Sau ngày 31/12/2014, các tổ chức tín dụng (TCTD) có dừng việc cho vay ngoại tệ đối với nhu cầu vốn của doanh nghiệp xuất nhập khẩu xăng, dầu và doanh nghiệp thực hiện dự án xuất khẩu hay không theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) là vấn đề được rất nhiều người quan tâm. Phó Thống đốc NHNN - bà Nguyễn Thị Hồng đã trả lời báo giới xung quanh vấn đề này.
 Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng (nguồn NHNN) |
* Thưa bà, các TCTD có dừng việc cho vay ngoại tệ đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu xăng, dầu và doanh nghiệp thực hiện dự án xuất khẩu sau ngày 31/12 hay không?
Nhằm thực hiện chủ trương của Chính phủ về chính sách tín dụng ngoại tệ trong việc chống đô la hóa nền kinh tế, NHNN đã ban hành thông tư hướng dẫn về việc cho vay ngoại tệ, trong đó cho phép TCTD cho vay ngoại tệ đối với nhu cầu vốn ngắn hạn, trung hạn và dài hạn ngoại tệ để thanh toán tiền hàng nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ mà khách hàng vay có đủ nguồn thu ngoại tệ từ hoạt động sản xuất kinh doanh. Bên cạnh đó, Thông tư cũng quy định nhu cầu vay vốn để thực hiện dự án trọng điểm và những lĩnh vực ưu tiên theo chủ trương của Chính phủ, các TCTD đã có thể xin chấp thuận bằng văn bản NHNN .
Tuy nhiên, trong điều kiện hoạt động sản xuất kinh doanh vẫn còn khó khăn và tín dụng khó mở rộng, thời gian qua, Thống đốc NHNN đã cho phép các TCTD được tự quyết định cho vay ngoại tệ đối với hai nhu cầu vay vốn: Thứ nhất, đó là với nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu đầu mối mà Bộ Công thương giao hạn mức; thứ hai là nhu cầu vay vốn trong nước để thực hiện dự án xuất khẩu và khách hàng vay có nguồn thu ngoại tệ để trả nợ.
Trên cơ sở đánh giá tình hình cho vay ngoại tệ trong thời gian qua, trên cơ sở chỉ tiêu nền kinh tế vĩ mô Quốc hội đã phê chuẩn là tăng trưởng GDP 6,2% năm 2015; đồng thời để tiếp tục hỗ trợ cho doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu nói riêng, cũng như các doanh nghiệp thực hiện dự án xuất khẩu, Thống đốc NHNN đã chủ trương tiếp tục cho phép thực hiện cho vay hai đối tượng trên đến hết năm 2015.
* Nhu cầu vay ngoại tệ của hai đối tượng doanh nghiệp này chiếm tỷ trọng bao nhiêu so với tổng dư nợ cho vay ngoại tệ, thưa bà?
Dư nợ cho vay ngoại tệ của hai đối tượng doanh nghiệp này chiếm khoảng 30% trong tổng dư nợ cho vay ngoại tệ của toàn hệ thống. Trong đó, dư nợ cho vay đối với các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu đầu mối chiếm khoảng 6%, còn nhu cầu cho vay đối với dự án xuất khẩu chiếm 24%.
* NHNN có đánh giá như thế nào về việc tiếp tục kéo dài cho vay ngoại tệ với hai nhu cầu vốn trên?; tác động ra sao đối với doanh nghiệp và các TCTD, thưa bà?
Về góc độ của doanh nghiệp, khi vay ngoại tệ với mặt bằng tỷ giá ổn định như hiện nay và lãi suất cho vay VNĐ tương đối cao so với lãi suất cho vay ngoại tệ, việc cho phép tiếp tục cho vay ngoại tệ với 2 nhu cầu vốn này sẽ giúp cho doanh nghiệp giảm chi phí vay vốn.
Với các TCTD, khi NHNN cho phép các TCTD được tự quyết định cho vay ngoại tệ đối với hai nhu cầu vốn này thì hệ thống các TCTD có điều kiện mở rộng tín dụng để thực hiện chỉ tiêu NHNN đề ra. Khi các doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu được hỗ trợ về chi phí vay vốn thì sẽ góp phần thúc đẩy hoạt động xuất khẩu cũng như góp phần thúc đẩy hoạt động sản xuất trong nước và qua đó cũng giúp cho nền kinh tế của chúng ta có điều kiện đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế 6,2% của chính phủ đề ra trong năm 2015.
Thị trường ngoại hối chịu tác động của nhiều yếu tố, trong đó yếu tố căn bản, quan trọng nhất là cung - cầu ngoại tệ mà cung - cầu ngoại tệ được đánh giá trên góc độ tổng thể và toàn diện. Việc cho phép các TCTD tiếp tục cho vay ngoại tệ với hai nhu cầu vay vốn này có thể sẽ giúp giảm nhu cầu mua ngoại tệ đến thời điểm các doanh nghiệp có nhu cầu vay vốn. Tuy nhiên, nhu cầu vay vốn trong tương lai khi các khoản nợ đến hạn có tăng hay không hoàn toàn phụ thuộc vào các TCTD đó có nguồn thu ngoại tệ hay không. Đối với những nhu cầu vốn vay để thực hiện dự án sản xuất hàng xuất khẩu, các dự án này sẽ có nguồn thu nhập trả nợ các khoản vay. Đối với nhu cầu vay vốn để nhập khẩu xăng dầu đối với doanh nghiệp có nhu cầu vay vốn thì thường không có nguồn thu ngoại tệ để trả nợ, tuy nhiên như tôi đã đề cập ở trên, dư nợ tín dụng ngoại tệ đối với nhu cầu vay vốn này chỉ chiếm khoảng 6% vì vậy không có tác động lớn tới thị trường.
Ngoài hai nhu cầu vay vốn ngoại tệ nêu trên, trong thời gian qua, nhằm tạo điều kiện tăng trưởng tín dụng, NHNN đã linh hoạt chấp thuận cho một số nhu cầu vay vốn để phục vụ dự án trọng điểm của Chính phủ cũng như nhu cầu vay vốn để thực hiện trong lĩnh vực ưu tiên của Chính phủ. Tuy nhiên, trong quá trình xem xét, NHNN đã phải cân nhắc hết sức kĩ lưỡng trên cơ sở thanh toán ngoại tệ của toàn hệ thống cũng như của từng TCTD. Tới đây, NHNN yêu cầu các TCTD báo cáo các khoản nợ khi đến hạn nhằm kiểm soát và đảm bảo sự ổn định của thị trường ngoại hối.
* Xin trân trọng cảm ơn bà!
Minh Phương (thực hiện)
