Theo Euronews, thị trường năng lượng toàn cầu đang bước vào giai đoạn biến động dữ dội nhất trong nhiều thập niên. Các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran ngày 28/2 đã châm ngòi vòng xoáy xung đột lan rộng và có nguy cơ kéo dài tại Trung Đông.
Một chiến dịch quân sự có mục tiêu đã nhanh chóng leo thang thành cuộc đối đầu trực tiếp với những hệ lụy kinh tế toàn cầu.
Ngày 11/3, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Quân đội Iran - ông Ebrahim Zolfaqari - cảnh báo rằng giá dầu có thể cán mốc 200 USD/thùng do hành động của phía Mỹ khiến an ninh khu vực mất ổn định.
Việc Eo biển Hormuz tê liệt do chiến sự khiến giá dầu neo ở mức cao. Bloomberg Economics dự đoán giá dầu có thể cán mốc 160 USD/thùng nếu Eo biển Hormuz vẫn đóng trong 3 tháng. Nếu Eo biển Hormuz đình trệ trong 1 tháng, họ dự đoán giá dầu ở mức hơn 100 USD/thùng và trong trường hợp đóng cửa trong 2 tháng liên tiếp, giá dầu có thể lên mốc 140 USD/thùng.
Trong khi đó, Business Insider (Mỹ) ngày 12/3 dẫn nhận định của nhà kinh tế Olivier Blanchard, cựu quan chức quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), cho rằng tình trạng thiếu hụt nguồn cung kết hợp với nhu cầu dầu gần như không giảm khi giá tăng, cho thấy giá dầu lẽ ra phải ở mức gần 150-200 USD/thùng, thậm chí cao hơn, thay vì quanh 100 USD/thùng như hiện nay. Các nhà phân tích của JPMorgan Chase ước tính gián đoạn vận tải đang diễn ra tại Eo biển Hormuz có thể khiến thị trường thiếu hụt khoảng 16 triệu thùng dầu mỗi ngày.
Cùng ngày 12/3, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright đánh giá khả năng giá dầu chạm 200 USD/thùng là “không cao”, nhưng ông cũng không loại trừ hoàn toàn kịch bản này.
Theo các nhà phân tích năng lượng, Iran gây gián đoạn ở Eo biển Hormuz nhằm tạo áp lực chính trị nội bộ tại các quốc gia phương Tây, khiến Mỹ và Israel phải giảm bớt hành động quân sự để đổi lấy ổn định năng lượng. Trọng tâm của chiến lược này là gây xáo trộn thị trường năng lượng vốn là yếu tố mà Iran có thể tác động trực tiếp nhờ lợi thế địa lý của nước này.
Mặc dù nhiều người coi 200 USD/thùng là mức không tưởng nhưng giá dầu từng cán mốc tương tự trong quá khứ nếu điều chỉnh theo lạm phát. Giá danh nghĩa cao nhất từng được ghi nhận là khoảng 147 USD/thùng vào năm 2008, bắt nguồn từ lo sợ liên quan đến sản lượng dầu và tình trạng đầu cơ tràn lan ngay trước khủng hoảng tài chính toàn cầu. Khi điều chỉnh theo lạm phát năm 2026, mức đỉnh năm 2008 tương đương với khoảng 211 USD/thùng.
Năm 1980, giá "vàng đen" đã chạm đỉnh danh nghĩa khoảng 39,5 USD/thùng, tương đương khoảng 160 USD/thùng theo giá trị hiện nay. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng hiện nay liên quan đến tình trạng gián đoạn một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới, làm tăng nguy cơ giá cả tăng vọt.
Trong một báo cáo gần đây, Oxford Economics xác định 140 USD/thùng là ngưỡng khiến kinh tế toàn cầu trượt vào suy thoái nhẹ, làm GDP thế giới giảm 0,7% vào cuối năm, đồng thời đẩy Anh, khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) và Nhật Bản vào tình trạng tăng trưởng âm.
