Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Phan Xuân Thủy, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh, công nghiệp vật liệu giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế, là đầu vào của hầu hết các ngành sản xuất, xây dựng hạ tầng, năng lượng, quốc phòng - an ninh và các ngành công nghệ cao. Việc phát triển công nghiệp vật liệu không chỉ là vấn đề riêng của một ngành, mà liên quan trực tiếp đến mô hình tăng trưởng, cơ cấu công nghiệp và vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Ông Phan Xuân Thủy đánh giá, thời gian qua, công nghiệp vật liệu nước ta đã từng bước phát triển, cơ bản đáp ứng nhu cầu vật tư, nguyên liệu phục vụ xây dựng hạ tầng, sản xuất và xuất khẩu; bước đầu nghiên cứu, sản xuất một số loại vật liệu mới, vật liệu xanh và vật liệu tái chế.
Tuy nhiên, kết quả đạt được vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Sản xuất hiện còn dựa nhiều vào khai thác tài nguyên, tiêu hao năng lượng, giá trị gia tăng thấp; năng lực chế biến sâu và làm chủ công nghệ lõi còn hạn chế. Nhiều loại vật liệu chất lượng cao, công nghiệp cao và đặc chủng vẫn phải phụ thuộc vào nhập khẩu. Bên cạnh đó, sự liên kết giữa nghiên cứu, đào tạo và sản xuất còn thiếu chặt chẽ; thiếu các doanh nghiệp nòng cốt đủ sức dẫn dắt chuỗi giá trị.
Thực hiện Kết luận số 83-KL/TW ngày 8/8/2026 của Bộ Chính trị, ông Phan Xuân Thủy chỉ rõ tinh thần xuyên suốt là chuyển từ khai thác lợi thế tài nguyên sang làm chủ công nghệ vật liệu; từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu; từ tham gia chuỗi cung ứng sang từng bước làm chủ các công đoạn có giá trị gia tăng cao.
Do đó, hội thảo tập trung thảo luận 6 nhóm vấn đề lớn: Làm rõ vị trí, nội hàm của tự chủ chiến lược trong công nghiệp vật liệu; định hướng phát triển đồng bộ ba nhóm vật liệu cơ bản, chiến lược và tương lai; đề xuất giải pháp để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành động lực chủ yếu; làm rõ các điểm nghẽn về thể chế, vốn, doanh nghiệp và tổ chức chuỗi giá trị, xác định rõ cơ quan thực hiện, nguồn lực, tiến độ và cơ chế điều phối; bảo đảm phát triển công nghiệp vật liệu theo hướng xanh, tuần hoàn, hiệu quả và bền vững; đẩy mạnh tuyên truyền, tổ chức thực hiện Kết luận số 83-KL/TW, tạo đồng thuận trong triển khai.
Định hướng phát triển công nghiệp vật liệu Việt Nam trong thời gian tới, ông Vũ Mạnh Hùng, Vụ trưởng Vụ Kinh tế ngành, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết, để thúc đẩy ngành công nghiệp vật liệu phát triển nhanh, bền vững, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, cần tập trung triển khai sáu nhiệm vụ trọng tâm.
Cụ thể gồm: Thống nhất nhận thức về vị trí, vai trò của công nghiệp vật liệu; hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật và cơ chế, chính sách; phát triển đồng bộ ba nhóm vật liệu, gồm vật liệu cơ bản, vật liệu chiến lược và vật liệu tương lai, bảo đảm phù hợp với yêu cầu phát triển của từng nhóm; xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao là động lực chủ yếu; chuyển đổi, nâng cấp toàn diện các cơ sở sản xuất vật liệu theo hướng xanh, bền vững; đẩy mạnh hợp tác, hội nhập quốc tế và thu hút đầu tư công nghệ cao.
Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học cũng trình bày những tham luận liên quan đến phát triển công nghiệp vật liệu. Với định hướng chuyển từ khai thác lợi thế tài nguyên sang làm chủ công nghệ, phát triển công nghiệp vật liệu được đặt trong yêu cầu nâng cao năng lực tự chủ và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Đây cũng là cơ sở để từng bước hình thành năng lực công nghiệp vật liệu hiện đại, xanh, có giá trị gia tăng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển các ngành công nghiệp chiến lược và công nghệ cao.
