Thượng tá Trần Xuân Phương, Phó trưởng Phòng PC07, Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Nhà ở riêng lẻ và nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh là một trong những đối tượng nếu xảy ra sự cố cháy, nổ sẽ gây thiệt hại rất lớn về người và tài sản. Năm 2025, ở Thành phố Hồ Chí Minh đã xảy ra 157 vụ cháy đối với nhà ở riêng lẻ và nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, làm chết 15 người, ước tính thiệt hại về tài sản hơn 2,3 tỷ đồng.
Một trong những nguyên nhân trực tiếp làm gia tăng mức độ nguy hiểm của các vụ cháy là tình trạng bịt kín ban công, lô gia và lối thoát nạn bằng “chuồng cọp”, lồng sắt, bảng quảng cáo, biển hiệu, khiến nhà ở bị biến thành không gian kín. Khi xảy ra cháy, khói, khí độc và nhiệt không thể thoát ra ngoài, nhanh chóng bao trùm toàn bộ căn nhà, làm người bên trong mất khả năng hô hấp và không còn đường thoát nạn; lực lượng phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ cũng gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận, cứu người.
Trước thực trạng đó, Công an Thành phố đã tham mưu UBND triển khai nhiều giải pháp tăng cường công tác quản lý nhà nước về phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ đối với nhóm đối tượng trên. Cụ thể, Thành phố đã tổ chức triển khai hiệu quả Chỉ thị số 19/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng cháy, chữa cháy đối với nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ, nhà ở riêng lẻ kết hợp sản xuất, kinh doanh. Các bên liên quan tập trung thực hiện các giải pháp cấp bách gồm: tạo lối thoát nạn khẩn cấp thứ hai; có giải pháp ngăn cháy khu vực để xe, khu vực có nguy cơ cháy, nổ cao với khu vực ở và lối thoát nạn; trang bị các phương tiện, thiết bị phòng cháy chữa cháy bảo đảm hạn chế cháy nổ và giảm thiểu tối đa thiệt hại do cháy, nổ gây ra.
Đặc biệt, sau vụ cháy ngày 5/12/2025 tại số 227 Trần Hưng Đạo, phường Cầu Ông Lãnh làm 4 người tử vong, Công an Thành phố đã tham mưu UBND Thành phố ban hành Công văn số 4431/UBND-NCPC về việc tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ ở Thành phố, tập trung vào đối tượng nhà ở và nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh. Qua đó, Công an Thành phố đã phối hợp với Sở Xây dựng, Sở Văn hóa và Thể thao cùng UBND cấp xã, phường tổ chức tổng rà soát, khảo sát và triển khai đồng bộ công tác tuyên truyền, vận động các hộ dân tháo gỡ “chuồng cọp” và mở lối thoát nạn thứ hai, sử dụng hệ thống bảng quảng cáo ngoài trời bảo đảm các điều kiện phục vụ công tác thoát nạn, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ.
Theo Thượng tá Trần Xuân Phương, lực lượng chức năng được huy động làm việc cả ngày nghỉ, ngày lễ, bám sát địa bàn, thực hiện theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để tuyên truyền, vận động trực tiếp, tạo sự đồng thuận và lan tỏa trong cộng đồng. Các tổ công tác mang theo phương tiện, dụng cụ để trực tiếp hỗ trợ người dân tháo gỡ “chuồng cọp”, mở lối thoát nạn thứ hai và khắc phục các vi phạm về cơi nới, chiếm dụng không gian chung, qua đó bảo đảm điều kiện phục vụ thoát nạn, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ.
Sau thời gian triển khai, cơ quan chức năng đã kiểm tra 8.386 lượt nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, phát hiện 64 hành vi vi phạm về phòng cháy, chữa cháy, xử phạt 64 vụ với tổng số tiền hơn 165 triệu đồng. Đến nay đã có 1.215 nhà ở kết hợp kinh doanh tháo gỡ “chuồng cọp”, mở lối thoát nạn thứ hai, sử dụng bảng quảng cáo ngoài trời bảo đảm các điều kiện phục vụ công tác thoát nạn, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ; gần 1.000 cơ sở lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy. Các bên liên quan đã hướng dẫn, tuyên truyền 18.220 lượt nhà ở kết hợp sản xuất kinh doanh thực hiện các điều kiện bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy. Kế hoạch này sẽ được các đơn vị tiếp tục thực hiện đến ngày 31/3/2026.
Song song với rà soát, tuyên truyền, các địa phương được khuyến khích tiếp tục xây dựng và phát huy hiệu quả các mô hình tự quản về phòng cháy chữa cháy tại khu dân cư như “Tổ liên gia an toàn phòng cháy chữa cháy”, “Điểm chữa cháy công cộng”, chuyển đổi mô hình “Nhà tôi 3 có: có thiết bị cảnh báo cháy, có thiết bị phòng độc, có lối thoát nạn thứ hai" thành mô hình “Nhà tôi 4 có: có thiết bị cảnh báo cháy, có mặt nạ phòng độc, có lối thoát nạn thứ hai, có thiết bị truyền tin báo cháy”. Việc này nhằm xây dựng thói quen chủ động phòng ngừa, để mỗi gia đình đều có khả năng tự bảo vệ mình và người thân khi xảy ra cháy, nổ.
