Bộ trưởng Quốc phòng của năm quốc gia có ngân sách quốc phòng lớn nhất châu Âu khẳng định sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine trong trường hợp đạt được lệnh ngừng bắn hoặc thỏa thuận hòa bình với Nga, nhưng không cam kết triển khai quân để bảo đảm thực thi thỏa thuận này.
Đây là tuyên bố được đưa ra sau cuộc họp tại Paris (Pháp) hôm 12/3.
Theo trang mạng Defensenews.com, Bộ trưởng Lực lượng vũ trang Pháp Sébastien Lecornu phát biểu trong một cuộc họp báo tại Paris khi được hỏi liệu năm quốc gia có kế hoạch đưa quân vào Ukraine hay không: "Rõ ràng là thời gian truyền thông diễn ra nhanh hơn so với thời gian ngoại giao và quân sự".
Pháp, Đức, Anh, Ba Lan và Italy đã họp để thảo luận về hòa bình tại Ukraine và quốc phòng châu Âu trong bối cảnh Mỹ có dấu hiệu giảm cam kết đối với an ninh khu vực này. Theo dữ liệu của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), năm quốc gia này là những nước có ngân sách quốc phòng lớn nhất châu Âu, với tổng chi tiêu ước tính đạt 314 tỷ USD vào năm 2024.
Cuộc họp diễn ra sau khi Mỹ và Ukraine ủng hộ đề xuất về lệnh ngừng bắn kéo dài 30 ngày hôm 11/3 tại Saudi Arabia, hiện đang chờ phản hồi từ phía Nga. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết lệnh ngừng bắn này sẽ tạo cơ hội để các bên chuẩn bị cho việc chấm dứt xung đột giữa Kiev và Moskvaa diễn ra từ năm 2022, bao gồm cả các đảm bảo an ninh cho Ukraine.
Tại cuộc họp, Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey nhấn mạnh rằng thỏa thuận giữa Mỹ và Ukraine là "một bước tiến quan trọng" và giờ đây trách nhiệm thuộc về Tổng thống Nga Vladimir Putin trong việc chứng minh rằng ông thực sự muốn hòa bình. Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cũng nhấn mạnh rằng quyết định hiện tại phụ thuộc vào phía Tổng thống Putin.
Các quốc gia châu Âu không muốn một thỏa thuận hòa bình tại Ukraine giống như Hội nghị Yalta năm 1945, nơi châu Âu bị chia cắt thành các khu vực ảnh hưởng, hay Biên bản Ghi nhớ Budapest năm 1994, trong đó Ukraine từ bỏ vũ khí hạt nhân để đổi lấy các cam kết bảo đảm an ninh, hoặc thỏa thuận Minsk năm 2014-2015 vốn chỉ tạo ra các lệnh ngừng bắn mà không có đảm bảo an ninh thực sự, Lecornu nói.
Bộ trưởng Lecornu nhấn mạnh rằng không có chuyện phi quân sự hóa Ukraine và đảm bảo an ninh tốt nhất của nước này chính là lực lượng vũ trang. Hỗ trợ Ukraine cũng có nghĩa là giữ Nga "càng xa các nước của chúng ta càng tốt", Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak-Kamysz cho biết.
Ông Lecornu cho hay, Tổng tham mưu trưởng các nước đã bắt đầu xây dựng các kịch bản ngắn hạn và trung hạn để giúp các nhà hoạch định chính sách xem xét về một cấu trúc an ninh cho Ukraine. Một số vấn đề cần giải quyết ngay lập tức là an ninh tại Biển Đen và bảo vệ các nhà máy điện hạt nhân của Ukraine.
Ông Lecornu nhấn mạnh: "Thực tế là đây là một vấn đề dài hạn, đồng thời giúp chúng ta suy nghĩ một cách tổng thể hơn về kế hoạch bảo vệ và quốc phòng của châu Âu”. Ông cũng cảnh báo rằng an ninh của châu Âu đang đối mặt với mối đe dọa từ Nga cũng như "tính khó đoán có thể có của đồng minh Mỹ".
Bộ trưởng Đức nhận định, sự thay đổi trọng tâm của Mỹ rời khỏi châu Âu đã rõ ràng từ trước khi Tổng thống Donald Trump lên nắm quyền, nhưng tốc độ và mức độ mà điều này diễn ra vẫn chưa chắc chắn. Do vậy, ông cho rằng, thách thức đối với châu Âu không phải là thích nghi với điều này mà là đẩy nhanh tốc độ. Ông cũng kêu gọi xây dựng một lộ trình với Mỹ để bảo đảm việc chuyển giao trách nhiệm an ninh được tổ chức bài bản, từng bước một, "nhằm tránh nguy cơ xảy ra những lỗ hổng năng lực nguy hiểm".
Về phía Anh, Bộ trưởng quốc phòng John Healey cho rằng, một châu Âu hòa bình và một NATO mạnh mẽ cũng mang lại lợi ích cho Mỹ. Ông cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã khẳng định rằng việc các quốc gia châu Âu tăng cường khả năng phòng thủ không đồng nghĩa với việc Mỹ rút lui khỏi Ukraine hay an ninh châu Âu.
Cuộc họp này diễn ra trong bối cảnh trước đó, ngày 10/3, theo đài RT, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen kêu gọi thành lập một liên minh quốc phòng của Liên minh châu Âu (EU), nhấn mạnh cần phải giảm phụ thuộc vào Mỹ trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gia tăng.
Phát biểu trong cuộc họp báo tại Brussels vào ngày 9/3, đánh dấu 100 ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, bà Ursula von der Leyen khẳng định châu Âu đã bước vào một thời kỳ mới với những thách thức nghiêm trọng về địa chiến lược. Theo bà, chủ quyền và các cam kết quốc tế đang bị đặt dấu hỏi, khi mọi mối quan hệ quốc tế dần trở thành những giao dịch mang tính lợi ích.
