Nhân dịp này phóng viên TTXVN tại LB Nga đã có cuộc trao đổi với Giáo sư, Tiến sĩ kinh tế Georgy Toloraia, Giám đốc điều hành Ủy ban quốc gia nghiên cứu BRICS, Giám đốc Trung tâm chiến lược Nga tại châu Á, Viện Kinh tế thuộc Viện Hàn lâm khoa học Nga những đánh giá về vị thế của Việt Nam, cũng như những cơ hội mở ra cho đất nước tới đây.
Trả lời câu hỏi rằng một thời gian dài trước khi Việt Nam trở thành đối tác của BRICS, có rất nhiều bài viết tại Nga thể hiện mong muốn Việt Nam sớm đưa ra quyết định điều này, Giáo sư, Tiến sĩ Georgy Toloraia nhấn mạnh ông không cho rằng Việt Nam chần chừ lâu không quyết. Theo ông, ngay từ đầu Việt Nam đã phát biểu tích cực về sáng kiến BRICS, về quan hệ đối tác, song Việt Nam cần có thời gian cho các thủ tục trong nước. BRICS nói chung và nước Nga nói riêng rất hiểu và tôn trọng điều đó. Giáo sư chúc mừng quyết định của Việt Nam và hiểu rằng đoàn Việt Nam sẽ tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS tại Brazil tới đây. Đây là bước tiến quan trọng vì BRICS là công cụ thành lập nên trật tự thế giới mới trước hết trong kinh tế, trong tài chính, sau đó rộng hơn là xây dựng thế giới đa cực. BRICS là diễn đàn quan trọng để các nước Nam và Đông bán cầu tìm kiếm các quan điểm chung, xây dựng sân chơi chung, chính sách chung, phối hợp với nhau, trong đó vai trò của Việt Nam với tư cách quốc gia đủ lớn, đang phát triển mạnh mẽ, có uy tín quốc tế, có quan hệ tích cực với các nước khác trong khu vực, là khá lớn.
Theo Giáo sư, Tiến sĩ Toloraia, Việt Nam có quan hệ tốt với nhiều thành viên BRICS: Nga, Trung Quốc, Ấn Độ, có vị thế vững chắc trong Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), khu vực có nhiều thành viên đã tham gia BRICS như Indonesia, Thái Lan, còn Malaysia cũng là quốc gia đối tác như Việt Nam. Điều đó giúp Việt Nam có khả năng tốt để tham gia quá trình đưa ra sáng kiến. Thêm vào đó, quốc gia đối tác có quyền lựa chọn định dạng nào họ thấy quan trọng hơn, quan tâm hơn để tham gia đầu tiên, sau đó dần mở rộng hơn sự tham gia của mình. Giáo sư Toloraia đánh giá Việt Nam là đối tác rất hữu ích, phần nào là đối tác “làm hình mẫu” cho các nước khác dựa trên kinh nghiệm quan hệ hợp tác với Nga, Trung Quốc... Ông hy vọng đây là con đường để Việt Nam trở thành thành viên của BRICS.
Nhận định về những lĩnh vực hợp tác mà Việt Nam có thể hướng tới và những triển vọng mà Việt Nam có thể đạt được, Giáo sư, Tiến sĩ Georgy Toloraia nhấn mạnh cần hiểu rằng việc hình thành thế giới đa cực thay cho đơn cực là quá trình tự nhiên, giống như Mặt Trời mọc hằng ngày. Các nước sớm hay muộn đều tham gia quá trình đó theo nhiều hình thức, hoặc tích cực, hoặc thụ động,... Nếu thụ động, sẽ không có được những ưu thế mà các nước chủ động tham gia vào quá trình. Việt Nam không có lý do gì để làm vậy, khu vực Đông Nam Á hiện là một trung tâm sức mạnh của thế giới, ảnh hưởng và vai trò của khu vực này sẽ tăng lên trong tương lai. Và việc tham gia tích cực vào quá trình xây dựng sáng kiến là phù hợp với lợi ích quốc gia của Việt Nam.
Giáo sư, Tiến sĩ Georgy Toloraia cho rằng về các lĩnh vực mà Việt Nam nên tham gia tới đây, có rất nhiều. Trước hết là tài chính, thiết lập một hệ thống thanh toán mới, rồi vấn đề năng lượng, lương thực, nông nghiệp, nơi Việt Nam có nhiều kinh nghiệm và cũng nhiều lợi ích, là khoa học kỹ thuật, Việt Nam đang phát triển rất nhanh chóng và quan tâm đến việc hợp tác trong khuôn khổ BRICS ở lĩnh vực công nghệ mới, đó là hạ tầng, logistics, giao thông vận tải, giáo dục. Trên thực tế, Việt Nam là một trung tâm (hub), một mắt xích quan trọng của hệ thống logistics; cũng như có nền văn hóa và cơ sở văn minh lâu đời.
Đánh giá về cán cân hợp tác giữa Việt Nam và BRICS, Giáo sư, Tiến sĩ Georgy Toloraia nêu rõ nguyên tắc chính của BRICS là bình đẳng, tôn trọng chủ quyền, không can thiệp vào công việc nội bộ và đồng thuận. Dù Việt Nam mới chỉ là quốc gia đối tác, chưa phải thành viên, song những nguyên tắc đó vẫn áp dụng cho quan hệ với Việt Nam. Theo Giáo sư, với vị thế quốc gia đối tác, Việt Nam sẽ có cơ hội tìm hiểu mối quan tâm, quan điểm thực thụ của các thành viên BRICS, điều quan trọng để hợp tác, cũng như bảo vệ vị thế của mình. Giáo sư, Tiến sĩ Georgy Toloraia bày tỏ tin tưởng rằng Việt Nam sẽ không phải là đối tác nhỏ tại BRICS.
