Theo các kênh truyền hình lớn bằng tiếng Hebrew, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đang tăng cường chuẩn bị cho khả năng xung đột tái bùng phát với Iran, sau khi các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran không đạt được đột phá. Những thông tin này được cho là xuất phát từ một động thái “rò rỉ có phối hợp” từ giới chức quốc phòng Israel trong ngày 12/4.
Diễn biến trên xảy ra chưa đầy một tuần sau khi lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần do Pakistan làm trung gian có hiệu lực, và chưa đầy 24 giờ sau khi vòng đàm phán tại Islamabad giữa Mỹ và Iran kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt lâu dài xung đột tại Trung Đông.
Trước đó, Tổng tham mưu trưởng IDF, Trung tướng Eyal Zamir, đã chỉ thị quân đội chuyển sang “trạng thái sẵn sàng cao”, đồng thời chuẩn bị cho khả năng nối lại các hoạt động quân sự Iran. Một số nguồn tin còn cho biết IDF không chỉ chuẩn bị cho kịch bản tấn công, mà còn tính đến nguy cơ bị Iran tiến hành đòn đánh bất ngờ.
Đài phát thanh công Kan dẫn lời một quan chức quốc phòng cấp cao cho hay Israel có lợi ích trong việc nối lại chiến dịch, khi cuộc chiến trước đó “kết thúc quá sớm, chưa tạo đủ sức ép đối với Iran liên quan đến chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo”. Theo nguồn tin này, Israel đang chờ quyết định từ Tổng thống Mỹ Donald Trump trước khi tiến hành các bước đi tiếp theo.
Cùng lúc, mức độ cảnh báo của IDF được cho là đã tăng “đáng kể”, với các chỉ thị chuẩn bị sẵn sàng chiến đấu được kích hoạt. Dù quân đội Israel chưa chính thức xác nhận các thông tin này, nhưng trong chuyến thị sát miền Nam Liban gần đây, ông Zamir khẳng định lực lượng này “sẵn sàng quay trở lại chiến đấu với toàn bộ sức mạnh bất cứ lúc nào nếu cần thiết”.
Về phía Mỹ, chính quyền của Tổng thống Donald Trump cũng đang xem xét khả năng nối lại các cuộc không kích vào Iran, song song với việc siết chặt phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược eo biển Hormuz. Đây được coi là biện pháp nhằm phá vỡ thế bế tắc trong đàm phán. Tuy nhiên, các quan chức Mỹ cho biết ông Trump không ưu tiên một chiến dịch quân sự quy mô lớn do lo ngại sa lầy trong một cuộc chiến kéo dài.
Trong một động thái cho thấy ngoại giao đang đi vào ngõ cụt, quân đội Mỹ thông báo sẽ bắt đầu thực thi phong tỏa hàng hải đối với Iran từ ngày 13/4 theo giờ miền Đông. Động thái này diễn ra trong bối cảnh eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu - đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi các hoạt động quân sự kể từ cuối tháng 2.
Trong khi đó, Pakistan vẫn đang duy trì liên lạc với cả Washington và Tehran nhằm kéo hai bên trở lại bàn đàm phán. Tuy nhiên, bất đồng cốt lõi vẫn xoay quanh chương trình hạt nhân của Iran, đặc biệt là vấn đề làm giàu urani.
Phía Mỹ đã đưa ra một loạt “lằn ranh đỏ”, bao gồm yêu cầu Iran chấm dứt hoàn toàn hoạt động làm giàu urani, tháo dỡ các cơ sở hạt nhân chủ chốt, từ bỏ urani làm giàu cao, ngừng hỗ trợ các lực lượng như Hamas, Hezbollah và Houthi, đồng thời mở hoàn toàn eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải quốc tế.
Đáp lại, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cáo buộc Washington đưa ra các yêu cầu “tối đa hóa”, khiến thỏa thuận không thể đạt được, dù hai bên đã tiến rất gần đến một bản ghi nhớ chung tại Islamabad.
Căng thẳng trên thực địa cũng gia tăng khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo mọi hành động sai lầm từ phía đối phương có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. IRGC nhấn mạnh các tàu quân sự tiếp cận khu vực này sẽ bị coi là vi phạm lệnh ngừng bắn và có thể bị đáp trả mạnh mẽ.
Trong bối cảnh đó, nguy cơ xung đột quy mô lớn tại Trung Đông tiếp tục hiện hữu, khi cả các nỗ lực ngoại giao lẫn cơ chế ngừng bắn đều đang đứng trước nguy cơ sụp đổ.
