Hãng thông tấn TASS ngày 17/2 dẫn lời người phát ngôn Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov, nói với các phóng viên rằng Ngoại trưởng Sergey Lavrov và Trợ lý Tổng thống Nga Yury Ushakov đang trên đường tới thủ đô Saudi Arabia để đàm phán với các quan chức Mỹ về việc khôi phục quan hệ Nga - Mỹ trên mọi phương diện, cũng như chuẩn bị cho các cuộc đàm phán có thể diễn ra về việc giải quyết xung đột Ukraine và hội nghị thượng đỉnh tiềm năng giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Về phía Mỹ, theo CNN, phái đoàn sẽ do Ngoại trưởng Marco Rubio dẫn đầu, cùng với sự tham gia của Cố vấn An ninh Quốc gia Mike Waltz và đặc phái viên Nhà Trắng về Trung Đông Stephen Witkoff. Hãng Reuters dẫn lời cựu Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Michael McCaul cho biết đây sẽ là cuộc gặp đầu tiên giữa các quan chức cấp cao hai nước tại Saudi Arabia.
Nhận định về cuộc gặp, Dmitry Suslov, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu toàn diện châu Âu và quốc tế tại Trường Kinh tế Cao cấp Moskva, cho rằng hội nghị này đánh dấu sự khởi động của các cuộc đàm phán toàn diện về việc chấm dứt xung đột ở Ukraine và thiết lập hội nghị thượng đỉnh Putin-Trump. Ông Suslov nhấn mạnh: "Đây không phải là về việc cải thiện quan hệ hay từ bỏ đối đầu. Nhưng sự đóng băng trong quan hệ, kéo dài kể từ thời chính quyền Biden, đang đi đến hồi kết".
Một điểm đáng chú ý là vấn đề Ukraine sẽ là trọng tâm của các cuộc thảo luận. Theo chuyên gia Suslov, Mỹ mong muốn đạt được lệnh ngừng bắn tại Ukraine và để lại các vấn đề khác cho giai đoạn sau, trong khi Nga không đồng ý với cách tiếp cận này. Các vấn đề còn bỏ ngỏ bao gồm mức độ quân sự hóa của Ukraine sau xung đột, vai trò của Ukraine trong các cuộc đàm phán, các đảm bảo an ninh, và khả năng tham gia của các nước châu Âu.
Về phần mình, nghiên cứu viên cao cấp Vladimir Vasilyev tại Viện Nghiên cứu Mỹ và Canada thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, chỉ ra thách thức đặc biệt đối với phái đoàn Mỹ. Họ không chỉ cần thuyết phục đảng Dân chủ mà còn phải nhận được sự ủng hộ từ một số thành viên đảng Cộng hòa cho kế hoạch cuối cùng về Ukraine, dù đây là đảng của Tổng thống Trump. Chuyên gia Vasilyev cũng lưu ý rằng Tổng thống Trump sẵn sàng gây áp lực mạnh lên Tổng thống Ukraine Zelensky để Kiev không cản trở tiến trình đàm phán.
Đáng chú ý, cuộc gặp tiềm năng giữa Tổng thống Putin và ông Trump đã được thảo luận trong cuộc điện đàm giữa hai nhà lãnh đạo vào ngày 12/2 vừa qua. Ông Trump đã nhiều lần bày tỏ mong muốn gặp nhà lãnh đạo Nga, đặc biệt là trong chiến dịch tranh cử năm 2024 và sau lễ nhậm chức ngày 20/1 vừa qua. Riyadh được Tổng thống Trump đề xuất là địa điểm tiềm năng cho cuộc gặp này. Lần gần đây nhất hai nhà lãnh đạo gặp trực tiếp là tại hội nghị thượng đỉnh G20 năm 2019 ở Osaka.
Theo nhận định của chuyên gia Suslov, sự thay đổi trong cách tiếp cận của Washington có liên quan đến những nỗ lực thất bại trong việc "làm suy yếu chiến lược" Nga. Ông cũng chỉ ra rằng động lực của Tổng thống Trump trong việc chấm dứt xung đột ở Ukraine xuất phát từ mong muốn tập trung vào cuộc cạnh tranh với Trung Quốc. Tuy nhiên, chuyên gia này cảnh báo rằng Mỹ có thể sẽ cố gắng gây áp lực lên Nga thông qua các mối đe dọa trừng phạt, mặc dù Moskva được đánh giá là đang có vị thế đàm phán thuận lợi hơn về vấn đề này.
