Kể từ mùa Hè năm nay, các nhà khoa học và các chuyên gia y tế toàn cầu đã kêu gọi hành động nhằm ứng phó với cuộc khủng hoảng về bất bình đẳng trong việc tiếp cận vaccine ngừa COVID-19 giữa các nước giàu và nước nghèo. Họ cảnh báo việc càng để nhiều khu vực thế giới chưa tiêm phòng càng lâu, thì virus SARS-CoV-2 càng có nguy cơ biến đổi mạnh. Sự xuất hiện của một biến thể như Omicron sẽ có nguy cơ làm chệch hướng các nỗ lực giúp chấm dứt đại dịch. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhận định biến thể Omicron nhiều khả năng sẽ lây lan trên phạm vi toàn cầu và dẫn đến những hệ quả nghiêm trọng tại một số khu vực.
Giám đốc điều hành Chương trình phối hợp của Liên hợp quốc về HIV/AIDS (UNAIDS), đồng Chủ tịch Liên minh Vaccine cho tất cả mọi người Winnie Byanyima khẳng định nguyên nhân Omicron lây lan nhanh chóng là do thế giới không đáp ứng được mục tiêu về tiêm phòng COVID-19 và đây giống như lời kêu gọi thức tỉnh đối với tất cả các nước. Theo bà Byanyima, hoạt động kinh doanh đã mang lại lợi nhuận khổng lồ cho các doanh nghiệp dược phẩm, song việc vẫn còn nhiều người chưa tiêm phòng đồng nghĩa rằng virus sẽ có nguy cơ tiếp tục lây lan. Thế giới sẽ không thể đón nhật kết quả tốt đẹp hơn nếu vẫn tiếp tục hành động như cũ.
Lời cảnh báo trên được đưa ra trong bối cảnh Liên minh Vaccine cho tất cả mọi người vừa công bố các số liệu mới, theo đó số người được tiêm phòng mũi tăng cường tại Anh đang bằng với tổng số người tiêm phòng hai mũi tại tất cả các nước nghèo nhất trên thế giới. Cụ thể, sau khi Anh thông báo mở rộng chương trình tiêm mũi tăng cường cho toàn bộ người trưởng thành tại nước này, tổng cộng có 20 triệu người đã tiêm phòng mũi thứ ba vaccine ngừa COVID-19. Trong khi đó, theo trang Our World In Data, chỉ có 20 triệu người đã tiêm phòng đầy đủ tại toàn bộ 27 quốc gia mà Ngân hàng Thế giới (WB) xếp vào danh sách các nước thu nhập thấp.
Giám đốc chính sách y tế của tổ chức từ thiện Oxfam, Anna Marriott cảnh báo trong bối cảnh biến thể Omicron xuất hiện, rõ ràng việc bỏ các nước đang phát triển lại phía sau và đẩy mạnh chiến dịch tiêm mũi tăng cường sẽ không giúp chấm dứt đại dịch. Theo bà, nguy cơ tái diễn các làn sóng dịch bệnh do biến thể mới là rất cao, trừ phi tất cả các nước hoàn tất công tác tiêm phòng đầy đủ sớm nhất có thể. Bà nhấn mạnh dù không thể xóa bỏ sai lầm đã mắc phải trong 21 tháng vừa qua, song các nước giàu cần vạch ra lộ trình mới để thuyết phục các công ty dược chia sẻ công nghệ với các nhà sản xuất trên toàn thế giới, từ đó đảm bảo mục tiêu tiêm phòng cho người dân tại tất cả các nước và kết thúc được đại dịch.
Cùng chung quan điểm trên, cựu Thủ tướng Anh Tony Blair nhận định việc thất bại trong mục tiêu tiêm phòng COVID-19 trên toàn cầu đã trở thành vấn đề nghiêm trọng xuyên suốt đại dịch. Ông cũng cảnh báo càng nhiều người chưa được tiêm phòng, thì virus sẽ càng có nguy cơ biến đổi nhanh hơn và nhiều hơn.
