Tính toán của Cục An toàn lao động, người lao động làm thêm 1 giờ mỗi ngày trong 10 năm thì tuổi thọ lao động sẽ giảm 6,5 năm. Đồng thời, theo điều tra mà đơn vị này thực hiện với công nhân, thì 100% công nhân trả lời, nếu mức lương đủ sống thì họ không muốn làm thêm giờ.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay nhiều doanh nghiệp tổ chức làm thêm quá số giờ quy định, nhất là các doanh nghiệp hoạt động ngành nghề may mặc, chế biến thủy sản xuất khẩu, do thường bị động về thời gian với bên đặt hàng gia công sử dụng nhiều lao động. Người lao động, phần vì cần việc, phần vì cần thu nhập, nên vẫn phải chấp nhận việc làm thêm giờ này.
Do đó, trong các phương án sửa Luật Lao động, Bộ LĐTBXH đề nghị tăng giới hạn làm thêm giờ trong 1 năm, hoặc quy định giới hạn làm thêm theo “ngày và tuần” hoặc theo “ngày và tháng”; cho phép áp dụng làm theo giờ linh hoạt trong một số điều kiện đặc biệt để phù hợp với quy định các nước trong khu vực, tạo môi trường đầu tư thuận lợi. “Quy định cũng sẽ tách rõ, với những doanh nghiệp giảm giờ làm việc bình thường theo tuần thì đề nghị cho tăng số giờ làm thêm tương ứng. Ví dụ doanh nghiệp giảm giờ làm việc xuống 40 giờ thì cho phép tăng giờ làm thêm nhiều hơn so với doanh nghiệp làm việc 48 giờ/tuần. Dự kiến tăng tối đa 8 giờ/tuần, tức là thêm khoảng 400 giờ/năm”, ông Bùi Đức Nhưỡng, Phó Cục trưởng Cục An toàn lao động cho biết.
Theo ông Phạm Minh Huân, Thứ trưởng Bộ LĐTBXH, việc tăng giờ làm thêm phải tính đến tác động 2 mặt. Trước tiên là sức khỏe, thể chất, quá trình làm việc và sinh sống bình thường của người lao động. Bên cạnh đó cũng phải chú ý đến nhu cầu doanh nghiệp, nhất là Việt Nam mới ở giai đoạn phát triển thấp, năng suất còn kém, làm công nghiệp nhưng gia công, chế biến, lắp ráp là chính. Đối với doanh nghiệp sản xuất theo đơn đặt hàng nếu quy định cứng nhắc sẽ hạn chế khả năng của doanh nghiệp. Bộ LĐTBXH sẽ cân nhắc tất cả các yếu tố này để đưa ra mức tăng giờ làm thêm phù hợp. “Dự kiến tháng 10 sẽ chốt phương án nhưng chủ trương là nên mở thời gian làm thêm giờ và khoanh vùng từng nhóm đối tượng”, ông Phạm Minh Huân cho biết.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay nhiều doanh nghiệp tổ chức làm thêm quá số giờ quy định, nhất là các doanh nghiệp hoạt động ngành nghề may mặc, chế biến thủy sản xuất khẩu, do thường bị động về thời gian với bên đặt hàng gia công sử dụng nhiều lao động. Người lao động, phần vì cần việc, phần vì cần thu nhập, nên vẫn phải chấp nhận việc làm thêm giờ này.
Do đó, trong các phương án sửa Luật Lao động, Bộ LĐTBXH đề nghị tăng giới hạn làm thêm giờ trong 1 năm, hoặc quy định giới hạn làm thêm theo “ngày và tuần” hoặc theo “ngày và tháng”; cho phép áp dụng làm theo giờ linh hoạt trong một số điều kiện đặc biệt để phù hợp với quy định các nước trong khu vực, tạo môi trường đầu tư thuận lợi. “Quy định cũng sẽ tách rõ, với những doanh nghiệp giảm giờ làm việc bình thường theo tuần thì đề nghị cho tăng số giờ làm thêm tương ứng. Ví dụ doanh nghiệp giảm giờ làm việc xuống 40 giờ thì cho phép tăng giờ làm thêm nhiều hơn so với doanh nghiệp làm việc 48 giờ/tuần. Dự kiến tăng tối đa 8 giờ/tuần, tức là thêm khoảng 400 giờ/năm”, ông Bùi Đức Nhưỡng, Phó Cục trưởng Cục An toàn lao động cho biết.
Theo ông Phạm Minh Huân, Thứ trưởng Bộ LĐTBXH, việc tăng giờ làm thêm phải tính đến tác động 2 mặt. Trước tiên là sức khỏe, thể chất, quá trình làm việc và sinh sống bình thường của người lao động. Bên cạnh đó cũng phải chú ý đến nhu cầu doanh nghiệp, nhất là Việt Nam mới ở giai đoạn phát triển thấp, năng suất còn kém, làm công nghiệp nhưng gia công, chế biến, lắp ráp là chính. Đối với doanh nghiệp sản xuất theo đơn đặt hàng nếu quy định cứng nhắc sẽ hạn chế khả năng của doanh nghiệp. Bộ LĐTBXH sẽ cân nhắc tất cả các yếu tố này để đưa ra mức tăng giờ làm thêm phù hợp. “Dự kiến tháng 10 sẽ chốt phương án nhưng chủ trương là nên mở thời gian làm thêm giờ và khoanh vùng từng nhóm đối tượng”, ông Phạm Minh Huân cho biết.
