Trong nhiều năm qua, hàng triệu bình ắc quy từ các phương tiện giao thông, nhà máy, xí nghiệp và thiết bị công nghệ được thải trực tiếp ra môi trường gây ảnh hưởng không nhỏ đến nguồn nước, đất, không khí và nghiêm trọng hơn là sức khỏe con người. Tuy nhiên, đến nay quy trình thu gom và xử lý các bình ắc quy axit đã qua sử dụng vẫn còn chưa khép kín và tồn tại nhiều lỗ hỏng.
Thực tế cho thấy, phần lớn ắc quy thải hiện nay đang được thu gom, xử lý tự phát tại các cơ sở nhỏ lẻ, không đảm bảo an toàn kỹ thuật và không tuân thủ các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường. Điều này tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm kéo dài, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu phát triển bền vững mà Việt Nam đang theo đuổi.
Trước vấn đề cấp bách đó, cùng với mong muốn hướng đến giá trị bền vững và xây dựng nền kinh tế xanh, Viện Phát triển Khoa học Công nghệ và Giáo Dục đã cùng với Tiến sĩ Dương Văn Sinh - chuyên gia đầu ngành về tái tạo ắc quy axit chì, triển khai Đề án “1 triệu bình ắc quy xanh”.
Đề án đặt mục tiêu thu gom, tái chế và tái tạo 1 triệu bình ắc quy axit chì trên toàn quốc trong vòng 5 năm, hướng tới xây dựng hệ sinh thái thu gom, xử lý ắc quy thải an toàn, minh bạch và hiệu quả. Điểm nổi bật của đề án là ứng dụng công nghệ tái tạo ắc quy tiên tiến do Tiến sĩ Dương Văn Sinh nghiên cứu và phát triển. Công nghệ này cho phép phục hồi các bình ắc quy đã qua sử dụng, kéo dài tuổi thọ sản phẩm, giảm thiểu lượng ắc quy phải xử lý, đồng thời tiết kiệm đáng kể tài nguyên chì và axit - những nguyên liệu có nguy cơ cạn kiệt trong tương lai.
Việc thu gom, tái chế và tái sử dụng ắc quy thải không chỉ giúp giảm áp lực ô nhiễm môi trường, mà còn mở ra hướng đi mới cho ngành công nghiệp tái chế tại Việt Nam. Đây là một trong những giải pháp thiết thực để thực hiện mục tiêu giảm phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 theo cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26.
Bên cạnh đó, nhằm xây dựng mạng lưới thu gom bền vững và mở rộng phạm vi tác động, Viện Phát triển Khoa học Công nghệ và Giáo Dục kêu gọi các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh có liên quan đến sử dụng ắc quy axit chì chủ động tham gia đóng góp ắc quy thải cho Viện. Đây không chỉ là hành động thiết thực thể hiện trách nhiệm xã hội, mà còn giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định pháp luật về quản lý chất thải nguy hại, tránh các nguy cơ bị xử phạt hành chính theo Nghị định 155/2016/NĐ-CP và các quy định liên quan.
