Sự kiện tạo diễn đàn để các nhà khoa học, quản lý, các cơ sở đào tạo về ẩm thực, du lịch, các doanh nghiệp, nghệ nhân và cộng đồng thực hành văn hóa cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất giải phápn phát huy giá trị văn hóa ẩm thực, phục vụ phát triển du lịch bền vững.
Tiến sĩ Hoàng Thị Bình, Phó Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam cho biết, trong xu thế du lịch thiên về trải nghiệm văn hóa, trải nghiệm bản địa, trải nghiệm lối sống, ẩm thực ngày càng khẳng định là một trong những yếu tố tạo nên bản sắc, sự hấp dẫn và khả năng cạnh tranh của điểm đến. Việt Nam có quyền tự hào về một nền văn hóa ẩm thực đa sắc, được hình thành và bồi đắp qua hàng nghìn năm lịch sử. Từ kho tàng món ăn phong phú của 54 dân tộc, văn hóa ẩm thực cổ truyền, ẩm thực cung đình, ẩm thực đường phố đến các làng nghề, sản vật địa phương... tất cả đã tạo nên một hệ sinh thái ẩm thực giàu bản sắc, có giá trị đặc biệt đối với phát triển du lịch.
Trong những năm gần đây, hoạt động ẩm thực đã vươn tầm thế giới, nhiều nhà hàng được Michelin Guide tuyển chọn, nhiều thành phố hình thành các tour ẩm thực, lễ hội ẩm thực và sản phẩm trải nghiệm gắn với văn hóa địa phương. Những kết quả đó cho thấy, ẩm thực đang từng bước trở thành lợi thế cạnh tranh của du lịch Việt Nam.
Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận một cách thẳng thắn, những tiềm năng to lớn về ẩm thực vẫn chưa được khai thác một cách tương xứng. Hoạt động phát triển du lịch ẩm thực còn thiếu hệ thống, sản phẩm còn phân tán; việc liên kết giữa văn hóa, du lịch, nông nghiệp, công thương và các ngành công nghiệp sáng tạo chưa thực sự hiệu quả. Công tác số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu, chuẩn hóa sản phẩm, quảng bá và xây dựng thương hiệu quốc gia còn nhiều khoảng trống, cần tiếp tục được hoàn thiện.
Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai thực hiện các nghị quyết của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia; nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân cùng với các chiến lược phát triển du lịch, chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa. Vì vậy, việc nhìn nhận ẩm thực không chỉ là món ăn mà là một nguồn lực văn hóa, một tài sản sáng tạo và một động lực phát triển đang trở thành yêu cầu cấp thiết.
Tại Hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận về giải pháp xây dựng hệ sinh thái du lịch ẩm thực theo hướng liên kết, đồng bộ, nâng cao sức cạnh tranh; phát huy giá trị văn hóa ẩm thực để hình thành các sản phẩm du lịch đặc sắc, mang đậm bản sắc dân tộc; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu và bản đồ ẩm thực quốc gia phục vụ công tác bảo tồn, quảng bá, phát triển sản phẩm.
Các tham luận cũng thể hiện cách tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ như: lý luận kinh tế quốc tế, phát triển sản phẩm du lịch ẩm thực; bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa ẩm thực truyền thống; vai trò của nghệ nhân, đầu bếp, doanh nghiệp, cộng đồng và các cơ sở đào tạo; chuyển đổi số, công nghiệp văn hóa, kinh tế trải nghiệm và chia sẻ nhiều mô hình thực tiễn từ các địa phương. Nhiều ý kiến đề xuất cần hoàn thiện cơ chế chính sách, nhằm đưa ẩm thực trở thành động lực của kinh tế sáng tạo, công nghiệp văn hóa, góp phần nâng tầm thương hiệu quốc gia.
