Lực lượng Hải quan sử dụng chó nghiệp vụ kiểm tra hành lý của khách nhập cảnh qua Cửa khẩu Quốc tế Nậm Cắn, tỉnh Nghệ An, để kịp thời phát hiện, ngăn chặn các vụ vận chuyển trái phép chất ma túy vào Việt Nam. Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN.
Theo thống kê, trong 6 tháng đầu năm các lực lượng thuộc Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương đã kiểm tra 23.715 vụ, phát hiện và xử lý 19.937 vụ với 22.669 hành vi vi phạm. Tổng số thu nộp ngân sách trên 330 tỷ đồng; trong đó tiền phạt vi phạm hành chính gần 306 tỷ đồng, thu lợi bất hợp pháp và các khoản thu khác hơn 14 tỷ đồng, tiền bán thanh lý hàng hóa tịch thu hơn 18 tỷ đồng. Trị giá hàng hóa vi phạm gần 209 tỷ đồng; trong đó trị giá hàng hóa tịch thu gần 82 tỷ đồng, trị giá hàng hóa tiêu hủy hơn 127 tỷ đồng.
Cụ thể, trong lĩnh vực xăng dầu, toàn lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra 179 vụ việc, xử lý gần 84 vụ việc, thu nộp ngân sách hơn 5 tỷ đồng. Các hành vi vi phạm chủ yếu gồm không bảo đảm mức dự trữ lưu thông tối thiểu, kinh doanh không đúng nội dung giấy phép, bán hàng ngoài hệ thống phân phối.
Về sở hữu trí tuệ, riêng trong quý II/2026, lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra và xử lý gần 5.400 vụ việc vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, xử phạt vi phạm hành chính gần 66 tỷ đồng. Các vụ việc vi phạm chủ yếu tập trung vào hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ, đặc biệt trên môi trường thương mại điện tử.
Trong lĩnh vực thương mại điện tử, toàn lực lượng đã kiểm tra và xử lý 424 vụ việc vi phạm, xử phạt khoảng 7,9 tỷ đồng. Các hành vi vi phạm chủ yếu gồm không thông báo website, ứng dụng bán hàng theo quy định, không công khai đầy đủ thông tin về chủ thể kinh doanh, kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ. Về an toàn thực phẩm, lực lượng đã kiểm tra, xử lý 2.124 vụ việc, xử phạt khoảng 16,9 tỷ đồng, tập trung vào các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe, sữa, bánh kẹo, thực phẩm đông lạnh...
Lực lượng Hải quan sử dụng chó nghiệp vụ kiểm tra hàng hóa trên phương tiện nhập cảnh qua Cửa khẩu Quốc tế Nậm Cắn, tỉnh Nghệ An để kịp thời phát hiện, ngăn chặn các vụ buôn bán, vận chuyển chất ma túy vào Việt Nam. Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN
Các hành vi vi phạm chủ yếu tập trung vào kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ; hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; vi phạm quy định về nhãn hàng hóa; vi phạm trong hoạt động thương mại điện tử; vi phạm về an toàn thực phẩm và kinh doanh xăng dầu.
Đáng lưu ý, hoạt động vi phạm có xu hướng dịch chuyển mạnh sang môi trường số khi các đối tượng lợi dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử, dịch vụ chuyển phát nhanh và kho hàng trung chuyển để mua bán, vận chuyển hàng hóa vi phạm, đồng thời thường xuyên thay đổi tài khoản giao dịch và địa điểm kinh doanh nhằm né tránh sự kiểm tra, kiểm soát của cơ quan chức năng. Do vậy, lực lượng quản lý thị trường đã triển khai quyết liệt các kế hoạch kiểm tra định kỳ, chuyên đề và đột xuất của Chính phủ, Bộ Công Thương, Ban Chỉ đạo 389 các cấp. Trong số đó, tập trung vào các lĩnh vực có nguy cơ vi phạm cao như hàng giả, hàng nhập lậu, thương mại điện tử, xăng dầu, an toàn thực phẩm, thuốc lá, vật tư nông nghiệp và các mặt hàng thiết yếu.
Theo Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương, bên cạnh việc kiểm tra, xử lý, Ban Chỉ đạo 389 Bộ Công Thương cũng chú trọng xây dựng, hoàn thiện chính sách pháp luật. Bộ Công Thương đã chỉ đạo xây dựng dự thảo nghị định thay thế Nghị định số 98/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm; sửa đổi Nghị định số 99/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dầu khí, kinh doanh xăng dầu và khí. Đồng thời, hoàn thiện các quy định liên quan đến kinh doanh thuốc lá, kinh doanh rượu và kinh doanh xăng dầu.
Đặc biệt, Thông tư số 31/2026/TT-BCT ngày 11/6/2026 quy định về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương đã chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Theo đó, các sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao sẽ phải thực hiện truy xuất nguồn gốc qua Hệ thống VeriGoods hoặc hệ thống nội bộ có kết nối với VeriGoods.
Thời gian tới, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tiếp tục tham mưu Bộ Công Thương xây dựng dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Kế hoạch phòng, chống hàng giả, bảo vệ người tiêu dùng trên nền tảng số giai đoạn 2026-2030, với trọng tâm hoàn thiện hành lang pháp lý, phát triển cơ sở dữ liệu tập trung về hàng hóa lưu thông, truy xuất nguồn gốc và xác thực điện tử, ứng dụng các công nghệ AI, Big Data, Blockchain trong nhận diện, cảnh báo và ngăn chặn hàng giả.
Lực lượng quản lý thị trường sẽ tiếp tục quán triệt, tổ chức thực hiện nghiêm túc, kịp thời và hiệu quả các nghị quyết, công điện, chỉ thị của Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, trọng tâm là Nghị quyết số 397/NQ-CP và Công điện số 38/CĐ-TTg về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Cùng đó, lực lượng chức năng cũng sẽ tiếp tục triển khai các kế hoạch kiểm tra chuyên đề đã được phê duyệt, tăng cường kiểm tra đột xuất đối với các tổ chức, cá nhân có dấu hiệu vi phạm trên địa bàn 34 tỉnh, thành phố, tập trung vào các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và các vi phạm trong hoạt động thương mại điện tử...
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết thêm, trong 6 tháng, lực lượng quản lý thị trường đã chuyển 128 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra để xem xét, xử lý theo quy định. Bên cạnh đó, đơn vị này cũng tiếp nhận 1.339 cuộc gọi qua đường dây nóng và 274 tin báo qua email, trong đó đã chuyển 29 tin đến Chi cục Quản lý thị trường các tỉnh, thành phố liên quan đến kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.