Thời gian qua, tình trạng nắng nóng gay gắt và hạn hán kéo dài diễn ra trên diện rộng, khiến nhu cầu sử dụng nước của người dân tăng cao. Theo dự báo của cơ quan khí tượng, xác suất chuyển sang trạng thái El Nino từ tháng 5 đến tháng 7/2026 là 55-65% và duy trì ở mức rất cao từ 80-90% trong giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 10/2026.
Theo UBND TP. Hồ Chí Minh, tình trạng trên dẫn đến nhu cầu dùng nước sạch của người dân và các cơ sở kinh doanh, dịch vụ tăng đột biến, dẫn đến sự mất cân đối nghiêm trọng giữa nguồn cung và nhu cầu thực tế tại các xã nông thôn Đất Đỏ, Phước Hải và Hồ Tràm. Tổng nhu cầu nước sinh hoạt thực tế của 3 xã đạt khoảng 31.000 - 33.000 m³/ngày đêm, trong khi tổng khả năng cung ứng thực tế từ mạng lưới chỉ đạt khoảng 26.000 - 27.000 m³/ngày đêm (thiếu hụt khoảng 6.000 m³/ngày đêm).
Tình trạng nêu trên đang trực tiếp ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của hơn 24.000 hộ dân nông thôn, ảnh hưởng đến môi trường thu hút đầu tư tại các khu công nghiệp và hình ảnh chuỗi du lịch dịch vụ ven biển vốn là mũi nhọn kinh tế của địa phương.
Mặc dù thành phố đã triển khai quyết liệt nhiều giải pháp như: điều tiết liên mạng, tăng cường chống thất thoát, mua sỉ bổ sung nước sạch từ Công ty cổ phần Cấp nước tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, đồng thời vận động nhân dân tích trữ nước giờ thấp điểm..., tuy nhiên, các giải pháp này vẫn không bù đắp đủ lượng nước thiếu hụt trong các khung giờ cao điểm, giai đoạn nắng nóng kéo dài và các ngày lễ, Tết, cuối tuần.
Trước mắt, để kịp thời giải quyết tình trạng thiếu nước, UBND TP. Hồ Chí Minh đề xuất triển khai phương án khẩn cấp cho phép Nhà máy nước Long Tân được vận hành tăng cường khai thác tạm thời nguồn nước dưới đất từ công suất hiện tại là 6.000 m³/ngày đêm lên mức 8.000 m³/ngày đêm (tăng thêm 2.000 m³/ngày đêm) trong các dịp lễ, Tết và các tháng cao điểm mùa khô hàng năm (từ tháng 2 đến hết tháng 6) cho đến khi thành phố đầu tư hoàn thành dự án nâng cấp 2 nhà máy nước Đá Bàng và Sông Ray (Nhà máy nước Đá Bàng từ 20.000 m³/ngày đêm lên 40.000 m³/ngày đêm; Nhà máy nước Sông Ray từ 10.000 m³/ngày đêm lên 30.000 m³/ngày đêm), thời gian thực hiện các dự án từ năm 2026 - 2029.
Cũng theo UBND TP. Hồ Chí Minh, dù việc quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND Thành phố theo quy định của Luật Tài nguyên nước năm 2023; tuy nhiên, Nhà máy nước Long Tân đang hoạt động theo giấy phép khai thác nước dưới đất do Bộ Nông nghiệp và Môi trường cấp. Vì vậy, để bảo đảm tính đồng bộ, chặt chẽ về quy trình pháp lý, UBND TP. Hồ Chí Minh kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường đồng thuận cho thành phố vận hành tăng cường, khai thác tạm thời nguồn nước dưới đất của Nhà máy nước Long Tân từ công suất 6.000 m³/ngày đêm lên mức tối đa 8.000 m³/ngày đêm.
