Theo Thương vụ Việt Nam tại Thái Lan, thời gian gần đây đã ghi nhận nhiều phản ánh từ doanh nghiệp trong nước về các vụ việc lừa đảo, gian lận thương mại phát sinh trong quá trình giao dịch với đối tác tại Thái Lan.
Một trong những thủ đoạn đáng chú ý là mạo danh doanh nghiệp uy tín. Các đối tượng lừa đảo thiết lập website, địa chỉ thư điện tử có tên miền gần giống với các tập đoàn, doanh nghiệp sản xuất lớn của Thái Lan nhằm tạo dựng lòng tin với đối tác. Sau khi đạt được thỏa thuận sơ bộ, các đối tượng yêu cầu doanh nghiệp Việt Nam chuyển tiền đặt cọc rồi cắt đứt mọi liên lạc.
Tình trạng chiếm quyền điều khiển thư điện tử (Email Spoofing/Hacking) cũng diễn biến phức tạp. Các đối tượng theo dõi quá trình trao đổi giữa doanh nghiệp Việt Nam và đối tác Thái Lan, sau đó can thiệp vào thời điểm thanh toán để gửi thư điện tử giả mạo, thông báo thay đổi tài khoản ngân hàng thụ hưởng.
Một thủ đoạn khác là đưa ra mức giá thấp bất thường đối với các mặt hàng nông sản, nguyên liệu công nghiệp hoặc máy móc. Các đối tượng thường viện dẫn lý do hàng cần thanh lý gấp hoặc đang có nhiều khách hàng quan tâm để tạo áp lực, yêu cầu doanh nghiệp chuyển tiền đặt cọc ngay lập tức.
Các đối tượng còn làm giả nhiều loại chứng từ thương mại như Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), Giấy chứng nhận chất lượng (C/Q), vận đơn (Bill of Lading) và các giấy tờ xuất nhập khẩu khác với mức độ tinh vi cao. Những chứng từ này được sử dụng để thúc giục doanh nghiệp Việt Nam thanh toán phần tiền còn lại trong khi hàng hóa thực tế chưa được giao lên tàu hoặc chưa được xuất khẩu.
Trước thực trạng trên, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp Việt Nam, Thương vụ Việt Nam tại Thái Lan đã thông tin về một số thủ đoạn lừa đảo, gian lận thương mại phổ biến đang xuất hiện ngày càng nhiều trong các giao dịch thương mại quốc tế.
Để hạn chế tối đa rủi ro pháp lý và thiệt hại tài chính, Thương vụ khuyến nghị các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp Việt Nam cần tăng cường thẩm định đối tác trước khi tiến hành giao dịch. Cụ thể, doanh nghiệp không nên giao dịch chỉ thông qua các ứng dụng nhắn tin như: WhatsApp, Line, Viber hoặc các địa chỉ thư điện tử miễn phí như Gmail, Yahoo. Doanh nghiệp cần yêu cầu đối tác cung cấp Giấy phép đăng ký kinh doanh và chủ động kiểm tra, đối chiếu thông tin thông qua hệ thống dữ liệu doanh nghiệp của Chính phủ Thái Lan, đặc biệt là cơ sở dữ liệu của Cục Phát triển Doanh nghiệp Thái Lan (DBD).
Doanh nghiệp cần tăng cường bảo mật thông tin thanh toán. Trong trường hợp nhận được yêu cầu thay đổi tài khoản ngân hàng, cần liên hệ trực tiếp bằng điện thoại hoặc họp trực tuyến với người đại diện có thẩm quyền của đối tác để xác nhận. Đồng thời, cần kiểm tra kỹ địa chỉ thư điện tử, chú ý đến những thay đổi rất nhỏ trong tên miền, bởi đây là dấu hiệu thường gặp trong các vụ giả mạo email.
Về phương thức thanh toán, Thương vụ khuyến nghị đối với các đối tác giao dịch lần đầu, doanh nghiệp nên ưu tiên sử dụng thư tín dụng (L/C) không hủy ngang được mở tại các ngân hàng có uy tín, đồng thời hạn chế tối đa việc chuyển tiền đặt cọc trước với tỷ lệ cao. Doanh nghiệp cần đặc biệt cảnh giác với các lời chào hàng có mức giá thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung của thị trường. Việc đối chiếu, tham khảo giá từ nhiều nguồn khác nhau là cần thiết trước khi đưa ra quyết định giao dịch.
Thương vụ Việt Nam tại Thái Lan lưu ý, khi có bất kỳ nghi ngờ nào liên quan đến tính xác thực của đối tác hoặc phát sinh vướng mắc trong quá trình đàm phán, ký kết hợp đồng, doanh nghiệp cần chủ động liên hệ với cơ quan đại diện thương mại để được hỗ trợ xác minh thông tin kịp thời, qua đó giảm thiểu rủi ro và bảo vệ quyền lợi chính đáng trong hoạt động kinh doanh quốc tế.
