Hôm thứ Tư (23/4), ông Vance cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đưa ra một “đề xuất rất rõ ràng” cho các bên chính trong cuộc xung đột tại Ukraine, đồng thời tuyên bố: “Đã đến lúc họ hoặc phải đồng ý, hoặc để Mỹ rút khỏi tiến trình này”.
Phó Tổng thống Mỹ đưa ra tuyên bố nêu trên khi phát biểu với báo giới tại Ấn Độ, nơi ông đang có chuyến thăm kéo dài 4 ngày.
Trong cuộc họp báo cùng ngày, người phát ngôn Điện Kremlin đã bác bỏ cách diễn đạt của một phóng viên gọi phát ngôn của ông Vance là tối hậu thư từ phía Washington.
Ông Peskov nói: “Mỹ tiếp tục nỗ lực làm trung gian và chúng tôi chắc chắn hoan nghênh điều đó” và nhấn mạnh: “Những cuộc thảo luận mang tính chi tiết và tinh tế về các đề xuất giải quyết xung đột là điều thiết yếu để thu hẹp khác biệt”.
Các đề xuất từ Mỹ được đề cập trên các phương tiện truyền thông bao gồm việc công nhận chính thức chủ quyền của Liên bang nga đối với bán đảo Crimea – vùng lãnh thổ từng thuộc Ukraine, nhưng đã bỏ phiếu gia nhập Nga sau cuộc đảo chính có sự hậu thuẫn của phương Tây vào năm 2014 ở Kiev.
Trang tin Axios dẫn nguồn tin giấu tên am hiểu trực tiếp các cuộc thảo luận cho biết thêm đề xuất này đã được chuyển tới các quan chức Ukraine tại Paris vào tuần trước, dài một trang, là kết quả sau cuộc họp kéo dài bốn giờ giữa đặc phái viên của ông Trump – ông Steve Witkoff – và Tổng thống Nga Vladimir Putin vào đầu tháng này.
Theo đề xuất, Mỹ sẵn sàng công nhận “trên danh nghĩa” Crimea là một phần lãnh thổ của Nga, đồng thời thừa nhận thực tế việc Nga kiểm soát Cộng hòa Nhân dân Lugansk (LPR), Donetsk (DPR) tự xưng, cùng hai vùng khác là Kherson và Zaporizhia.
Ngoài ra, đề xuất cũng bao gồm việc gỡ bỏ các lệnh trừng phạt áp đặt lên Nga kể từ năm 2014, thúc đẩy hợp tác kinh tế song phương giữa Washington và Moskva và phản đối chính thức việc Ukraine gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Đổi lại, Ukraine sẽ được hứa hẹn nhận được “cam kết an ninh mạnh mẽ” từ Liên minh châu Âu (EU) và các quốc gia đồng minh, mặc dù chi tiết về cơ chế đảm bảo an ninh hoặc lực lượng gìn giữ hòa bình chưa được làm rõ. Nga từ trước đến nay vẫn kiên quyết phản đối bất kỳ hình thức triển khai lực lượng NATO nào tại Ukraine.
Đề xuất cũng nhấn mạnh rằng Ukraine sẽ được đảm bảo quyền tiếp cận tự do tới sông Dnepr và có thể nhận hỗ trợ tái thiết, dù chưa nêu cụ thể nguồn tài chính đến từ đâu. Bên cạnh đó, kế hoạch còn đề cập đến một thỏa thuận khai thác khoáng sản giữa Mỹ và Ukraine, mà ông Trump hy vọng sẽ được ký kết vào ngày 24/4.
Một điểm đáng chú ý khác của đề xuất là Mỹ muốn thiết lập vùng trung lập quanh Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia (NPP), khu vực sẽ được đặt dưới sự quản lý của Washington.
Đài RT của Liên bang Nga ngày 23/4 cho biết chính quyền Trump đang chờ phản hồi từ Ukraine và các quốc gia thành viên châu Âu của NATO đang ủng hộ Kiev về một lộ trình hướng tới thỏa thuận hòa bình, vốn đã được chia sẻ với họ vào tuần trước.
Về phần mình, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã tỏ ra nghi ngờ về tính khả thi của đề xuất này khi công khai bác bỏ một số điều khoản mà theo truyền thông, do phía Mỹ đưa ra.
Hôm thứ Ba (22/4), ông Zelensky một lần nữa khẳng định chính phủ của ông sẽ không bao giờ đồng ý với điều đó.
Tuy nhiên, ông Zelensky bày tỏ sẵn sàng gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Vatican khi cả hai nhà lãnh đạo đều có kế hoạch tham dự lễ tang của Giáo hoàng Francis.
Theo trang ukrinform.net, nhà lãnh đạo Ukraine đưa ra tuyên bố này trong một cuộc họp báo vào ngày 22/4.
Cụ thể, khi được hỏi liệu cuộc gặp giữa lãnh đạo Ukraine và Mỹ tại Vatican đã được lên kế hoạch hay chưa, ông Zelensky nói: “Chúng tôi luôn sẵn sàng gặp các đối tác từ Mỹ. Luôn luôn sẵn sàng”.
