Độc đáo Lễ đón tiếng sấm đầu năm của dân tộc Ơ Đu

Độc đáo Lễ đón tiếng sấm đầu năm của dân tộc Ơ Đu

Ngày 27/6/2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có quyết định số 2192/QĐ-BVHTTDL về việc công nhận “Lễ đón tiếng sấm đầu năm của dân tộc Ơ Đu ở xã Nga My- Nghệ An” là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tập quán xã hội và tín ngưỡng.

Lễ đón tiếng sấm đầu năm tồn tại khoảng 100 năm qua, đây là một lễ hội lớn, quan trọng, có nhiều lễ thức mang đậm sắc thái văn hóa độc đáo, đặc trưng riêng có của dân tộc Ơ Đu. Trong tâm thức của người Ơ Đu, khi nào có tiếng sấm thì đó là thời điểm bước sang năm mới. Khi đó người Ơ Đu tổ chức lễ đón tiếng sấm để cầu mong bản làng bình yên, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, người người dồi dào sức khỏe.

Chị em phụ nữ dân tộc Ơ Đu ở bản tái định cư Văng Môn (xã Nga My, Nghệ An) giúp nhau mặc trang phục truyền thống để cùng bà con dân bản đi dự lễ tiếng đón tiếng sấm đầu năm.

Chị em phụ nữ dân tộc Ơ Đu ở bản tái định cư Văng Môn (xã Nga My, Nghệ An) giúp nhau mặc trang phục truyền thống để cùng bà con dân bản đi dự lễ tiếng đón tiếng sấm đầu năm.

Sáng sớm của ngày đầu tiên sau khi bầu trời xuất hiện tiếng sấm, bà con dân bản Văng Môn (xã Nga My, Nghệ An) cùng nhau mang các vật dụng ra suối Nậm Ngân để lau chùi, mang ý nghĩa rửa trôi những đen đủi, phiền muộn trong năm để bước sang năm mới.

Sáng sớm của ngày đầu tiên sau khi bầu trời xuất hiện tiếng sấm, bà con dân bản Văng Môn (xã Nga My, Nghệ An) cùng nhau mang các vật dụng ra suối Nậm Ngân để lau chùi, mang ý nghĩa rửa trôi những đen đủi, phiền muộn trong năm để bước sang năm mới.

o-du-6725-11.jpg
Ngay sau khi rửa những đen đủi, phiền muộn ở suối thiêng Nậm Ngân chảy quanh sau bản, mọi người sẽ theo chân già làng, thầy cúng di chuyển về địa điểm làm lễ đón tiếng sấm đầu năm.
o-du-6725-12.jpg
Mở đầu cho lễ đón tiếng sấm đầu năm là nghi thức cúng bản. Đây là nghi thức rất quan trọng để thầy mo, các vị già làng, trưởng bản, người có uy tín sẽ khấn cầu và thông báo xin thổ địa, thần linh trông coi bản làng, cai quản dòng dòng, dãy núi đồng ý cho dân bản tổ chức và đón lễ trên địa bàn.
Kết thúc nghi thức cúng bản, người dân tổ chức thụ hưởng lễ, uống rượu cần trước lúc tổ chức lễ đón tiếng sấm đầu năm.

Kết thúc nghi thức cúng bản, người dân tổ chức thụ hưởng lễ, uống rượu cần trước lúc tổ chức lễ đón tiếng sấm đầu năm.

Người dân Ơ Đu di chuyển các mâm cúng (cúng thần Sấm, cúng làm vía cho dân bản) ra địa điểm cúng được thực hiện ngoài trời ngay trung tâm bản Văng Môn (xã Nga My, Nghệ An).

Người dân Ơ Đu di chuyển các mâm cúng (cúng thần Sấm, cúng làm vía cho dân bản) ra địa điểm cúng được thực hiện ngoài trời ngay trung tâm bản Văng Môn (xã Nga My, Nghệ An).

Mâm cúng thần Sấm trong lễ đón tiếng sấm đầu năm của đồng bào dân tộc Ơ Đu gồm có đầu lợn luộc, cá suối nướng, các loại thịt luộc, cơm lam màu tím, rượu trắng đựng trong ống nứa, rêu đá, nải chuối và nhiều món ăn truyền thống, đặc trưng riêng có của đồng bào dân tộc Ơ Đu.

Mâm cúng thần Sấm trong lễ đón tiếng sấm đầu năm của đồng bào dân tộc Ơ Đu gồm có đầu lợn luộc, cá suối nướng, các loại thịt luộc, cơm lam màu tím, rượu trắng đựng trong ống nứa, rêu đá, nải chuối và nhiều món ăn truyền thống, đặc trưng riêng có của đồng bào dân tộc Ơ Đu.

nghe-an7-6725.jpg
Một nghi thức cầu khấn của đồng bào Ơ Đu thực hiện trong lễ đón tiếng sấm đầu năm diễn ra khá dài với sắc màu văn hóa bản địa rất độc đáo, đặc trưng.
o-du-6725-10.jpg
Chủ lễ (thầy cúng) cùng người dân thực hiện các bài khấn để cầu mong thần Sấm ban phát cho bản làng sự yên bình, ấm no, mọi người trong bản đoàn kết, dồi dào sức khỏe.
nghe-an8-6725.jpg
Sau nghi lễ cúng thần Sấm, thầy mo, già làng, trưởng bản và người có uy tín cùng nâng chén rượu đầu năm để chúc những điều tốt đẹp đến với bản làng trong năm mới.
Thấy cúng, già làng, người có uy tín thực hiện nghi thức buộc chỉ cổ cổ tay, đặt tên và làm vía cho người dân để mong muốn người được cột chỉ cổ tay luôn khỏe mạnh, gặp nhiều niềm vui, may mắn.

Thấy cúng, già làng, người có uy tín thực hiện nghi thức buộc chỉ cổ cổ tay, đặt tên và làm vía cho người dân để mong muốn người được cột chỉ cổ tay luôn khỏe mạnh, gặp nhiều niềm vui, may mắn.

nghe-an5-6725.jpg
Người dân Ơ Đu tổ chức vòng xòe để vui chơi, nhảy múa trong lễ đón tiếng sấm đầu năm, thắt chặt tình đoàn kết cộng đồng.
Xuân Tiến/TTXVN