Qua khảo sát, ghi nhận thực địa của các ngành chức năng, toàn tuyến sạt lở, sụt lún tại khu vực bờ sông Vàm Cỏ Tây kéo dài khoảng 125m, tập trung tại 3 vị trí xung yếu; trong đó, điểm sạt lở diễn biến phức tạp nhất là khu vực Nhà thờ Giáo xứ Sông Xoài với chiều dài ảnh hưởng lên đến 60m. Hiện trạng sụt lún đã khiến tượng đài Đức Mẹ và nhà kho của giáo xứ bị nứt nghiêng nguy hiểm về phía lòng sông, khoảng cách từ mép sạt lở đến chân tượng đài chỉ còn từ 2 – 3m, nguy cơ đổ sập xuống lòng sông có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Ngoài ra, khu vực sân bê tông của nhà thờ xuất hiện nhiều vết nứt rộng từ 5 – 10cm, vỡ từng mảng lớn với độ sâu sụt lún từ 5 – 7cm. Mặc dù vào năm 2022, Giáo xứ Sông Xoài đã chủ động gia cố đoạn bờ sông dài 30m bằng 6 hàng cọc cừ bê tông cốt thép, nhưng tình trạng sụt lún vẫn tiếp tục tái diễn nghiêm trọng, tạo ra các vết nứt mới rộng 2 – 3cm cách mép nhà thờ chỉ từ 2 – 2,5m. Tình trạng này đang đe dọa trực tiếp đến tính mạng và sự an toàn của hơn 1.000 giáo dân thường xuyên đến hành lễ, sinh hoạt vào các ngày cuối tuần.
Song song đó, hai hộ dân sinh sống liền kề cũng đang sống trong cảnh hoang mang, lo sợ. Vị trí qua nhà hộ dân Trương Thanh Huệ bị sạt lở kéo dài 15m, ăn sâu vào đất liền 12m, chênh lệch độ sâu sụt lún trước nền nhà lên tới 1,5m và chỉ còn cách chân nền nhà khoảng 2,5m. Tại hộ bà Nguyễn Thị Le, đoạn sạt lở dài 50m đã lấn sâu vào bờ 15m, điểm sụt lún sâu từ 1,5 – 2m và tiếp tục có dấu hiệu rạn nứt lan rộng, cách chân nền nhà chỉ 5m.
Đánh giá về nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, các cơ quan chuyên môn xác định đoạn sông này nằm trong khúc cong lõm, chịu tác động trực tiếp của triều cường lên xuống hằng ngày kết hợp với mật độ giao thông thủy dày đặc của các loại tàu, thuyền, xà lan tải trọng lớn lưu thông ngày đêm với vận tốc cao. Nền đất khu vực vốn mềm yếu, dòng nước chảy xiết kết hợp sóng đánh vào bờ đã tạo thành các hố sâu xói lở chân bờ, hình thành khoang "hở hàm ếch" nguy hiểm, dẫn tới sụt lún trên diện rộng.
Trước những biến động dồn dập của thiên tai, chính quyền cơ sở đã nhanh chóng triển khai các biện pháp ứng phó bước đầu. Theo ông Lê Ngọc Tường, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thạnh Phước: Sự cố sạt lở, sụt lún bờ sông Vàm Cỏ Tây tại ấp Vàm Lớn diễn biến ngày càng phức tạp qua nhiều năm và có nguy cơ bùng phát đặc biệt nghiêm trọng trong mùa mưa lũ, triều cường dâng cao. Ngay sau khi phát hiện các điểm rạn nứt nguy hiểm, Ủy ban nhân dân xã đã cử cán bộ thường xuyên kiểm tra, theo dõi sát diễn biến hiện trường, chủ động phương án sơ tán người và tài sản của các hộ dân đến nơi an toàn khi có tình huống xấu. Địa phương đã chủ động báo cáo khẩn cấp và kiến nghị các cơ quan chuyên môn tỉnh Tây Ninh tham mưu công bố tình huống khẩn cấp để có đầy đủ cơ sở pháp lý triển khai ngay các giải pháp xử lý công trình cấp bách, đảm bảo tính mạng và tài sản cho nhân dân.
Theo ông Trần Văn Quy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh, để có cơ sở pháp lý triển khai ngay các giải pháp xử lý khẩn cấp theo quy định của pháp luật. Ngay sau khi có Quyết định công bố tình huống khẩn cấp, Sở phối hợp chặt chẽ với Ủy ban nhân dân xã Thạnh Phước tiến hành rà soát, xác định vành đai sạt lở nguy hiểm; đồng thời đôn đốc, hướng dẫn địa phương lập thủ tục đầu tư, chủ động ban hành Lệnh xây dựng công trình khẩn cấp theo đúng trình tự, thủ tục. Mục tiêu cao nhất là đẩy nhanh tiến độ thi công công trình gia cố, ngăn chặn triệt để nguy cơ sạt lở, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người dân và các công trình hạ tầng.
Theo Quyết định vừa được Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Nguyễn Minh Lâm ký, ban hành về việc công bố tình huống khẩn cấp sạt lở bờ sông Vàm Cỏ Tây, đoạn qua ấp Vàm Lớn, xã Thạnh Phước. UBND tỉnh đã yêu cầu xã Thạnh Phước thực hiện ngay việc sơ tán khẩn cấp người và tài sản ra khỏi vùng nguy hiểm; cắm biển cảnh báo, khoanh vùng ngăn không cho người và phương tiện vào khu vực sạt lở; cấm toàn bộ phương tiện thủy neo đậu trong phạm vi sự cố; đồng thời phân công lực lượng trực canh 24/24 giờ để giữ gìn an ninh trật tự và theo dõi sát biến động của dòng chảy.
Về lâu dài, tỉnh chỉ đạo xã Thạnh Phước phối hợp cùng các sở, ngành liên quan rà soát, điều chỉnh quy hoạch, triển khai xây dựng các cụm tuyến dân cư an toàn để chủ động di dời các hộ dân trong vùng nguy cơ cao. Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Sở Tài chính được giao nhiệm vụ tham mưu, cân đối nguồn ngân sách tỉnh cũng như Quỹ phòng, chống thiên tai để tập trung kinh phí xử lý khẩn cấp công trình. Đồng thời, đẩy mạnh thông tin cảnh báo diện rộng để các tổ chức, doanh nghiệp và người dân chủ động nâng cao tinh thần cảnh giác, chủ động phòng tránh.
