thiếu nước sang điều tiết lũ, tạo áp lực lớn đối với công tác vận hành và bảo đảm an toàn công trình.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Trần Anh Dũng, để chủ động ứng phó với các tình huống mưa lũ bất thường, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản, UBND tỉnh Ninh Bình yêu cầu các ngành, địa phương và đơn vị quản lý công trình thủy lợi thực hiện nghiêm các quy định của Trung ương về phòng, chống thiên tai và quản lý an toàn đập, hồ chứa; đồng thời coi việc rà soát, đánh giá hiện trạng công trình là nhiệm vụ trọng tâm trước khi bước vào cao điểm mùa mưa bão.
Theo đó, tỉnh chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phối hợp với các địa phương, đơn vị quản lý tổ chức kiểm tra toàn diện hệ thống đập, hồ chứa trên địa bàn; tập trung đánh giá các công trình có nguy cơ mất an toàn, xuống cấp, đang thi công hoặc có cửa van điều tiết. Trên cơ sở kết quả kiểm tra, các đơn vị phải xác định rõ những tồn tại, nguy cơ tiềm ẩn, trách nhiệm và giải pháp khắc phục, không để xảy ra tình trạng bị động khi có mưa lớn, lũ xuất hiện.
Đối với các hồ chứa đã xuống cấp hoặc đang sửa chữa, xây dựng, tỉnh yêu cầu tăng cường kiểm tra hiện trạng công trình, bố trí đầy đủ lực lượng, vật tư, phương tiện sẵn sàng xử lý sự cố; hạn chế hoặc không tích nước đối với những hồ chưa bảo đảm điều kiện an toàn; chỉ khi các tồn tại được khắc phục theo quy định mới được phép đưa công trình vào vận hành tích nước.
Đặc biệt, tỉnh Ninh Bình yêu cầu nâng cao năng lực vận hành các hồ chứa có cửa van điều tiết; các đơn vị quản lý phải rà soát, bổ sung quy trình vận hành phù hợp với các kịch bản mưa lớn, mưa đặc biệt lớn; thường xuyên cập nhật thông tin dự báo khí tượng thủy văn để điều chỉnh phương án vận hành theo diễn biến thực tế; song song với đó là kiểm tra toàn bộ hệ thống cấp điện, nguồn điện dự phòng, thiết bị nâng hạ cửa van, hệ thống giám sát và quan trắc nhằm bảo đảm công trình luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động khi có tình huống khẩn cấp.
Không chỉ chú trọng an toàn công trình, công tác bảo vệ người dân vùng hạ du cũng được tỉnh Ninh Bình đặc biệt quan tâm. Các đơn vị quản lý hồ chứa phải duy trì thông tin liên lạc thường xuyên với chính quyền cơ sở, kịp thời thông báo tình trạng công trình, thời điểm và lưu lượng xả lũ. Chính quyền các xã, phường được yêu cầu rà soát các khu dân cư có nguy cơ bị ảnh hưởng, kiểm tra hệ thống cảnh báo, chuẩn bị phương án sơ tán dân cư, bảo vệ tài sản để sẵn sàng triển khai khi có tình huống xảy ra.
Cùng với việc xây dựng các phương án ứng phó, UBND tỉnh yêu cầu các đơn vị tổ chức trực ban nghiêm túc trong suốt mùa mưa bão; thường xuyên kiểm tra hiện trạng công trình, chủ động xử lý sự cố ngay từ sớm theo phương châm "4 tại chỗ". Đồng thời, việc cập nhật kịp thời các số liệu quan trắc về mực nước hồ chứa, dung tích và lưu lượng xả được xác định là cơ sở quan trọng phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, góp phần nâng cao hiệu quả dự báo, cảnh báo và giảm thiểu rủi ro thiên tai.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng khó lường, việc chủ động kiểm tra, củng cố an toàn công trình, hoàn thiện các phương án vận hành và bảo đảm thông tin cảnh báo được xem là giải pháp quan trọng để Ninh Bình giảm thiểu nguy cơ xảy ra sự cố hồ, đập, bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của người dân và duy trì hiệu quả hoạt động của hệ thống công trình thủy lợi trong mùa mưa bão năm nay.
