Trong hành trình nhiều ý nghĩa này, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam tích cực tham gia cung cấp thông tin, hỗ trợ tìm kiếm, xác định danh tính và tri ân các gia đình liệt sĩ. Phóng viên báo Tin tức và Dân tộc có cuộc trao đổi với Trung tướng Hoàng Khánh Hưng, Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam về những kết quả nổi bật và những trăn trở trong hành trình đưa các liệt sĩ trở về.
Thưa Trung tướng, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam vừa tổng kết Chương trình nhắn tin tri ân liệt sĩ “Gọi tên những vì sao đất nước” năm 2026 sau 3 tháng phát động, với kết quả vượt xa mục tiêu ban đầu. Ông có thể chia sẻ cụ thể hơn về kết quả này?
Chương trình nhắn tin tri ân liệt sĩ “Gọi tên những vì sao đất nước” năm 2026 đã kết thúc, đạt hơn 11 tỷ đồng. Mục tiêu ban đầu của chương trình nhắn tin qua App Thiện Nguyện 2707 là vận động từ 3 - 5 tỷ đồng.
Để có được kết quả này, toàn thể lãnh đạo và các ban của Hội cùng vào cuộc, vận động các đơn vị, doanh nghiệp tham gia. Sau đó, Cục Chính sách, Bộ Quốc phòng có công văn đề nghị các đơn vị trong quân đội tham gia nhắn tin tri ân. Hội Cựu chiến binh Việt Nam cũng có văn bản vận động các cựu chiến binh trực tiếp nhắn tin tri ân qua App Thiện Nguyện 2707; Trung ương Đoàn cũng có văn bản hưởng ứng chương trình…
Nhờ sự chung tay của các đơn vị và nhân dân, số tiền vận động được vượt hơn 300% mục tiêu ban đầu.
Với hơn 11 tỷ đồng, từ nay đến Tết Nguyên đán, Hội sẽ thực hiện tri ân các gia đình liệt sĩ có hoàn cảnh khó khăn, tặng quà các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, hỗ trợ giám định ADN cho những trường hợp đặc biệt.
Một việc lớn khác chúng tôi sẽ thực hiện là trả lại tên cho các liệt sĩ trên các nghĩa trang bằng cách đính chính thông tin trên bia mộ, phấn đấu đưa từ 200 - 250 liệt sĩ về với đất mẹ.
Ông kỳ vọng như thế nào về kết quả của Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ? Hội đã có những đóng góp cụ thể như thế nào trong công tác này thời gian qua?
Đảng và Chính phủ có nhiều chủ trương về công tác tri ân, đền ơn đáp nghĩa. Chính sách đối với người có công ngày càng hoàn thiện, góp phần làm yên lòng gần 1,2 triệu thân nhân gia đình liệt sĩ có người thân đã hy sinh vì Tổ quốc.
Tôi cảm nhận Chiến dịch 500 ngày đêm được triển khai với quyết tâm rất cao, huy động được sự tham gia của toàn xã hội. Không chỉ đồng bào trong nước mà các tổ chức xã hội ở nước ngoài cũng tham gia cùng Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam cung cấp thông tin, trong đó có thông tin về những ngôi mộ chôn tập thể.
Đặc biệt, thông tin về những ngôi mộ chôn tập thể ở TP Hồ Chí Minh và 21 bộ hồ sơ được chuyển cho Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam. Hội đã chuyển giao, báo cáo với Cục Chính sách, Bộ Quốc phòng và Ban Chỉ đạo 515. Đội K72 của Bình Phước đã thực hiện quy tập trong 2 năm qua. Riêng năm 2025, Đội K72 quy tập được 135 hài cốt liệt sĩ và hiện đang tiếp tục khai quật tại khu vực sân bay Lộc Ninh.
Tại Công viên Lê Thị Riêng, Hội cử kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng, hội viên của Hội, tham gia. Tại đây, lực lượng chức năng đã quy tập được hơn 600 hài cốt liệt sĩ. Ngoài ra còn có các địa điểm ở đường Trường Chinh, Quảng Ngãi và một số nơi khác trên cả nước.
Từ khi chiến dịch được triển khai đến nay, chúng ta đã quy tập được hơn 2.000 hài cốt liệt sĩ. Đây là sự cố gắng lớn của các đội quy tập và sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ.
Tôi hy vọng khi chiến dịch kết thúc sẽ đạt được mục tiêu Chính phủ đề ra, đặc biệt là đưa được nhiều hài cốt liệt sĩ vào nghĩa trang, đưa nhiều hài cốt liệt sĩ về với đất mẹ và trả lại tên cho nhiều liệt sĩ.
Khi chiến dịch được phát động, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam đã có văn bản gửi tổ chức Hội tại các tỉnh, thành phố và địa phương. Hội đề nghị trên cơ sở nhiệm vụ của Chiến dịch 500 ngày đêm, từng tổ chức Hội xác định những nội dung, nhiệm vụ có thể tham gia cùng các tổ chức chính trị - xã hội tại địa phương.
Vì vậy, dù chiến dịch mới triển khai chưa được một năm, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam ở các tỉnh, Hội ở Trung ương và các chi hội đã thực hiện được nhiều công việc.
Trước hết, Hội đã cung cấp thông tin cho hơn 20.000 thân nhân gia đình liệt sĩ, giúp họ biết được phần mộ người thân nằm ở đâu. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là họ có đến được nơi đó hay không và phần mộ đó có chính xác là người thân của mình hay không. Đây là câu hỏi lớn và cũng là trách nhiệm mà Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam phải góp phần giải quyết.
Trong 16 năm qua, Hội đã thực hiện nhiều hoạt động xác định danh tính liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng. Hội phối hợp đính chính thông tin trên bia mộ, mời các đồng đội từng chôn cất đồng đội trở lại các nghĩa trang để xác định vị trí phần mộ. Hội cũng mời các đội quy tập đã đưa hài cốt về nghĩa trang xác định địa điểm, cách đánh dấu phần mộ tại nơi quy tập. Trên cơ sở đó có thêm điều kiện để thực hiện phương pháp thực chứng.
Qua những hoạt động này, Hội đã trả lại tên cho hơn 7.000 liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng. Đây là một việc làm rất lớn mà Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam đã thực hiện trong những năm qua.
Trong chiến dịch này, Hội cũng đã làm các loại giấy tờ, công văn gửi Chính phủ và được Chính phủ công nhận, cấp Bằng Tổ quốc ghi công cho 2 liệt sĩ, gồm một liệt sĩ quê Hải Phòng, nay chuyển lên Điện Biên và một liệt sĩ quê Hà Tĩnh.
Ngoài ra, năm ngoái, Hội đã làm hồ sơ để Chính phủ công nhận 5 liệt sĩ thuộc Tiểu đoàn Lê Thị Riêng. Đến nay, 5 liệt sĩ đã được đưa về yên nghỉ tại Nghĩa trang Bến Dược, Củ Chi. Đây là sự động viên rất lớn đối với các tổ chức, ban liên lạc cựu chiến binh Tiểu đoàn Lê Thị Riêng tại TP Hồ Chí Minh.
Từng là người lính, chứng kiến đồng đội nằm lại nơi chiến trường và nhiều năm qua thực hiện lời hứa “người còn sống tìm cách đưa người đã chết trở về”, điều gì vẫn khiến ông trăn trở sau nhiều năm đi tìm đồng đội?
Sau 45 năm công tác trong quân đội, từng chiến đấu trên các chiến trường Việt Nam, Lào và Campuchia trong 11 năm và 7 lần bị thương, khi trở về, tôi tham gia công tác tìm kiếm đồng đội với tâm nguyện “giữ lời hứa với nhau trong trận mạc, người sống tìm cách đưa người đã chết về”.
Tôi đã nhiều lần chôn cất đồng đội và đến giờ phút này, nhiều anh em vẫn chưa được trở về với đất mẹ. Đây là điều khiến tôi luôn trăn trở. Tôi luôn suy nghĩ và mong muốn khi mình còn sức thì còn cố gắng đưa đồng đội trở về.
Tôi từng chứng kiến những người mẹ, người vợ, người chị, người em, nhất là những người bố khắc khoải chờ mong được đón con em mình trở về, dù chỉ là hài cốt. Họ đã trông ngóng hàng chục năm và đến nay sức khỏe cũng đã yếu, nhưng nguyện vọng vẫn là được đưa hài cốt con em mình trở về.
Có những Bà mẹ Việt Nam Anh hùng tôi đến thăm, câu đầu tiên mẹ hỏi là: “Lúc nào con tôi về?”. Có mẹ đã hơn 100 tuổi nhưng vẫn thiết tha mong muốn đưa con trở về, để có mẹ, có con.
Nỗi niềm, sự khắc khoải ấy thôi thúc tôi. Dù tuổi cao, sức khỏe đã giảm, tôi vẫn sẽ cố gắng, còn sức thì còn tiếp tục tìm kiếm, đưa đồng đội trở về.
Xin trân trọng cảm ơn Trung tướng!
