Ảnh minh họa: bloomenergy.com
Trong nhiều năm, xu hướng chủ đạo của ngành trí tuệ nhân tạo (AI) là đưa dữ liệu lên các nền tảng điện toán đám mây (cloud) để xử lý và phân tích. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh chóng của robot, xe tự hành, drone và các hệ thống quốc phòng, giới công nghệ toàn cầu đang chuyển sự chú ý sang Embedded AI - công nghệ AI nhúng có khả năng xử lý dữ liệu trực tiếp bên trong chip cảm biến hoặc hệ thống tại chỗ mà không cần phụ thuộc vào cloud. Đặc biệt trong các lĩnh vực đòi hỏi tốc độ phản ứng tức thời và mức độ bảo mật cao, Embedded AI đang nổi lên như một công nghệ cốt lõi của thế hệ AI vật lý (Physical AI) mới.
Tại Hội nghị chuyên ngành của các nhà lãnh đạo khu vực châu Á tổ chức mới đây tại Seoul, các chuyên gia AI đến từ nhiều nước đều nhận định rằng trong tương lai, Embedded AI sẽ vượt ra ngoài mức độ chỉ hoạt động bên trong thiết bị, để phát triển theo hướng nhiều thiết bị và hệ thống kết nối với nhau, cùng phối hợp phán đoán và điều khiển.
Các chuyên gia cho biết Embedded AI là lĩnh vực AI đang tăng trưởng nhanh trong thời gian gần đây. Đặc trưng của công nghệ này là tích hợp trực tiếp chức năng AI vào phần cứng để có thể xử lý dữ liệu theo thời gian thực. Thị trường Embedded AI toàn cầu được dự báo tăng từ 20.000 tỷ won (khoảng 13,49 tỷ USD trong năm 2026 lên 74.000 tỷ won (khoảng 48,9 tỷ USD) vào năm 2034.
Lĩnh vực ứng dụng Embedded AI rộng rãi nhất hiện nay là lĩnh vực tự hành thông minh bao gồm ô tô và taxi bay. Nguyên nhân là các chip AI bên trong phương tiện có thể phân tích môi trường xung quanh theo thời gian thực và tự đưa ra quyết định và điều khiển phương tiện.
Hãng xe điện Trung Quốc BYD là một trong những doanh nghiệp tích cực ứng dụng Embedded AI. BYD sở hữu công nghệ “Mắt thần” (God’s Eye), sử dụng tối đa ba cảm biến lidar (cảm biến hình ảnh cho xe tự lái) để thực hiện chức năng vượt xe tự động trên cao tốc và trong đô thị. “Mắt thần” vận hành theo cấu trúc trong đó dữ liệu do cảm biến thu thập sẽ được chip AI nhúng bên trong xe phân tích theo thời gian thực.
Trong lĩnh vực robot vật lý (physical robotics), vai trò của Embedded AI cũng ngày càng quan trọng. Robot bốn chân Spot của Boston Dynamics, công ty con thuộc tập đoàn ô tô Hyundai Motor và robot bốn chân có bánh xe Lynx do Deep Robotics của Trung Quốc phát triển đã có thể di chuyển linh hoạt trong nhiều địa hình môi trường khác nhau. Spot và Lynx được xem là những ví dụ tiêu biểu của Embedded AI khi chúng có thể nhận thức và phán đoán môi trường xung quanh theo thời gian thực nhờ hệ thống tính toán AI tích hợp bên trong robot.
Ông Charlie Li, Giám đốc phụ trách Đông Bắc Á của bộ phận kinh doanh quốc tế Deep Robotics cho biết các robot ứng dụng AI vật lý đã giải quyết các bài toán thực tế trong nhiều ngành công nghiệp. Robot bốn chân đã vượt qua giới hạn kỹ thuật và bước vào giai đoạn thương mại hóa. Tuy nhiên, khả năng để robot hiểu môi trường, giao tiếp tự nhiên với con người, tự suy nghĩ, phán đoán, lập kế hoạch và thực thi sẽ tiếp tục là nhiệm vụ quan trọng cần được phát triển trong tương lai.
Gần đây, Embedded AI ngày càng được coi trọng trong nhiều ngành như quân sự, y tế và vận tải nhờ khả năng giảm phụ thuộc vào cloud bên ngoài và giảm rủi ro bảo mật.
Ông Mark Lindsay, Giám đốc phụ trách mảng y tế và dược phẩm của The Livingston Group trong phát biểu tại hội nghị ở Seoul cho rằng trong các lĩnh vực xử lý thông tin cực kỳ nhạy cảm như an ninh quốc gia, việc không kết nối với mạng bên ngoài là an toàn nhất. Vì thế Embedded AI - xử lý dữ liệu trực tiếp bên trong thiết bị trở thành công nghệ thiết yếu.