Giám đốc Ban Quản lý Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn Nguyễn Công Khiết cho biết, khu đền tháp Mỹ Sơn được các vương triều Champa khởi dựng từ thế kỷ thứ IV và tiếp tục xây dựng, tu bổ liên tục cho đến thế kỷ XIII, với hơn 70 công trình kiến trúc, là trung tâm tôn giáo lớn nhất của vương quốc Champa - nơi thờ phụng thần Shiva theo tín ngưỡng Ấn Độ giáo.
Từ hơn 70 công trình kiến trúc ban đầu, đến năm 1975, khu di tích chỉ còn giữ lại được 32 công trình, trong đó khoảng 20 công trình còn tương đối nguyên vẹn. Nhiều nhóm tháp gần như đổ nát hoàn toàn. Đó là một mất mát lớn, không gì bù đắp được. Trong suốt hơn hai mươi năm qua, nhiều tổ chức, chuyên gia trong nước và quốc tế đã nỗ lực bảo tồn khu đền tháp Mỹ Sơn
Gần đây nhất, dự án hợp tác giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Ấn Độ, triển khai từ năm 2017 đến năm 2022, đã trùng tu thành công các nhóm tháp A, H, K - trả lại diện mạo gần với nguyên trạng khi các nhà khảo cổ người Pháp phát hiện ra khu di tích. Đó là một kết quả cụ thể cho thấy công tác bảo tồn Mỹ Sơn không dừng lại ở khẩu hiệu, mà là một quá trình bền bỉ, có chiều sâu khoa học và có sự đồng hành thực chất của bạn bè quốc tế.
Với tham luận "Mỹ Sơn Xanh - Từ giá trị di sản và hệ sinh thái đến mô hình kinh tế di sản và động lực phát triển du lịch xanh", Tiến Sĩ Hoàng Vân Long, Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế xã hội thành phố Đà Nẵng chia sẻ, năm 1999, Mỹ Sơn được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới. Từ chỗ mỗi năm chỉ đón vài trăm lượt khách, đến nay, Mỹ Sơn đã đón hơn 450.000 lượt khách tham quan mỗi năm, với tốc độ tăng trưởng bình quân trên 10%/năm trong những năm gần đây.
Theo ông Lê Quốc Việt, Phó Chủ tịch Hiệp hội du lịch thành phố Đà Nẵng, tại buổi tọa đàm, các bài tham luận được trình bày xoay quanh 5 nhóm nội dung trọng tâm gồm: Mô hình kinh tế di sản và cơ chế, chính sách phát triển bền vững; Giải pháp bảo tồn đa dạng sinh học gắn với phát triển sinh kế cộng đồng; Kinh nghiệm xây dựng sản phẩm du lịch sinh thái dưới tán rừng và định hướng liên kết vùng; Bảo tồn bản sắc văn hóa Chăm và sự tham gia, hưởng lợi của cộng đồng; Đánh giá tính khả thi thị trường và giải pháp thương mại hóa sản phẩm du lịch dưới tán rừng Mỹ Sơn, cũng như cách để cộng đồng địa phương thực sự tham gia và hưởng lợi từ hoạt động du lịch.
Dịp này, Ban Quản lý Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn đã trao giải cuộc thi “Ý tưởng sáng tạo sản phẩm, dịch vụ và giải pháp phát triển bền vững tại khu di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn” cho các tác giả: Lê Quốc Việt (Phó Chủ tịch Hiệp hội du lịch thành phố Đà Nẵng) đoạt giải Nhất, Ngô Thị Hường (Đại học Sư phạm Đà Nẵng, Đại học Đà Nẵng) đoạt giải Nhì và Bùi Văn Tuấn (Công ty Trách nhiệm hữu hạn HYVOOC) đoạt giải Ba.
