Chòi trữ thóc của người Kor

Đồng bào Kor ở huyện Trà Bồng, Tây Trà, tỉnh Quảng Ngãi không chỉ phong phú, đa dạng về văn hóa cồng chiêng mà còn bởi những “phát minh” gắn liền với đời sống sinh hoạt, sản xuất, góp phần gắn kết cộng đồng. Chòi trữ thóc là một trong những sáng tạo như thế của người Kor.
Những chòi trữ thóc nằm cách nhau vài sải chân, nối dài thành một đường thẳng từ vườn rừng nhà này sang nhà khác, kiến trúc y hệt lối xây dựng chùa một cột. Chòi được dựng bằng nứa lồ ô và gỗ rừng, mái lợp bằng lá hoặc tôn. Nơi trữ thóc nằm trên cao cách mặt đất chừng 1,5 m, hình chữ nhật với một cửa duy nhất để mở. Nó được cố định bằng cọc gỗ vững chắc nằm ở vị trí tâm điểm của chòi, cắm sâu xuống đất để giữ cố định.
Ông Hồ Văn Thuấn, người dân sống tại khu vực này cho biết: Tùy theo từng nhà mà chọn vật liệu lợp cho mái. Nhà khá giả thì chọn tôn, thiếu điều kiện thì vào núi tìm lá. Mỗi chòi có thể trữ hơn chục bao lúa rẫy. Đặc biệt nhất là chỉ có chủ nhân mới được mở cửa lấy thóc vào những dịp cần. Đồng bào Kor không đặt chòi trữ thóc trong nhà mà đặt xa ngoài rẫy cách chừng 2-3 cây số. Đó là vì tâm niệm thóc lúa là “hạt ngọc” của trời ban, của Giàng giữ. Mỗi gia đình chỉ được dựng một chòi. Lúa thu hoạch nhiều thì cũng chỉ một chòi, khác nhau là ở chỗ chòi to hay nhỏ. Cái hay và độc là dù có để thóc ngoài tầm kiểm soát nhưng không nhà nào mất dù chỉ số lượng nhỏ. Cao niên trong thôn cho hay, nếu ai mạo phạm nổi lòng tham lấy trộm thóc của nhà khác sẽ bị Giàng trách phạt ngay.
Thóc trữ còn có tác dụng phòng khi mùa mưa bão tới, nhà nào dư giả sẽ mở kho san sẻ cho những người mất mùa, đói kém. Trước khi xuất thóc, chủ nhà phải làm lễ cúng thần linh bằng gà trống, lá trong rẫy của gia đình. Nên chòi trữ thóc còn như “bảo vật” của đồng bào, góp phần gắn kết cộng đồng. Ông Nguyễn Hồng Trà, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Hiệp nhấn mạnh: Trong cái khắc nghiệt của núi rừng, của địa hình, đồng bào đã tự tìm cách để thích nghi tốt nhất. Chòi trữ thóc thể hiện ý thức cao của bà con trong việc bảo vệ của cải, đặc biệt là lúa rẫy, tránh sự phá hoại của thú rừng.
Vĩnh Trọng

Dành cho bạn

Tổng hợp tin nóng quốc tế 24h - Ngày 23/9/2026

Tổng hợp tin nóng quốc tế 24h - Ngày 23/9/2026

Trong 24 giờ qua, thế giới diễn ra một số sự kiện đáng chú ý như: Tám nước Arab và Hồi giáo thúc đẩy lộ trình hòa bình tại Gaza; Mỹ, Đan Mạch, Greenland ký thỏa thuận an ninh; Iran nêu điều kiện mở lại eo biển Hormuz và Saudi Arabia cảnh báo căng thẳng với Houthi chưa hạ nhiệt.

Xử lý nhà đất dôi dư - Bài cuối

Xử lý nhà đất dôi dư - Bài cuối

Phương án phân loại đã định hình, nhu cầu tái sử dụng đã rõ, song từ chủ trương đến khi nhà, đất dôi dư thực sự đi vào hoạt động lại vướng hàng loạt "nút thắt" về thủ tục, quy hoạch và định giá.

Xử lý nhà, đất công dôi dư - Bài 2

Xử lý nhà, đất công dôi dư - Bài 2

Từ những trụ sở hành chính không còn sử dụng, nhiều công trình đã nhanh chóng "hồi sinh" khi được linh hoạt chuyển đổi sang phục vụ giáo dục, y tế, văn hóa và sinh hoạt cộng đồng. Cách làm này không chỉ giúp tiết kiệm ngân sách đầu tư công mà còn đáp ứng kịp thời các nhu cầu dân sinh cấp thiết.

Xử lý nhà, đất công dôi dư - Bài 1

Xử lý nhà, đất công dôi dư - Bài 1

Sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, hàng nghìn cơ sở nhà, đất công dôi dư trên cả nước đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản lý và khai thác. Làm sao để tránh lãng phí, biến những trụ sở cũ thành nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội thay vì thành "gánh nặng" quản lý là bài toán đòi hỏi sự linh hoạt, phân cấp mạnh mẽ và tư duy xử lý sát với thực tiễn.