Tiếp công dân, xử lý đơn thư có chuyển biến tích cực
Báo cáo tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, trong năm 2026, tình hình công dân đến địa điểm tiếp công dân của các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội giảm 1.514 lượt người về 1.392 vụ việc và 199 lượt đoàn đông người so với năm 2025; số đơn thư giảm 3.390 đơn so với năm 2025.
Tuy nhiên, theo báo cáo của các cơ quan chức năng, tình hình khiếu nại, tố cáo tại một số địa phương vẫn còn tiềm ẩn nguy cơ phức tạp. Trong kỳ báo cáo, các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội đã tiếp 3.478 lượt người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh về 3.081 vụ việc và có 104 lượt đoàn đông người, giảm 1.514 lượt người và 199 đoàn đông người so với năm 2025. Qua tiếp công dân, các cơ quan đã ban hành 586 văn bản chuyển đơn của công dân đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết; hướng dẫn bằng văn bản đối với 295 vụ việc; trực tiếp giải thích, thuyết phục, vận động 2.200 lượt công dân chấp hành các bản án, kết luận, quyết định giải quyết của cơ quan có thẩm quyền.
Các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội nhận được tổng số 26.915 đơn thư của công dân gửi đến, giảm 3.390 đơn so với năm 2025. Qua nghiên cứu 12.491 đơn đủ điều kiện xử lý, các cơ quan đã chuyển 2.878 đơn đến các cơ quan có thẩm quyền giải quyết; ban hành văn bản hướng dẫn, trả lời công dân đối với 972 đơn. Trên cơ sở nghiên cứu nội dung đơn thư của công dân gửi đến và kết quả giải quyết, trả lời của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội đã đôn đốc, theo dõi và giám sát việc giải quyết đối với 66 vụ việc.
Trong kỳ báo cáo, các bộ, ngành, Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân và UBND các tỉnh, thành phố đã nhận được tổng số 561 vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân; đến nay, đã xem xét, giải quyết và trả lời được 373/561 vụ việc (đạt 66,5%); đang tiếp tục giải quyết đối với 188 vụ việc.
Thực hiện kiến nghị của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sửa đổi, bổ sung Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo đáp ứng yêu cầu sắp xếp tinh gọn bộ máy nhà nước và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, Chính phủ đã chỉ đạo Thanh tra Chính phủ chủ trì, phối hợp với các cơ quan hữu quan rà soát, nghiên cứu, xây dựng và báo cáo, đề xuất Chính phủ trình Quốc hội ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo; ban hành 5 nghị định để quy định chi tiết thi hành.
Thực hiện kiến nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thanh tra Chính phủ và các cơ quan chức năng ở Trung ương và địa phương trong việc rà soát, giải quyết dứt điểm các vụ việc khiếu nại, tố cáo đông người, phức tạp trong thời gian qua, nhất là việc tổ chức, thực hiện Kết luận của Tổng Bí thư tại Thông báo số 142-TB/VPTW về giải quyết khiếu nại, tố cáo kéo dài, vượt cấp lên Trung ương trên địa bàn thành phố Hà Nội, các cơ quan đã thực hiện tốt, cơ bản bảo đảm yêu cầu trong việc kiểm tra, rà soát, giải quyết dứt điểm 226 vụ việc phức tạp, đông người. Cùng với đó, chủ động rà soát, giải quyết các vụ việc khác thuộc thẩm quyền, hạn chế tối đa tình trạng công dân tập trung đông người, khiếu kiện vượt cấp lên các cơ quan Trung ương, không để phát sinh điểm nóng về khiếu nại, tố cáo.
Tại kỳ Báo cáo năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền khẩn trương xem xét, tiếp tục giải quyết dứt điểm đối với 268 vụ việc. Đến nay, các cơ quan đã giải quyết, trả lời được 117 vụ việc (đạt 43,65%); 151 vụ việc đang được xem xét, giải quyết. Đến nay các cơ quan có thẩm quyền đã giải quyết, trả lời 32 vụ việc; đang xem xét, giải quyết 26 vụ việc. Trong số các vụ việc trên, nhiều vụ việc đã được UBND nhiều địa phương chỉ đạo quyết liệt, giải quyết dứt điểm ngay tại cơ sở, các hành vi vi phạm của tổ chức, cá nhân được xử lý kịp thời, nghiêm minh, đúng quy định của pháp luật, tình hình an ninh, trật tự ở địa phương được bảo đảm, tạo được sự đồng thuận, tin tưởng của cử tri và nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.
Chủ động nắm tình hình, giải quyết dứt điểm
Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội kiến nghị Chính phủ tăng cường công tác quản lý nhà nước, thanh tra công vụ về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; chủ động trong việc nắm tình hình, nhất là ở những địa phương đang có hoặc tiềm ẩn xảy ra vụ việc đông người, phức tạp để chủ động đôn đốc, phối hợp với địa phương giải quyết dứt điểm. Bên cạnh đó, có giải pháp xử lý dứt điểm tình trạng khiếu kiện đông người, vượt cấp lên các cơ quan Trung ương; thực hiện có hiệu quả việc rà soát các vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng, phức tạp, kéo dài để giải quyết dứt điểm. Chính phủ chỉ đạo Thanh tra Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định, hướng dẫn nghiệp vụ cần thiết để triển khai đầy đủ các quy định của pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; đẩy mạnh việc triển khai, vận hành hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn và giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Chính phủ chỉ đạo Bộ Công an tiếp tục chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ và công an các địa phương tăng cường công tác đấu tranh phòng, chống, ngăn chặn tội phạm từ sớm, từ xa; nâng cao hơn nữa chất lượng công tác điều tra, truy tố, bảo đảm kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm minh các vụ án, không để bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội.
Bộ Tư pháp nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả quản lý Nhà nước đối với công tác thi hành án hành chính, thi hành án dân sự để bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án được chấp hành nghiêm minh, đúng quy định của pháp luật.
Chính phủ chỉ đạo Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố tiếp tục nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; chủ động giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo mới phát sinh ngay tại địa phương; phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành ở Trung ương để khẩn trương giải quyết dứt điểm các vụ việc khiếu nại, tố cáo còn tồn đọng, phức tạp, kéo dài đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị.
Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tiếp tục có giải pháp nâng cao hơn nữa chất lượng, tiến độ giải quyết các vụ án; bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực được thực thi, góp phần hạn chế phát sinh khiếu nại, tố cáo kéo dài. Có giải pháp khắc phục những nguyên nhân chủ quan, nhất là nguyên nhân liên quan đến trình độ, trách nhiệm của một số cán bộ được phân công làm công tác tiếp công dân, giải quyết vụ án.
Trong báo cáo, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cũng đề nghị tăng cường quan hệ phối hợp với cơ quan của Quốc hội trong việc tiếp nhận, xử lý đơn thư công dân gửi đến; phối hợp chặt chẽ trong việc thông tin để hạn chế tình trạng chuyển đơn không đúng địa chỉ, chuyển đơn không rõ căn cứ. Khẩn trương xem xét, giải quyết các vụ việc đã được các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội kiến nghị nhưng đến nay chưa được giải quyết dứt điểm và kịp thời thông báo kết quả, tiến độ giải quyết đến các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội.
