Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, nghịch lý nổi bật tại châu lục này là tiềm năng năng lượng sạch dồi dào nhưng khả năng tiếp cận điện vẫn hạn chế. Trong bài phát biểu tại Tuần lễ Hành động khí hậu London hồi tháng 6, Tổng Thư ký LHQ António Guterres cho biết châu Phi sở hữu khoảng 60% nguồn tài nguyên năng lượng Mặt Trời tốt nhất thế giới, song chỉ thu hút khoảng 2% tổng vốn đầu tư năng lượng sạch toàn cầu. Trong khi đó, hơn 600 triệu người dân châu lục vẫn chưa được tiếp cận điện.
Bên cạnh tình trạng thiếu điện, hàng triệu người dân châu Phi còn phải đối mặt với tình trạng mất điện thường xuyên. Công tác quản lý chất thải và khả năng chống chịu của các cộng đồng nông thôn cũng chịu nhiều sức ép. Những thách thức này cho thấy tài chính khí hậu không chỉ phục vụ mục tiêu giảm phát thải mà còn cần gắn với các nhu cầu phát triển thiết yếu, cải thiện đời sống và nâng cao khả năng thích ứng của người dân.
Theo Báo cáo Khoảng trống thích ứng năm 2025 của Chương trình Môi trường LHQ (UNEP), nhu cầu tài chính thích ứng của các nước đang phát triển có thể đạt 310-365 tỷ USD mỗi năm vào năm 2035, tùy phương pháp tính. Trong khi đó, nguồn tài chính công quốc tế dành cho hoạt động thích ứng tại nhóm nước này chỉ đạt 26 tỷ USD trong năm 2023, giảm so với mức 28 tỷ USD năm 2022. Như vậy, nhu cầu dự kiến cao gấp 12-14 lần dòng vốn hiện có, cho thấy quy mô chênh lệch giữa nguồn lực và yêu cầu ứng phó.
UNEP nhận định khu vực tư nhân có tiềm năng đóng góp khoảng 50 tỷ USD mỗi năm cho hoạt động thích ứng nếu được hỗ trợ bằng chính sách phù hợp và các giải pháp tài chính hỗn hợp, kết hợp nguồn vốn công và tư. Tuy nhiên, cơ quan này cảnh báo mục tiêu tài chính khí hậu tập thể mới vẫn chưa đủ tham vọng để khép lại khoảng trống nguồn lực.
Trong bối cảnh đó, tại COP31, các quốc gia châu Phi tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu chuyển những cam kết quốc tế thành nguồn vốn thực tế, có khả năng tiếp cận và đáp ứng nhu cầu của khu vực. Việc thu hẹp khoảng trống tài chính được xem là điều kiện quan trọng để châu lục vừa thúc đẩy chuyển đổi năng lượng, vừa tăng cường khả năng thích ứng trước những tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu.
