Hầu hết người dân các điểm sạt lở tại tỉnh An Giang, Đồng Tháp… đã được di dời đến nơi an toàn.
Gia cố mạng lưới thủy lợi
Nhận định của ngành nông nghiệp, diễn biến lũ năm nay có thể bằng hoặc cao hơn so với mực nước lũ năm 2011. Theo đó, dự kiến đỉnh lũ đầu nguồn sẽ đến vào cuối tháng 9 và lên mức báo động 2 - 3, đạt cao trình từ 4,2 - 4,5 m. Ông Đoàn Ngọc Phả, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) tỉnh An Giang cho hay: “Toàn tỉnh có khoảng 350 ô, đê bao với tổng chiều dài hơn 190 km, chúng tôi đã đầu tư khoảng 164 tỉ đồng nhằm gia cố đê bao ở 11 huyện, thị. Ngoài vốn ngân sách, tỉnh chủ trương vận động thêm sự đóng góp của người dân, doanh nghiệp nhằm đảm bảo an toàn tài sản của người dân khi nước lớn. Nhờ vậy, tính đến thời điểm hiện nay, tỉnh đã thực hiện gia cố và sửa chữa được gần 95% đê bao, 71 công trình cống đập ở các kênh, mương bị cơn lũ năm 2011 làm hư hại và nạo vét 25 công trình kênh, mương nội đồng khác”.
Rút kinh nghiệm mùa lũ lớn năm 2011, hệ thống đê bao kiểm soát lũ tại nhiều tỉnh bộc lộ những nhược điểm như: tràn, sạt lở và hư hỏng nặng, năm nay các tỉnh như An Giang, Long An… đã chủ động triển khai hàng loạt giải pháp nhằm hoàn chỉnh gia cố, đặc biệt chú trọng ở các tiểu vùng gặp nhiều khó khăn về vốn đầu tư sửa chữa, gia cố và nâng cấp đê bao. Tại huyện Tân Hồng (Đồng Tháp), ngành nông nghiệp phấn đấu đến ngày 30/9, sẽ hoàn tất công tác gia cố đê bao, xây dựng cống tiêu… Do nguồn vốn phân bổ năm 2012 đã hết, huyện đã chủ động ứng tiếp vốn năm 2013 hoặc vận động người dân, doanh nghiệp tiếp tục bỏ vốn, chung sức hoàn chỉnh mạng lưới thủy lợi nội đồng.
Riêng tại huyện An Phú (An Giang), huyện đang nỗ lực hoàn chỉnh các công trình điển hình của hệ thống thủy lợi khép kín bao gồm: đê bao cao hơn cao trình lũ năm 2000 khoảng 6 cm, cống tiêu thoát nước, hệ thống trạm bơm phục vụ tiêu úng… “Chúng tôi đã vận động doanh nghiệp đầu tư gần 10 tỷ đồng xây dựng 4 trạm bơm giúp bà con kịp thời tiêu úng cho hơn 1.500 ha lúa vụ 3. Với việc hoàn thành các hệ thống thủy lợi khép kín như thế này, người dân có thể tạm yên tâm khi lũ lớn tràn về”, anh Huỳnh Thanh Phong, Trưởng phòng NN&PTNT huyện An Phú lạc quan.
Phát triển cụm, tuyến dân cư vượt lũ
Để hạn chế tác động tiêu cực đến đời sống người dân mỗi khi lũ về, từ năm 2002 giai đoạn 1 chương trình xây dựng cụm, tuyến dân cư vượt lũ đã được các ngành chức năng nhanh chóng triển khai tại 8 tỉnh, thành thường xuyên ngập lụt ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Hiện chương trình đã chuyển sang giai đoạn 2 kéo dài đến hết năm 2013. Theo đó 982 cụm, tuyến dân cư và 73 bờ bao khu dân cư được triển khai xây dựng đã góp phần giúp gần 200.000 hộ thuộc diện phải di dời an cư, ổn định cuộc sống.
“Kết hợp với ngành xây dựng, chúng tôi đã thực hiện hơn 500 dự án, bố trí cho gần 37.000 hộ dân đạt mức độ lấp đầy khoảng 98% toàn cụm. Hầu hết bà con đều phấn khởi và tích cực hợp tác giúp chương trình đạt hiệu quả cao nhất’’, ông Dương Nghĩa Quốc, Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Đồng Tháp cho biết.
Tại huyện Tân Hưng (Long An), ông Hồ Văn Dân, Chủ tịch UBND huyện cho biết, huyện đã chủ động trong công tác xây dựng các cụm, tuyến dân cư vượt lũ cho người dân. Hiện huyện đã hoàn thành 28 tuyến cụm dân cư, di dời được hơn 5.000 hộ sống trong vùng trũng thấp với tổng vốn đầu tư gần 200 tỷ đồng. Ngoài những giải pháp đảm bảo an toàn về tính mạng cho người dân ở các khu vực chịu ảnh hưởng của lũ, huyện đã tổ chức kiểm tra, giám sát chặt chẽ khâu thi công các công trình hạ tầng giao thông trong nỗ lực đẩy nhanh tiến độ các dự án phục vụ nhu cầu người dân.
Tỉnh Đồng Tháp, địa phương đang là điểm nóng sạt lở mỗi khi nước về, theo ông Quốc, sau khi hoàn thành các cụm tuyến dân cư vượt lũ giai đoạn 1, tỉnh vẫn còn khoảng 2.000 hộ có nhu cầu di dời. Hiện ngành xây dựng đang khẩn trương triển khai xây dựng 43 cụm tuyến dân cư vượt lũ giai đoạn 2 với tổng kinh phí khoảng 2.400 tỷ đồng sẽ giải quyết cơ bản tình trạng người dân sinh sống ở những khu vực không an toàn. Riêng tình trạng sạt lở bờ sông với khoảng 100 điểm sạt lở ở 10 huyện, thị, thành phố bao gồm hơn 1.200 hộ cần di dời khẩn cấp, tỉnh đã yêu cầu chính quyền địa phương nhanh chóng chuyển các hộ dân đang sống trong vùng sạt lở đến nơi an toàn.
Nhìn xa hơn, ông Hưng cho rằng, việc xây dựng cụm-tuyến dân cư vượt lũ trong các năm tới cần gắn với lợi thế giao thông đường thủy, cũng như tính toán sao cho thuận lợi việc mưu sinh của bà con. Hiện Bộ Giao thông Vận tải đã cụ thể hóa vấn đề này trong việc định hướng phát triển giao thông thủy nội địa. Theo đó, sẽ tạo điều kiện mở rộng những điểm dân cư dọc theo tuyến kênh để vừa có khả năng vượt lũ, vừa kết hợp làm giao thông đường bộ nông thôn.
Lê Nghĩa
Bài cuối: Tìm giải pháp sống chung với lũ