Nhằm phát triển người tham gia Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) nhanh, bền vững, đồng thời quản lý chặt chẽ nguồn thu, phòng ngừa lạm dụng, trục lợi quỹ và bảo đảm quyền lợi của người tham gia, BHXH Việt Nam vừa yêu cầu BHXH các tỉnh, thành phố tăng cường rà soát, chấn chỉnh hoạt động của các tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng trên địa bàn.
Yêu cầu được nêu tại Công văn số 3639/BHXH-QLT ngày 16/9/2026. Trọng tâm là bảo đảm các khâu từ lựa chọn tổ chức, quản lý nhân viên, tổ chức thu - nộp tiền, sử dụng biên lai đến xác nhận thông tin đóng của người tham gia đều được thực hiện đúng quy định, minh bạch và có thể kiểm tra, đối chiếu.
Siết chặt điều kiện lựa chọn
Trước đó, ngày 5/6/2026, BHXH Việt Nam ban hành Quyết định số 458/QĐ-BHXH về tiêu chí, điều kiện và quy trình lựa chọn tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng BHXH, BHYT, BHTN. Quy định mới đặt ra các yêu cầu cụ thể về tư cách pháp lý, trách nhiệm tài chính, điều kiện liên hệ và giao dịch điện tử, nhân sự, địa điểm và phạm vi hoạt động của tổ chức hỗ trợ.
Theo Quyết định số 458/QĐ-BHXH, nhân viên trực tiếp thực hiện hoạt động hỗ trợ phát triển người tham gia phải được tổ chức đăng ký và được cơ quan BHXH xác nhận theo quy định. Tổ chức có trách nhiệm đăng ký kế hoạch, chỉ tiêu phát triển người tham gia và phạm vi hoạt động; cơ quan BHXH xem xét hồ sơ, điều kiện thực tế trước khi thực hiện ký hợp đồng hoặc thỏa thuận theo quy định.
Tại Công văn số 3639/BHXH-QLT, BHXH Việt Nam yêu cầu BHXH các tỉnh, thành phố tiếp tục quán triệt các quy định nêu trên tới viên chức và các tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng; đồng thời rà soát, kiểm tra hoạt động trên địa bàn. Trường hợp tổ chức hoạt động kém hiệu quả, không thực hiện đúng quy trình thu hoặc để xảy ra sai phạm, cơ quan BHXH phải xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật và thực hiện chấm dứt, thanh lý hợp đồng theo quy định. Việc thực hiện quy trình, nghiệp vụ của viên chức, người lao động có liên quan cũng phải được tăng cường kiểm tra để kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm nếu có.
Thu đúng, nộp đủ, biên lai rõ ràng, thông tin đóng phải được xác nhận
Nhằm đảm bảo quyền lợi của người tham gia đóng BHXH, BHYT, việc thu tiền nhưng không xuất biên lai; ghi biên lai không đúng số tiền thu, sai thời điểm lập; sử dụng biên lai sai mục đích; để mất, thất lạc biên lai đều phải được ngăn ngừa và xử lý nghiêm theo quy định.
BHXH các cấp có trách nhiệm thường xuyên đối chiếu, rà soát biên lai thu tiền của người tham gia, bảo đảm khớp đúng với số tiền đã thu với thông tin người tham gia; đồng thời theo dõi chặt chẽ số lượng biên lai cấp cho Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng. Các tổ chức có trách nhiệm quản lý, bảo quản, lưu trữ, định kỳ đối chiếu biên lai với cơ quan BHXH; khi chấm dứt hợp đồng phải đối chiếu và nộp đầy đủ số biên lai đã được cấp theo quy định. BHXH Việt Nam cũng yêu cầu đẩy mạnh triển khai sử dụng biên lai điện tử theo quy định.
Đối với khoản đóng BHXH tự nguyện, BHYT qua tổ chức hỗ trợ, ngay khi người tham gia nộp tiền, thông tin về người tham gia và số tiền đóng được cập nhật trên hệ thống phần mềm quản lý kết nối với cơ quan BHXH. Người tham gia được cung cấp thông tin gồm họ và tên, mã số BHXH, ngày nộp tiền, số tiền đóng, loại hình tham gia, số tháng đóng và được hướng dẫn tra cứu thông tin chi tiết trên Cổng thông tin điện tử BHXH Việt Nam tại địa chỉ baohiemxahoi.gov.vn.
Người tham gia cần chủ động kiểm tra để bảo vệ quyền lợi của mình
Để việc đóng BHXH tự nguyện, BHYT qua tổ chức hỗ trợ được an toàn, thuận tiện, BHXH Việt Nam lưu ý người tham gia nên lựa chọn tổ chức, điểm thu và nhân viên hoạt động trong mạng lưới đã được cơ quan BHXH ký hợp đồng hoặc xác nhận theo quy định; khi cần có thể đối chiếu thông tin công khai của cơ quan BHXH tại địa phương.
Khi nộp tiền, người tham gia cần nhận và lưu biên lai, chứng từ theo quy định; kiểm tra kỹ các thông tin về người đóng, số tiền, thời điểm đóng, loại hình và thời gian tham gia. Sau khi đóng, nên chủ động tra cứu quá trình tham gia và thông tin số tiền đã được ghi nhận trên các kênh chính thức của cơ quan BHXH; nếu phát hiện chênh lệch hoặc chưa được ghi nhận, cần phản ánh kịp thời với cơ quan BHXH để được kiểm tra, xử lý.
Việc tăng cường rà soát, chấn chỉnh lần này nhằm chuẩn hóa hoạt động của mạng lưới tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng, bảo đảm mỗi khoản đóng của người tham gia được quản lý đúng quy định, ghi nhận đầy đủ và kịp thời; đồng thời nâng cao trách nhiệm của cơ quan BHXH, tổ chức hỗ trợ và nhân viên trong quá trình thực hiện. BHXH Việt Nam yêu cầu BHXH các tỉnh, thành phố nghiêm túc triển khai, qua đó góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia BHXH, BHYT.
