Đó là nhận định của Tiến sĩ Kin Phea, Viện trưởng Viện Quan hệ quốc tế Campuchia thuộc Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia (RAC), đồng thời là một chuyên gia khoa học chính trị, xoay quanh sự kiện AFF 2026 vừa kết thúc ở Hà Nội, gắn với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm”.
Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Phnom Penh, Viện trưởng Viện Quan hệ quốc tế Campuchia - Tiến sĩ Kin Phea đánh giá cao AFF, cho rằng đây là sáng kiến có tầm nhìn xa của Việt Nam, phản ánh trách nhiệm và vai trò tích cực của Việt Nam trong việc thúc đẩy các cuộc thảo luận về tương lai của khu vực. Ông đồng thời lưu ý sự kiện AFF năm nay đặc biệt quan trọng trong bối cảnh khu vực Đông Nam Á và thế giới đang đối mặt với những biến động nhanh chóng và khó đoán định.
Dưới góc nhìn của một chuyên gia khoa học chính trị và chuyên gia địa chính trị, ông Kin Phea nhận định ở thời điểm hiện nay, thế giới đang chứng kiến sự cạnh tranh chiến lược ngày càng gia tăng giữa các cường quốc, những thay đổi trong trật tự thế giới và các vấn đề an ninh phi truyền thống như biến đổi khí hậu, an ninh lương thực, an ninh năng lượng, dịch bệnh và an ninh mạng. Theo ông, những vấn đề đó không thể giải quyết bởi một quốc gia, mà đòi hỏi hợp tác khu vực và đa phương chặt chẽ hơn.
Trong bối cảnh đó, chuyên gia RAC cho rằng sự kiện AFF tại Hà Nội đã cung cấp một nền tảng hết sức quan trọng cho các nhà lãnh đạo, chính trị gia, học giả và khu vực tư nhân, cùng trao đổi quan điểm và tìm kiếm những ý tưởng mới, nhằm đảm bảo rằng ASEAN vẫn liên quan, có khả năng phục hồi và năng lực ứng phó với các thách thức trong tương lai.
Cùng với chủ nhà Việt Nam, sự kiện AFF năm 2026 lần đầu tiên ghi nhận sự tham dự và phát biểu chính sách của lãnh đạo cấp cao đến từ 5 quốc gia thành viên ASEAN, bao gồm cả Lào, Campuchia, Thái Lan và Timor Leste; cùng Tổng Thư ký ASEAN và đại diện Liên hợp quốc. Trong bài phát biểu tại phiên khai mạc, Thủ tướng Vương quốc Campuchia Hun Manet nhấn mạnh 3 nội dung cốt lõi liên quan vấn đề hòa bình, phát triển kinh tế và người dân trong khu vực, bám sát chủ đề trọng tâm của AFF năm nay. Chia sẻ với phóng viên TTXVN tại Phnom Penh, ông Kin Phea bày tỏ tâm đắc với các thông điệp cốt lõi trong bài phát biểu của Thủ tướng Hun Manet tại AFF năm nay, thể hiện quan điểm ngoại giao có tầm nhìn thực tiễn qua ba góc độ mang tính chiến lược, đặc biệt là liên quan nội dung lấy người dân làm trung tâm, gắn với chủ đề AFF 2026.
Liên quan đến quan hệ hợp tác giữa hai quốc gia láng giềng Campuchia và Việt Nam trong bối cảnh khu vực, ông Kin Phea cho rằng hai nước có thể hợp tác chặt chẽ để thúc đẩy sự đoàn kết, thống nhất và vai trò trung tâm của ASEAN thông qua một số phương thức. Theo chuyên gia khoa học chính trị hàng đầu Phnom Penh, trước hết, hai nước cần tiếp tục ủng hộ nguyên tắc ASEAN là trung tâm của cấu trúc khu vực. “Khi các cường quốc ngày càng gia tăng cạnh tranh ảnh hưởng, ASEAN cần duy trì sự độc lập và tự chủ chiến lược của mình”, Tiến sĩ Kin Phea nhấn mạnh.
Ngoài ra, Campuchia và Việt Nam cần tăng cường hợp tác về các vấn đề an ninh phi truyền thống như quản lý tài nguyên nguồn nước sông Mekong, biến đổi khí hậu, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia và an ninh mạng, cũng như những vấn đề ảnh hưởng đến hai nước và cả khu vực; đồng thời thúc đẩy kết nối kinh tế và phát triển bền vững nhằm đảm bảo rằng người dân ASEAN được hưởng lợi thực chất từ tiến trình hội nhập khu vực.
Từ góc tiếp cận đó, Tiến sĩ Kin Phea nhận định AFF là một cơ chế quý giá để cùng nhau suy nghĩ về tương lai của khu vực. Trong đó, Campuchia và Việt Nam có thể tiếp tục đóng vai trò đối tác tích cực trong việc duy trì tình đoàn kết, thống nhất và vai trò trung tâm của ASEAN, góp phần đảm bảo nền hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung của cả khu vực.
