Nhờ giá trị kinh tế cao, tỏi trở thành loại cây trồng chủ lực, đem lại sinh kế bền vững cho cư dân đất đảo tiền tiêu; từng bước khẳng định thương hiệu bền vững trên thị trường. Tuy nhiên, vụ tỏi năm nay, điệp khúc “được mùa, mất giá” lại tái diễn. Trước thực tế này, chính quyền địa phương đang “xoay trục” tìm lối ra hỗ trợ người dân.
Gần cuối vụ Đông - Xuân 2025 - 2026, trên cánh đồng thôn Đông An Vĩnh, không khí thu hoạch tỏi diễn ra khá khẩn trương. Ông Mai Ngọc To cho biết đã bỏ ra hàng chục triệu đồng để đầu tư hơn 1 sào (500m2) tỏi. Thế nhưng, tỏi tuy được mùa nhưng giá bán thấp hơn mọi năm, chỉ dao động ở mức 35.000 đồng/kg (loại lớn) và 30.000 đồng/kg (loại nhỏ) nên niềm vui không mấy trọn vẹn.
Ông To cho biết thêm, nếu bán tỏi ở thời điểm này, người trồng tỏi sẽ không có lãi, thậm chí “cầm chắc” phần thua lỗ. Ông quyết định chở toàn bộ về nhà, cắt gọt kỹ lưỡng, đem phơi khô và cất trữ, chờ giá lên mới xuất bán. “Đó là giải pháp tốt nhất mà nhiều hộ trồng tỏi lựa chọn. Nguồn thu sẽ chậm nhưng an toàn”, ông To nói.
Theo người trồng tỏi ở Lý Sơn, một phần nguyên nhân khiến giá tỏi giảm sâu là do trong khu vực hiện đang có nhiều vùng chuyên canh cây tỏi, thời gian thu hoạch trùng nhau dẫn đến lượng tỏi thành phẩm cung cấp ra thị trường khá dồi dào gây thừa nguồn cung. Chưa kể, việc tỏi Lý Sơn bị giả mạo, khó kiểm soát đã làm giảm đáng kể niềm tin từ người tiêu dùng...
Ông Võ Trí Thời, Phó Trưởng phòng Kinh tế Đặc khu Lý Sơn thông tin, trước áp lực, sức ép cạnh trạnh không hề nhỏ, chính quyền Đặc khu khuyến khích người dân chủ động mở rộng thị trường tiêu thụ thông qua việc kết nối, đưa sản phẩm tỏi vào hệ thống các siêu thị; đồng thời phát triển mạnh kênh bán hàng trực tuyến, tham gia các sàn thương mại điện tử. Đây là hướng đi quan trọng nhằm kích cầu, tăng đầu ra cho nông sản đặc hữu, nhất là trong bối cảnh hội nhập sâu rộng như hiện nay.
Cùng với đó, địa phương cũng tích cực chỉ đạo các phòng ban chuyên môn đẩy mạnh hỗ trợ các cơ sở sản xuất, kinh doanh tỏi trên địa bàn trong hoạt động quảng bá và xúc tiến thương mại; tạo điều kiện để các doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia các hội chợ, triển lãm trong và ngoài khu vực; ưu tiên, chú trọng đến những sản phẩm đã được chứng nhận OCOP 3 - 5 sao, có chất lượng, uy tín, được người tiêu dùng ưa chuộng... Xa hơn nữa là chuyển hướng sang đẩy mạnh chế biến sâu và đa dạng sản phẩm (tỏi khô, bột tỏi, tỏi đen...); tăng cường chuỗi cung ứng lạnh và kho bãi nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch và kéo dài thời gian tồn trữ; liên kết đa bên để bao tiêu sản phẩm với giá ổn định, giảm phụ thuộc vài thương lái nhỏ lẻ...
Qua thống kê, vụ Đông Xuân 2025 - 2026, toàn Đặc khu trồng khoảng 314 ha tỏi với năng suất bình quân đạt hơn 102 tạ/ha, tương đương với 10,2 tấn/ha. Tổng sản lượng tỏi sau thu hoạch đạt hơn 3.200 tấn.
