Trình bày tờ trình của Chính phủ tại phiên họp, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Thị Hồng cho biết, VCB đề xuất được đầu tư bổ sung vốn Nhà nước với số tiền 20.695 tỷ đồng. Căn cứ quy định tại Điều 17 Luật 69/2014/QH13 quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp, với mức vốn Nhà nước đầu tư bổ sung này, Quốc hội sẽ có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư. Trên cơ sở đó, Thủ tướng Chính phủ sẽ ban hành quyết định đầu tư vốn.
Việc đầu tư bổ sung vốn Nhà nước tại Ngân hàng VCB thông qua hình thức chia cổ tức bằng cổ phiếu từ nguồn lợi nhuận còn lại (sau thuế, sau trích lập các quỹ và sau khi đã chi trả tiền mặt) lũy kế đến hết năm 2018 và lợi nhuận còn lại sau thuế, sau trích lập các quỹ năm 2021, Chính phủ đã có Tờ trình số 421/TTr-CP ngày 11/9/2024 báo cáo Quốc hội về nội dung này.
Theo Thống đốc Nguyễn Thị Hồng, việc đầu tư bổ sung vốn nhà nước tại VCB là rất cấp thiết vì việc đầu tư bổ sung vốn nhà nước tại ngân hàng này từ nguồn lợi nhuận còn lại năm 2021 phù hợp với chủ trương được Quốc hội và Chính phủ phê duyệt tại Nghị quyết số 43/2022/QH15, Nghị quyết số 11/NQ-CP.
Việc đầu tư bổ sung vốn nhà nước tại VCB phù hợp với Chiến lược phát triển ngành Ngân hàng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, Đề án cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2021-2025; giúp cho VCB nâng cao năng lực tài chính để phấn đấu vươn ra khu vực nằm trong top 100 ngân hàng lớn nhất khu vực châu Á; khẳng định vai trò "sếu đầu đàn" trong ngành tài chính ngân hàng theo định hướng của Đảng, Chính phủ.
Việc đầu tư bổ sung vốn nhà nước tại VCB nhằm đáp ứng các tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu theo quy định; giúp VCB có tiềm lực để thực thi các chính sách của Nhà nước và hỗ trợ nền kinh tế như chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn; chính sách hỗ trợ lãi suất và nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước.
“Đây là điều kiện cần thiết để Vietcombank có đủ nguồn lực hỗ trợ tái cơ cấu tổ chức tín dụng yếu kém được Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước giao, đảm bảo an toàn hệ thống, góp phần vào sự phát triển lành mạnh và ổn định của ngành ngân hàng, nền kinh tế”, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh.
Về đánh giá tác động, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho hay, việc đầu tư bổ sung vốn điều lệ cho VCB sẽ đem lại hiệu quả kinh tế, xã hội: VCB mở rộng hoạt động tín dụng và các hoạt động kinh doanh khác, đảm bảo duy trì và phát huy vai trò chủ lực của VCB trong việc thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước và Chính phủ trong hỗ trợ nền kinh tế và doanh nghiệp như phát triển các lĩnh vực ưu tiên, góp phần phát triển kinh tế - xã hội; đảm bảo tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu theo quy định; tạo nguồn lực hỗ trợ ngân hàng yếu kém, ổn định thị trường tiền tệ và góp phần ổn định nền kinh tế; tăng hiệu quả hoạt động và tăng nộp ngân sách Nhà nước, giữ được mức xếp hạng tín nhiệm.
Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh cho biết, Thường trực Ủy ban Kinh tế nhất trí về sự cần thiết của việc đầu tư bổ sung vốn nhà nước tại VCB với lý do đã nêu trong Tờ trình. Đồng thời, Thường trực Ủy ban Kinh tế đề nghị làm rõ hơn số liệu lợi nhuận còn lại số lẻ của các năm 2016, 2017, 2018.
Việc sử dụng nguồn lợi nhuận còn lại sau thuế, sau trích lập các quỹ của các năm 2019, 2020 và dự kiến việc sử dụng nguồn lợi nhuận còn lại sau thuế của các năm 2022, 2023. Bổ sung thêm ý kiến của cổ đông chiến lược nước ngoài (là Ngân hàng Mizuho Corporate Bank hiện đang nắm giữ 15% vốn điều lệ của VCB), bảo đảm sự đồng thuận, khả thi trong quá trình thực hiện tăng vốn điều lệ.
Đánh giá tác động kỹ lưỡng hơn đối với hiệu quả của việc đầu tư bổ sung vốn nhà nước tại VCB, trong đó có tác động tới chính VCB, tới sự phát triển của ngành ngân hàng và hiệu quả kinh tế-xã hội của việc đầu tư vốn…
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhất trí việc đưa nội dung này vào Nghị quyết chung của Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV (tương tự như trường hợp bổ sung vốn điều lệ cho Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV).
Đồng thời, đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, kiến nghị nội dung cụ thể đưa vào Nghị quyết chung của Kỳ họp để báo cáo Quốc hội quyết nghị. Trong đó nêu rõ Chính phủ chịu trách nhiệm trước Quốc hội về tính chính xác của số liệu và quy mô đầu tư bổ sung vốn nhà nước tại VCB.
