Đau đáu nghề cốm Vòng khi làng lên phố

Cốm làng Vòng là một đặc sản ẩm thực nổi tiếng của Hà Nội. Cùng với tốc độ đô thị hóa của Thủ đô, thôn Hậu - làng Vòng nay đã thành phường Dịch Vọng Hậu của quận Cầu Giấy. Nghề làm cốm truyền thống hàng trăm năm của người dân nơi đây cũng mai một dần, chỉ còn chưa đầy chục nhà còn giữ nghề.

Hương vị cốm Vòng giờ vẫn thơm ngon như ngày xưa mà không nơi nào có được, vẫn là món ăn thanh tao của người Hà Nội, tạo nên nét đặc trưng không lẫn vào đâu được của mảnh đất ngàn năm văn hiến, chỉ khác ở chỗ việc làm cốm giờ được thay bằng máy móc, từ tuốt lúa đến rang, giã, sàng chứ không còn thủ công như trước.

Vào làng Vòng mùa cốm bây giờ, người ta không còn nghe râm ran tiếng chày giã cốm, đường làng cũng không còn thơm mùi lúa nếp bởi làng đã lên phố, cuốn theo nhịp sống của kinh tế thị trường khiến ai nấy không khỏi bồi hồi, đau đáu nhớ làng Vòng một thuở. 

Chú thích ảnh
Cốm tươi thành phẩm có màu xanh ngọc tinh khiết, thoang thoảng hương lúa non.
Chú thích ảnh
Cốm được gói trong 2 lớp lá, một lớp lá ráy tươi để cốm không bị khô, bên ngoài là lớp lá sen thoảng hương thơm ngát, buộc trong sợi rơm lúa nếp vàng tươi khiến món ăn càng mang đậm hương đồng nội. 
Chú thích ảnh
Cốm Vòng được chia thành nhiều loại, như cốm lá me, cốm rót, cốm mộc và cốm non. 
Chú thích ảnh
Nghề làm cốm vô cùng vất vả, đòi hỏi sự kiên nhẫn và tỉ mỉ. Để cho ra đời những mẻ cốm dẻo thơm, người ta phải tỉ mẩn trong mọi công đoạn, từ chọn lúa nếp, tách vỏ, sàng trấu đến gói cốm thành phẩm.
Chú thích ảnh
Khi tuốt xong, những hạt lúa được cho lên chảo rang to lửa, đảo đều bằng tay để lúa không cháy, đến độ hạt thóc bắt nhiệt chuyển dạng đông sữa quằn lại là được. Có máy gắn động cơ để đảo cốm nhưng người trông bếp vẫn thường xuyên phải để ý đến bếp lò và điều chỉnh nhiệt độ bếp sao cho lửa đều và không được để nhiệt độ quá cao khi mẻ rang sắp được.
Chú thích ảnh
Khi tuốt xong, những hạt lúa được cho lên chảo rang to lửa, đảo đều bằng tay để lúa không cháy, đến độ hạt thóc bắt nhiệt chuyển dạng đông sữa quằn lại là được. Có máy gắn động cơ để đảo cốm nhưng người trông bếp vẫn thường xuyên phải để ý đến bếp lò và điều chỉnh nhiệt độ bếp sao cho lửa đều và không được để nhiệt độ quá cao khi mẻ rang sắp được và phải dùng củi để rang. 
Chú thích ảnh
Quy trình giã cốm mất nhiều thời gian nhất. Thóc nguội chia thành từng mẻ nhỏ để giã. Cốm được giã tới 4 - 5 lần; sau mỗi lần giã người ta lại sàng, xảy để loại đi tạp chất trấu, cám và cứ làm như thế khi nào thấy cốm sạch thì thôi.
Chú thích ảnh
Quy trình giã cốm mất nhiều thời gian nhất. 
Chú thích ảnh
Ngày nay, nhờ có máy móc nên đỡ sức người (không như ngày xưa giã bằng chân) và thời gian làm cốm cũng giảm đáng kể. Tuy nhiên, vẫn phải mất gần 5 tiếng đồng hồ mới hoàn thành một mẻ cốm ưng ý. Mất 5 - 7kg thóc mới ra được 1kg cốm. 
Chú thích ảnh
Máy sàng cốm bằng cơ khí hóa giúp làm ngắn thời gian chế biến mang lại năng suất cao hơn cho người làm cốm.
Chú thích ảnh
Gia đình anh Sáng con bà Muộn là 1 trong số ít những hộ vẫn còn giữ nghề làm cốm mặc dù đã chuyển hết các công đoạn làm cốm bằng cơ khí hóa.
Chú thích ảnh
Một năm chỉ có hai mùa làm cốm: Vụ chiêm và vụ mùa. Từ tháng 3 đến tháng 5 là vụ chiêm, còn từ tháng 8 đến tháng 10 âm lịch này là vụ mùa. Cốm ngon nhất vào vụ mùa, gọi là cốm thu - nét đặc trưng vốn có trong tiết trời cuối thu se lạnh của Hà Nội.
Chú thích ảnh
Đặc sản cốm Vòng vẫn còn đó với Hà Nội đang từng ngày đô thị hóa, đất cấy lúa không còn nữa, quy mô sản xuất cũng không còn như trước. Người làm cốm ở làng Vòng cũng bỏ nghề gần hết, chỉ còn lại vài nhà.
Chú thích ảnh
Trước cổng làng Vòng ngày nay chỉ còn vài hộ vẫn ra bán cốm cho du khách thập phương.
Thành Đạt (TTXVN)

Dành cho bạn

Du khách quốc tế đến Cuba giảm 34,9%

Du khách quốc tế đến Cuba giảm 34,9%

Báo cáo của Văn phòng Thống kê và Thông tin quốc gia Cuba (ONEI) cho biết, trong 9 tháng đầu năm 2026, đảo quốc Caribe này đón 477.707 lượt khách quốc tế, chỉ bằng 34,9% so với cùng kỳ năm 2025. Việc Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt, đặc biệt là lệnh cấm vận dầu mỏ từ tháng 1/2026, đã khiến ngành du lịch Cuba gặp càng nhiều khó khăn, với việc đình chỉ các tuyến đường hàng không thiết yếu, đóng cửa các khách sạn và sự rút lui của các công ty quốc tế.

Khám phá vẻ đẹp Moskva dưới ánh đèn đêm

Khám phá vẻ đẹp Moskva dưới ánh đèn đêm

Thủ đô Moskva của Nga khoác lên mình vẻ đẹp rực rỡ khi màn đêm buông xuống. Những công trình kiến trúc lịch sử, quảng trường, đường phố và các cây cầu ven sông được thắp sáng, tạo nên khung cảnh lung linh, nổi bật giữa không gian đô thị rộng lớn.

Đà Nẵng: Nét đẹp hồn nhiên của những em nhỏ giữa đại ngàn Trường Sơn

Đà Nẵng: Nét đẹp hồn nhiên của những em nhỏ giữa đại ngàn Trường Sơn

Đến với các bản làng vùng núi cao phía Tây thành phố Đà Nẵng, nét đẹp hồn nhiên của những em nhỏ người đồng bào nơi đây luôn để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp trong lòng du khách. Các em chính là một phần văn hóa, kết nối từ quá khứ đến hiện tại và tương lai ở các bản làng giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ.

Vẻ đẹp cổ kính của di sản thế giới Aphrodisias tại Thổ Nhĩ Kỳ

Vẻ đẹp cổ kính của di sản thế giới Aphrodisias tại Thổ Nhĩ Kỳ

Thành phố cổ Aphrodisias nằm tại huyện Karacasu, tỉnh Aydin, miền Tây Nam Thổ Nhĩ Kỳ, nổi tiếng với các công trình kiến trúc Hy Lạp - La Mã và nghệ thuật điêu khắc đá cẩm thạch. Với những giá trị nổi bật về lịch sử, kiến trúc và văn hóa, Aphrodisias được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản thế giới năm 2017.