Đây là cuộc họp Ủy ban Hợp tác chung đầu tiên do Việt Nam chủ trì trên cương vị là nước điều phối quan hệ ASEAN-New Zealand trong giai đoạn 2024-2027.
Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh ASEAN và New Zealand hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ (1975-2025). Trọng tâm chính của cuộc họp là việc nâng cấp quan hệ ASEAN-New Zealand lên Đối tác Chiến lược Toàn diện tại Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 50 năm quan hệ ASEAN-New Zealand vào cuối năm 2025, cũng như xây dựng Kế hoạch Hành động mới cho giai đoạn 2026-2030.
Phát biểu tại cuộc họp, Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương đã nêu bật vai trò của New Zealand, một trong những đối tác đầu tiên của ASEAN, với những khuôn khổ, chương trình, sáng kiến hợp tác sâu rộng và có nhiều đóng góp tích cực, hiệu quả vào các tiến trình hợp tác, phát triển ở khu vực trong 50 năm qua. Hai bên khẳng định tầm quan trọng quan hệ và thảo luận các biện pháp tăng cường hợp tác trong nhiều lĩnh vực, bao gồm thương mại, đầu tư và các lĩnh vực mới nổi như kinh tế số và phát triển bền vững.
Các nước ASEAN nhấn mạnh sự phát triển của quan hệ ASEAN-New Zealand từ năm 1975 đến nay đã trở thành quan hệ đối tác toàn diện bao gồm các lĩnh vực an ninh, thương mại, giáo dục và giao lưu nhân dân, đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực mới nổi như số hóa, bền vững và công nghệ thông minh về khí hậu. Các nước ASEAN ủng hộ đề xuất thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện (CSP) với ASEAN của New Zealand.
Các nước ASEAN và New Zealand cam kết chia sẻ các vấn đề quan tâm, lợi ích và tầm nhìn chung đối với hòa bình, ổn định, thịnh vượng của khu vực.
Các nước đánh giá các kết quả tích cực trên 4 trụ cột hợp tác giữa ASEAN và New Zealand về hòa bình-thịnh vượng-con người-hành tinh (4Ps). Trong đó, đáng chú ý, năm 2024, tổng thương mại và dịch vụ hai bên đã đạt 27 tỷ đô la New Zealand (NZD), tổng đầu tư của New Zealand vào ASEAN đạt 6,45 tỷ NZD.
Các nước cho rằng dù triển khai Kế hoạch Hành động 2021-2025 đạt tỷ lệ 100%, nhưng hai bên vẫn còn rất nhiều dư địa hợp tác, tiềm năng và lợi thế bổ sung cho nhau.
Hai bên nhấn mạnh cần ưu tiên và dành nguồn lực tăng cường hợp tác kinh tế, thuận lợi hóa thương mại-đầu tư, đa dạng hóa các mối liên kết kinh tế, củng cố chuỗi cung ứng, phát huy hiệu quả Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN-Australia-New Zealand (AANZFTA) vừa được nâng cấp cùng các hiệp định thương mại đa phương khác. Đặc biệt là trước các thay đổi chính sách thương mại của một số nước lớn, xu thế bảo hộ gia tăng, chuyển biển nhanh và sâu sắc về địa chính trị và địa kinh tế.
Kết thúc cuộc họp, các nước khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp, hợp tác chặt chẽ, cùng trao đổi và đề xuất các định hướng hợp tác và phát triển cao hơn cho quan hệ hai bên, đặc biệt trong năm 2025 ASEAN kỷ niệm 10 năm hình thành Cộng đồng ASEAN và ASEAN-New Zealand cùng kỷ niệm 50 năm quan hệ. Hai bên cũng nhất trí sẽ gắn kết việc xây dựng các văn kiện lớn định hướng hợp tác ASEAN-New Zealand như Tầm nhìn chung và Kế hoạch Hành động giai đoạn 2026-2030 với các trọng tâm, chiến lược và định hướng phát triển dài hạn của ASEAN.
