Trong cuộc phỏng vấn với nhà báo Mỹ Tucker Carlson, đài RT ngày 22/3 cho biết ông Steve Witkoff – đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Trung Đông – nói rằng tình trạng của các vùng lãnh thổ thuộc Ukraine, nhưng đã sáp nhập vào Liên bang Nga sau các cuộc trưng cầu dân ý, là yếu tố then chốt để giải quyết xung đột giữa Moskva (Moscow) và Kiev.
Ông Witkoff, người cũng tham gia tích cực vào các nỗ lực của Mỹ nhằm giải quyết cuộc xung đột ở Ukraine, mô tả vấn đề này là “con voi trong phòng” – một vấn đề lớn nhưng không ai muốn đề cập đến.
“Họ nói tiếng Nga. Đã có các cuộc trưng cầu dân ý với kết quả cho thấy tuyệt đại đa số người dân thể hiện mong muốn thuộc quyền quản lý của Liên bang Nga”, ông Witkoff nói với nhà báo Carlson trong cuộc phỏng vấn kéo dài một tiếng rưỡi vào hôm 21/3, đồng thời cho biết thêm rằng Moskva cũng đang kiểm soát hiệu quả các khu vực này.
Các vùng Kherson, Zaporizhzhia, Donetsk và Luhansk chính thức sáp nhập vào Liên bang Nga vào mùa thu năm 2022 sau một loạt các cuộc trưng cầu dân ý.
Tuy nhiên, Kiev chưa bao giờ công nhận kết quả các cuộc bỏ phiếu này và vẫn tuyên bố chủ quyền đối với các vùng lãnh thổ trên, bao gồm cả Crimea – nơi đã sáp nhập vào Liên bang Nga từ năm 2014.
Quân đội Ukraine hiện vẫn kiểm soát một số phần của các vùng Donetsk, Kherson và Zaporizhzhia, bao gồm cả thủ phủ của hai khu vực sau.
Theo ông Witkoff, vấn đề hiện tại là liệu cộng đồng quốc tế có công nhận những vùng lãnh thổ này thuộc Liên bang Nga hay không và liệu Kiev có đồng ý từ bỏ các tuyên bố chủ quyền của mình đối với các khu vực này hay không.
“Có những vấn đề mang tính thể chế ở Ukraine vê những gì họ có thể nhượng bộ liên quan đến việc từ bỏ lãnh thổ”, Đặc phái viên của Tổng thống Trump cho biết, đồng thời nhấn mạnh rằng việc này có thể đặc biệt khó khăn đối với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vì nó có thể đe dọa đến sự nghiệp chính trị của ông.
“Liệu ông Zelensky có thể tồn tại về mặt chính trị nếu ông ấy thừa nhận điều này không? Đây là vấn đề trung tâm của cuộc xung đột”, ông Witkoff nói. Tuy nhiên, Đặc phái viên của Tổng thống Trump cũng khẳng định rằng Mỹ đã có những cuộc thảo luận “rất, rất tích cực” về vấn đề này với cả hai phía.
Cuộc phỏng vấn nêu trên với Đặc phái viên của Tổng thống Trump được công bố không lâu sau khi ông có cuộc gặp trực tiếp với Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin trong khuôn khổ các nỗ lực ngoại giao nhằm làm trung gian kết thúc xung đột. Sau cuộc gặp, ông gợi ý rằng một lệnh ngừng bắn hoàn toàn giữa Kiev và Moskva có thể đạt được trong vòng “vài tuần tới”.
Trong một diễn biến khác, vào ngày 22/3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Liên bang Nga Maria Zakharova cảnh báo Moskva có thể đáp trả nếu Ukraine tiếp tục tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này, vi phạm thỏa thuận ngừng bắn một phần vừa đạt được.
Vào ngày18/3, Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ Donald Trump và đồng ý với một thỏa thuận ngừng bắn một phần do Mỹ làm trung gian.
Theo thỏa thuận này, Moskva cho biết họ sẽ ngừng các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng của Ukraine nếu Kiev cũng làm điều tương tự.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng đã đồng ý với các điều khoản này.
Tuy nhiên, ngay ngày hôm sau khi thỏa thuận được ký kết, Kiev đã tấn công một kho dầu ở vùng Krasnodar của Liên bang Nga và cho nổ một trạm đo khí đốt ở Sudzha thuộc tỉnh Kursk vào hôm 21/3
Quân đội Ukraine cũng cố ý nhắm mục tiêu vào “các tòa nhà dân cư và các cơ sở xã hội”, bà Zakharova cho biết trong một tuyên bố báo chí vào ngày 22/3 và cảnh báo Moskva có quyền đáp trả nếu những hành động này tiếp diễn.
