COP31: Thúc đẩy điện khí hóa toàn cầu, khai thác khoáng sản có trách nhiệm

Thúc đẩy điện khí hóa nền kinh tế, mở rộng năng lượng sạch và huy động tài chính khí hậu đang trở thành những trọng tâm nổi bật tại Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) diễn ra tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ.

Tuy nhiên, tham vọng chuyển đổi năng lượng cũng làm gia tăng sức ép đối với nguồn cung khoáng sản chiến lược, đặt ra yêu cầu bảo đảm các tiêu chuẩn môi trường và quyền con người trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Biểu tượng Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: THX/TTXVN phát
Biểu tượng Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: THX/TTXVN phát

Một trong những sáng kiến đáng chú ý của hội nghị là mục tiêu điện khí hóa toàn cầu “35-by-35”, do Thổ Nhĩ Kỳ thúc đẩy trong vai trò Chủ tịch COP31, với sự phối hợp của Australia. Sáng kiến hướng tới nâng tỷ trọng điện trong tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng toàn cầu từ khoảng 23% hiện nay lên 35% vào năm 2035, thông qua mở rộng giao thông công cộng sạch, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong các tòa nhà, hiện đại hóa lưới điện và phát triển công nghiệp xanh.

Theo các thông tin công bố ngày 12/11, hơn 14 quốc gia đã công khai ủng hộ sáng kiến này, trong đó có Đức, Hàn Quốc, Pakistan, Na Uy và một số quốc đảo. Tuy nhiên, điểm còn gây tranh luận là cam kết chưa quy định rõ lượng điện gia tăng phải được sản xuất từ các nguồn năng lượng tái tạo. Vì vậy, các tổ chức môi trường cảnh báo điện khí hóa sẽ không tự động đồng nghĩa với giảm phát thải nếu nguồn điện vẫn phụ thuộc vào than đá, dầu mỏ và khí đốt.

Bên cạnh đó, nhu cầu ngày càng lớn đối với lithium, đồng và các khoáng sản thiết yếu khác để sản xuất pin, tua-bin gió, tấm pin Mặt Trời và hạ tầng điện đang làm nổi bật vấn đề khai thác tài nguyên có trách nhiệm.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò của tái chế trong giảm áp lực khai thác mới. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ước tính, nếu được mở rộng hiệu quả, hoạt động tái chế có thể giúp giảm 25-40% nhu cầu khai thác khoáng sản mới vào năm 2050.

Trong hai ngày 11 và 12/11, các cuộc thảo luận cấp cao cũng cho thấy khác biệt đáng kể về ưu tiên giữa các nhóm quốc gia. Các quốc đảo nhỏ yêu cầu những nước phát thải lớn đẩy nhanh cắt giảm khí nhà kính, trong khi các nước đang phát triển tiếp tục kêu gọi tăng hỗ trợ tài chính để chuyển đổi năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu và khắc phục thiệt hại do thiên tai. Ngược lại, Venezuela và một số quốc gia sản xuất nhiên liệu hóa thạch khẳng định quyền tiếp tục phát triển ngành dầu khí và than đá. Australia, với vai trò dẫn dắt đàm phán, đang đứng trước nhiệm vụ tìm kiếm đồng thuận giữa những lập trường khác biệt này.

Một diễn biến đáng chú ý khác là Hội nghị cấp cao về khí nhà kính ngoài CO2, tổ chức ngày 12/11 với sự đồng chủ trì của Trung Quốc, Anh và Brazil. Sự kiện đã ghi nhận hơn 480 triệu USD cam kết tài trợ mới từ các tổ chức thiện nguyện, cùng khoản bổ sung 25 triệu USD cho chương trình thúc đẩy hành động giảm các chất gây ô nhiễm khí hậu mạnh của Liên minh Khí hậu và Không khí sạch. Tổng Thư ký điều hành Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu Simon Stiell nhấn mạnh việc cắt giảm khí methane là một trong những biện pháp nhanh chóng và hiệu quả về chi phí để hạn chế tình trạng nóng lên toàn cầu trong ngắn hạn.

Về tài chính thích ứng, ngày 13/11, một nhóm quốc đảo nhỏ đang nghiên cứu thành lập quỹ có nguồn thu từ khoản đóng góp gắn với tiền kiều hối, với mục tiêu huy động khoảng 3 tỷ USD mỗi năm để tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. Sáng kiến này phản ánh nỗ lực tìm kiếm nguồn tài chính ổn định hơn trong bối cảnh các quốc gia dễ bị tổn thương vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn quốc tế.

Theo chương trình nghị sự của COP31, ngày 13/11 hội nghị tập trung vào tài chính và thương mại, với các nội dung về huy động đầu tư cho chuyển đổi năng lượng, tăng cường khả năng chống chịu và phát triển các giải pháp công nghệ. Giới quan sát cho rằng thách thức lớn của hội nghị không chỉ là đạt được những cam kết mới mà còn phải chuyển hóa chúng thành chính sách, nguồn lực và cơ chế thực thi cụ thể, bảo đảm quá trình chuyển đổi xanh không tạo ra những hệ lụy môi trường và xã hội mới.

Phương Hoa/TTXVN

Dành cho bạn

SpaceX và Tesla xúc tiến thương vụ sáp nhập lớn nhất lịch sử

SpaceX và Tesla xúc tiến thương vụ sáp nhập lớn nhất lịch sử

Theo các nguồn tin thân cận, hai doanh nghiệp lớn nhất của tỷ phú Elon Musk là tập đoàn hàng không vũ trụ SpaceX và công ty xe điện Tesla đang có tiến triển trong các cuộc đàm phán sáp nhập và có thể công bố thương vụ lớn nhất từ trước đến nay ngay trong tháng 12 tới.

Mỹ chuyển trả hơn 12 tỷ USD doanh thu dầu mỏ cho Venezuela

Mỹ chuyển trả hơn 12 tỷ USD doanh thu dầu mỏ cho Venezuela

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết đã chuyển trả cho Venezuela hơn 12 tỷ USD, tương đương gần 99% nguồn thu từ hoạt động bán dầu mỏ và một số mặt hàng khác của nước này, kể từ khi Tổng thống Nicolás Maduro bị lật đổ hồi tháng 1/2026.

Nhà báo Italy quan tâm truyền tải hình ảnh tốt đẹp về Việt Nam

Nhà báo Italy quan tâm truyền tải hình ảnh tốt đẹp về Việt Nam

Tổng Biên tập của nhật báo trực tuyến Mow (mowmag.com), ông Moreno Pisto và nhà báo tự do Federico Giuliani - cộng tác viên thường xuyên của tờ il Giornale, cho biết họ đã có những trải nghiệm tuyệt vời với Việt Nam và mong muốn tăng cường hiểu biết lẫn nhau và hợp tác chặt chẽ trong việc đưa tin chính thống, truyền tải những hình ảnh tích cực, tốt đẹp về Việt Nam.