Lý giải nguyên do tại kỳ họp thứ 10 của Quốc hội chưa tiến hành sửa đổi Luật Đất đai 2024, bà Phạm Thị Hồng Yến, Ủy viên Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội cho biết, hệ thống văn bản hướng dẫn chi tiết thi hành luật đã có nhiều. Tuy nhiên, từ năm 2024 đến nay, Việt Nam đối diện với nhiều biến động khó lường của kinh tế thế giới.
Việt Nam đang tập trung ưu tiên cho tăng trưởng, một trong những nội dung quan trọng thời gian qua là các địa phương thực hiện cuộc cách mạng sắp xếp tổ chức bộ máy và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp. Điều này đòi hỏi phải có những quyết sách lớn có thể tháo gỡ ngay những bất cập để thích ứng với bối cảnh mới, hướng tới mục tiêu phát triển, cũng như mô hình tổ chức mới.
"Lý do chưa sửa Luật Đất đai ngay trong Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV là cần có những đánh giá đầy đủ, toàn diện; đảm bảo được các giải pháp khi xây dựng luật, đảm bảo được tính tổng thể, căn cơ, đồng bộ và liên thông, nguyên tắc hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân, doanh nghiệp trong quá trình xây dựng luật. Việc sửa đổi toàn diện Luật Đất đai năm 2024 sẽ được nghiên cứu trong thời gian tới", bà Phạm Thị Hồng Yến giải thích.
Tại Hội thảo “Nhận diện điểm nghẽn và đề xuất giải pháp khắc phục liên quan đến Luật Đất đai” vừa được tổ chức mới đây tại Hà Nội, đại diện Bộ Tư pháp cho biết, bên cạnh những tác động tích cực, Luật Đất đai 2024 nói riêng và hệ thống pháp luật về đất đai nói chung vẫn tồn tại tình trạng chồng chéo, thiếu thống nhất với các luật liên quan như: Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, Luật Đấu thầu, Luật Đấu giá tài sản…
Thực tế thời gian qua, mặc dù pháp luật về đất đai đã có đổi mới, song cơ chế định giá đất vẫn còn vướng mắc. Đáng chú ý, việc một số địa phương tăng mạnh bảng giá đất để tiệm cận thị trường đã gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng như tăng đột biến nghĩa vụ tài chính của người dân và doanh nghiệp; chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng đội lên quá cao, khiến nhiều dự án đình trệ và gia tăng khiếu kiện.
Bên cạnh đó, nhiều dự án đầu tư kéo dài qua các thời kỳ pháp lý khác nhau cũng đang gặp lúng túng do thiếu quy định chuyển tiếp, gây khó khăn cho cả địa phương và nhà đầu tư trong việc xử lý hồ sơ và triển khai dự án.
Ngoài ra, việc quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất theo luật hiện hành cũng chưa thực sự phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp đang được triển khai.
Vì vậy, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai đã tập trung sửa đổi 4 nhóm vấn đề lớn, bao gồm: Thể chế hóa tinh thần Nghị quyết số 69-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương (trong đó có nội dung tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và sử dụng đất); đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh; đảm bảo tính đồng bộ với các luật khác như Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn; tháo gỡ khó khăn trong thực tiễn thi hành luật, đặc biệt là các quy định về đấu giá, đấu thầu, và các quy định chuyển tiếp cho dự án kéo dài.
Tiếp nối sự điều chỉnh trên, lãnh đạo Bộ Tư pháp nhấn mạnh hội thảo lần này là bước cụ thể hóa tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại buổi làm việc ngày 18/9/2025 với Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ về các định hướng lớn trong việc sửa đổi, hoàn thiện Luật Đất đai.
