Từ tưới tiêu nông nghiệp, năng lượng mặt trời, y tế đến định vị giao thông và công nghệ ô tô, những sáng tạo này đang góp phần giải quyết nhiều vấn đề trong đời sống.
Dưới đây là 9 công nghệ tiêu biểu được báo Jerusalem Post giới thiệu.
Máy nước nóng sử dụng năng lượng Mặt Trời
Đầu những năm 1950, nhà vật lý Israel Zvi (Harry) Tabor phát triển công nghệ bề mặt hấp thụ nhiệt có chọn lọc, cho phép các tấm thu nhiệt hấp thụ và lưu giữ năng lượng Mặt Trời ngay cả khi ánh nắng không liên tục. Sau đó, ông kết hợp công nghệ này với bình chứa nước, tạo nền tảng cho hệ thống máy nước nóng năng lượng mặt trời hiện đại. Năm 1956, phát minh này giúp Tabor nhận Giải Weizmann về Khoa học chính xác.
Hiện khoảng 95% hộ gia đình Israel sử dụng bình nước nóng năng lượng mặt trời, với hơn 1,4 triệu hệ thống được lắp đặt. Đến cuối năm 2022, thế giới có khoảng 122 triệu hệ thống nước nóng sử dụng năng lượng mặt trời.
Công nghệ tưới nhỏ giọt
Đầu những năm 1960, Simcha Blass, kỹ sư trưởng và một trong những người sáng lập Công ty Mekorot, phát triển và đăng ký sáng chế công nghệ tưới nhỏ giọt.
Phương pháp này đưa nước nhỏ giọt trực tiếp tới vùng rễ cây với tốc độ ổn định, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nước. Theo bài viết, công nghệ có thể giúp tiết kiệm tới 50% lượng nước, đồng thời tăng năng suất cây trồng khoảng 30-50%, giảm thất thoát phân bón và xói mòn đất. Công ty Netafim do Blass thành lập hiện hoạt động tại 110 quốc gia, với các giải pháp được triển khai trên hơn 15 triệu ha đất nông nghiệp.
Bộ nhớ bán dẫn
Năm 1971, Dov Frohman, người sáng lập và là tổng giám đốc đầu tiên của Intel Israel, phát triển loại bộ nhớ bán dẫn không biến đổi có khả năng xóa và lập trình lại. Công nghệ này đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển máy tính cá nhân và đặt nền tảng cho sự phát triển của bộ nhớ flash. Công nghệ bộ nhớ flash sau đó được ứng dụng trong máy ảnh kỹ thuật số, máy nghe nhạc MP3, USB, điện thoại thông minh, máy tính bảng, máy tính xách tay, sách điện tử và nhiều thiết bị điện tử khác.
Máy khử rung tim cấy ghép
Ngày 4/2/1980, thiết bị khử rung tim đầu tiên do bác sĩ Michel Mirowski phát triển đã được cấy ghép cho một bệnh nhân tại Bệnh viện Johns Hopkins ở Mỹ.
Thiết bị khử rung tim cấy ghép (ICD) là một thiết bị nhỏ chạy bằng pin, được đặt dưới da ở vùng ngực để liên tục theo dõi và điều chỉnh những rối loạn điện nguy hiểm của tim. Khi phát hiện nhịp tim quá nhanh hoặc rung thất, thiết bị có thể phát xung điện nhằm khôi phục nhịp tim bình thường. Thiết bị này đã được cải tiến và thu nhỏ đáng kể, với hơn 4 triệu người trên thế giới được cấy ghép.
Hệ thống phòng thủ tên lửa Iron Dome (Vòm sắt)
Hệ thống phòng thủ tên lửa cơ động Iron Dome đánh chặn thành công mục tiêu đầu tiên vào ngày 7/4/2011, khi một quả rocket phóng từ Gaza nhằm vào Israel.
Iron Dome được phát triển bởi hai công ty quốc phòng Israel là Rafael Advanced Defense Systems và Israel Aerospace Industries, với sự hỗ trợ tài chính đáng kể từ Mỹ. Hệ thống được thiết kế để đánh chặn rocket, đạn cối và thiết bị bay không người lái ở khoảng cách tới 70 km. Trong 15 năm kể từ khi đi vào hoạt động, Iron Dome đã đánh chặn hơn 5.000 rocket với tỷ lệ thành công trên 90%.
Camera nội soi dạng viên nang PillCam
Kỹ sư điện-quang học Israel Gavriel Iddan dành gần 20 năm phát triển ý tưởng camera kích thước như một viên thuốc. Năm 2001, sản phẩm PillCam được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cấp phép. Viên nang chứa camera đi qua đường tiêu hóa và truyền hình ảnh ra thiết bị bên ngoài, giúp bác sĩ quan sát những khu vực khó tiếp cận bằng phương pháp nội soi truyền thống. PillCam có thể chụp 2-6 hình/giây trong khoảng 8 giờ, hỗ trợ chẩn đoán bệnh Crohn, chảy máu đường tiêu hóa và các khối u. Hơn 4 triệu viên nang đã được sử dụng tại hơn 80 quốc gia.
Ứng dụng định vị Waze
Waze được các doanh nhân Israel Ehud Shabtai, Amir Shinar và Uri Levine thành lập năm 2008. Ứng dụng sử dụng dữ liệu do chính người dùng cung cấp về tình trạng giao thông, tai nạn và các sự cố trên đường để đề xuất tuyến đường phù hợp.
Năm 2013, Google mua lại Waze với giá được báo cáo khoảng 1,3 tỷ USD, đồng thời duy trì trung tâm nghiên cứu và phát triển chính của ứng dụng tại Israel.
Đến đầu năm 2026, Waze có khoảng 151 triệu người dùng hoạt động hằng tháng trên toàn cầu và được sử dụng tại hơn 180 quốc gia.
Công nghệ sản xuất nước từ không khí Watergen
Watergen phát triển công nghệ tạo nước từ độ ẩm trong không khí, cung cấp nguồn nước uống tại chỗ mà không phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống cấp nước truyền thống. Công ty được thành lập năm 2009 và sau đó chuyển trọng tâm sang giải quyết tình trạng thiếu nước cũng như hỗ trợ các cộng đồng chịu ảnh hưởng của thiên tai. Watergen hiện hoạt động tại hơn 90 quốc gia, với các hệ thống được lắp đặt cho cộng đồng, doanh nghiệp, hộ gia đình, cơ sở công nghiệp và các hoạt động cứu trợ khẩn cấp.
Mobileye
Năm 1999, Giáo sư Amnon Shashua phát triển nghiên cứu về hệ thống thị giác máy tính có khả năng nhận diện phương tiện bằng các camera chi phí thấp. Công nghệ này trở thành nền tảng cho Mobileye, công ty phát triển các hệ thống hỗ trợ lái xe tiên tiến (ADAS) và công nghệ phục vụ xe tự hành. Mobileye niêm yết trên Sàn chứng khoán New York năm 2014. Năm 2017, Intel mua lại công ty với giá 15,3 tỷ USD, khi đó là thương vụ mua lại một công ty công nghệ Israel có giá trị lớn nhất.
Đến năm 2024, công nghệ của Mobileye đã được sử dụng trên khoảng 200 triệu phương tiện trên toàn thế giới và chiếm hơn 70% thị phần hệ thống ADAS dựa trên camera.
Những công nghệ trên cho thấy hoạt động đổi mới sáng tạo của Israel không chỉ tập trung vào phần mềm mà trải rộng từ quản lý nguồn nước, nông nghiệp, năng lượng, y tế, giao thông đến công nghệ quốc phòng và ô tô. Nhiều sản phẩm trong số đó đã vượt ra ngoài thị trường Israel để trở thành những công nghệ được sử dụng ở quy mô toàn cầu.
