Tình trạng này đang đẩy các cơ sở giáo dục, đặc biệt ở các khu vực nông thôn, vào cảnh thâm hụt tài chính nặng nề và có nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo sinh viên trong nước.
Theo phóng viên TTXVN tại Sydney, dữ liệu tháng 10/2026 do Bộ Giáo dục Australia công bố cho thấy các trường đại học trong nước trung bình chỉ tuyển được 2/3 chỉ tiêu sinh viên quốc tế được phân bổ. Hiện chỉ có 5 trường đại học công lập đạt trên 80% công suất tuyển sinh và tất cả đều nằm ở các thành phố thủ phủ. Giáo sư Andrew Norton, chuyên gia về giáo dục đại học, nhận định sự sụt giảm này gây ra "những vấn đề đáng lo ngại" cho toàn bộ hệ thống đại học công lập, bởi nguồn thu từ sinh viên quốc tế vốn là mảng lợi nhuận duy nhất giúp trợ giá chéo cho các hoạt động giảng dạy và nghiên cứu.
Thiệt hại thể hiện rõ nhất tại các trường đại học thuộc khu vực vùng hoặc các thành phố hạng hai. Ông Mike Ferguson, Phó Hiệu trưởng phụ trách sinh viên quốc tế tại Đại học Charles Sturt (bang New South Wales), cho biết trường chỉ đạt 40% chỉ tiêu trong năm nay. Số lượng sinh viên quốc tế hiện tại thấp hơn 35% so với năm ngoái và chỉ bằng 20% so với thời điểm trước đại dịch COVID-19. Khoảng trống tuyển sinh này đã khiến trường thất thu tới 35 triệu AUD (khoảng 24,5 triệu USD), buộc ban lãnh đạo phải công bố cắt giảm việc làm và tái cơ cấu. Ông Ferguson cho rằng nguyên nhân chính xuất phát từ những thay đổi chính sách theo chiều hướng “siết” thị thực du học của chính phủ, bao gồm việc tăng lệ phí xin thị thực lên mức 2.500 AUD (khoảng 1.700 USD) cho mỗi bộ hồ sơ và tỷ lệ từ chối cao. Đáng chú ý, các trường đại học ở các khu vực này chủ yếu tuyển sinh viên từ các quốc gia Nam Á – nhóm đang phải đối mặt với tỷ lệ bị từ chối thị thực lên tới khoảng 53%. Thực trạng này đang tạo ra rào cản tâm lý cực lớn khi sinh viên quốc tế phải trả mức phí xin thị thực vào Australia cao kỷ lục thế giới, song cơ hội đỗ chỉ là "50-50".
Mặc dù vậy, giới chức các trường đại học Australia vẫn lên tiếng ủng hộ nỗ lực của chính phủ trong việc rà soát quy định theo hướng bảo đảm việc xin thị thực đúng thực chất, cấm chuyển đổi khóa học và "nhảy visa" (liên tục chuyển đổi visa tạm trú để ở lại lâu dài) đối với sinh viên đang ở trong nước nhằm làm sạch hệ thống.
Để giải quyết tình thế tiến thoái lưỡng nan hiện tại, Giáo sư Duncan Bentley, Hiệu trưởng Đại học Federation (bang Victoria), kiến nghị chính phủ xem xét cấp một loại "thị thực sinh viên kỹ năng vùng" đặc biệt. Theo đề xuất, loại thị thực này sẽ ưu tiên cho các sinh viên quốc tế sẵn sàng đến học tập tại các trường đại học thuộc khu vực nông thôn khi đăng ký các ngành nghề đang thiếu hụt nhân lực trầm trọng, như y tế, chăm sóc sức khỏe hoặc sư phạm.
