Sau hơn ba năm xung đột, chuyên gia Ivan Timofeev từ Hội đồng các vấn đề quốc tế của Nga (RIAC-russiancouncil.ru/en) đã có những đánh giá về kết quả tạm thời mà Moskva đã đạt được trong cuộc xung đột với Ukraine.
Bối cảnh địa chính trị
Cuộc xung đột Ukraine đánh dấu một điểm ngoặt quan trọng trong quan hệ quốc tế hậu Chiến tranh Lạnh. Nó không chỉ là một cuộc đối đầu giữa Nga và Ukraine, mà còn là một biến động lớn đối với trật tự địa chính trị toàn cầu. Sự xuất hiện của một cuộc xung đột quy mô lớn giữa hai quốc gia từng là một phần của Liên Xô đã làm thay đổi hoàn toàn bản đồ an ninh châu Âu.
Một trong những kết quả quan trọng nhất là việc Nga chứng minh quyết tâm sử dụng vũ lực để bảo vệ các lợi ích của mình ở châu Âu. Trong ba thập kỷ sau Chiến tranh Lạnh, năng lực quân sự của Nga hiếm khi được coi trọng. Chiến dịch quân sự đặc biệt đã thay đổi hoàn toàn nhận thức này.
Nga đã thể hiện khả năng tiến hành một cuộc xung đột quy mô lớn chống lại một đối thủ được phương Tây hỗ trợ mạnh mẽ.
Ngành công nghiệp quốc phòng của Nga đã duy trì được nhịp độ cao của các hoạt động quân sự, nhanh chóng thích ứng với những thách thức mới, bao gồm cả việc sản xuất và triển khai các hệ thống không người lái.
Một diễn biến đáng chú ý là việc phương Tây không thể tạo dựng được một liên minh chống Nga với sự tham gia của các quốc gia không phải phương Tây. Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil, Nam Phi và nhiều quốc gia khác đã tránh xa chính sách trừng phạt. Mặc dù các doanh nghiệp lo ngại các lệnh trừng phạt thứ cấp của Mỹ, nhưng các nước này vẫn kiềm chế không áp đặt các hạn chế chống Nga.
Sự phân hóa này cho thấy một xu hướng mới trong quan hệ quốc tế, nơi mà các quốc gia đang phát triển ngày càng khẳng định quyền lợi và lập trường độc lập của mình, không đơn thuần tuân theo ý chí của các cường quốc phương Tây.
Khả năng phục hồi kinh tế và ổn định chính trị
Trước những lo ngại, nền kinh tế Nga đã cho thấy sức chống chịu đáng kinh ngạc. Mặc dù phải chịu một loạt các lệnh trừng phạt - từ các biện pháp tài chính đến kiểm soát xuất khẩu và lệnh cấm nhập khẩu - Nga đã tránh được một cuộc khủng hoảng tài chính hoặc kinh tế nghiêm trọng.
Việc tái cấu trúc nền kinh tế, các thị trường và nguồn nhập khẩu diễn ra với tốc độ nhanh chóng. Hoạt động thương mại với nhiều quốc gia ở Nam Toàn cầu thậm chí còn tăng vọt. Điều này cho thấy khả năng thích ứng và linh hoạt của nền kinh tế Nga trước những thách thức địa chính trị.
Hệ thống chính trị của Nga cũng cho thấy khả năng phục hồi đáng kể. Những hy vọng về một "sự thay đổi chế độ" nhanh chóng hoặc sự chia rẽ giữa các nhóm tinh hoa đã không thành hiện thực.
Xã hội Nga, mặc dù chia rẽ trong quan điểm về cuộc xung đột, đã chứng minh được sự thích ứng trước những điều kiện khắc nghiệt. Tổn thất con người và những thách thức kinh tế không dẫn đến bất kỳ quá trình tan rã nào.
Về chiến lược quân sự, các thay đổi trong học thuyết hạt nhân và việc triển khai tên lửa tầm trung mới đã tạo ra một yếu tố răn đe đáng kể.
Theo chuyên gia Timofeev, những kết quả và những hạn chế hiện tại đã tạo ra động lực để Moskva và Washington thảo luận về một nền hòa bình tiềm năng ở Ukraine. Dù vậy, cả hai bên đều giữ lại các nguồn lực vật chất cần thiết để duy trì cuộc đối đầu.
Điều quan trọng là mỗi bên tại bàn đàm phán đều giữ một lập trường cứng rắn, không tiếp cận từ vị thế yếu. Đây có thể là lần đầu tiên sau một thời gian dài, Nga và Mỹ bước vào các cuộc thảo luận với tinh thần như vậy.
Tóm lại, trong bối cảnh cuộc xung đột ở Ukraine vẫn còn nhiều phức tạp, Nga đã chứng minh được khả năng phục hồi và quyết tâm trong việc bảo vệ các lợi ích chiến lược của mình. Sự kiên cường của nền kinh tế, sự ổn định chính trị nội bộ và năng lực ngoại giao đã giúp Nga vượt qua những thách thức trong giai đoạn đầy biến động này.
