Tại các xã phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi, diện tích rừng lớn tạo ra không ít khó khăn cho lực lượng chức năng cũng như chính quyền địa phương trong việc quản lý, bảo vệ rừng. Thế nhưng, từ khi có chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, rừng được giao trực tiếp cho các cộng đồng, hộ gia đình, cá nhân, công tác quản lý, bảo vệ rừng đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, giảm nguy cơ xâm phạm rừng.
chi trả dịch vụ môi trường rừng.
Xã Đăk Kôi, tỉnh Quảng Ngãi có gần 8.300 ha rừng được giao khoán cho 608 hộ gia đình và 9 cộng đồng dân cư thôn quản lý, bảo vệ; trong đó, có gần 7.300 ha được giao cho các hộ gia đình. Năm 2025, các cộng đồng dân cư thôn và hộ gia đình nhận được hơn 6,8 tỷ đồng từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng. Nhờ số tiền này, nhiều hộ gia đình đã có thêm nguồn tài chính để trang trải cuộc sống gia đình; mua thêm các trang thiết bị, vật dụng trong gia đình; mua cây, con giống để phát triển kinh tế.
Trong khi đó, đối với các cộng đồng dân cư, sau khi nhận được tiền, các hoạt động chung của thôn đã có thêm nguồn kinh phí để hoạt động.
Ông A Tú, Trưởng thôn Đăk Tờ Lùng, xã Đăk Kôi, toàn thôn có hơn 200 hộ, chủ yếu là bà con Tơ ĐRá (một nhánh của dân tộc Xơ Đăng). Riêng cộng đồng làng Kon Bỉ có 85 hộ tham gia quản lý, bảo vệ hơn 170 ha rừng; trong đó có gần 140 ha đủ tiêu chuẩn nhận chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng. Để công tác bảo vệ rừng đạt được kết quả tốt, với vai trò là Tổ trưởng Tổ cộng đồng, ông A Tú đã chia các hộ tham gia thành 5 nhóm. Các nhóm sẽ tự phân công công việc cho các thành viên đi tuần tra, kiểm soát rừng.
“Năm 2025, cộng đồng làng Kon Bỉ nhận được gần 140 triệu tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng. Khi nhận được tiền, tôi đã họp bà con lại, thống nhất phương thức chi cho bà con tham gia quản lý, bảo vệ rừng khoảng 5% số tiền. Còn lại bà con đều thống nhất đưa vào quỹ chung của làng để sửa sang đường xá, cầu cống để phục vụ bà con đi lại; làm hệ thống đèn chiếu sáng đường trong làng, rồi sửa sang lại Rông để phục vụ cho các hoạt động văn hóa chung của làng. Bà con trong làng rất phấn khởi vì có tiền phục vụ cho đời sống của người dân”, ông A Tú chia sẻ.
dịch vụ môi trường rừng.
Ông Đinh Ngọc Hải, Trưởng phòng Kinh tế xã Đăk Kôi nhận định, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng đã góp phần tạo nguồn thu nhập ổn định của người dân. Với diện tích rừng giao khoán lớn, gần 8.300 ha, nguồn tiền từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng đã trở thành nguồn vốn quan trọng, trực tiếp cải thiện đời sống cho 608 hộ gia đình và 9 cộng đồng dân cư thôn trên địa bàn xã. Khoản tiền này giúp bà con có thêm kinh phí để mua sắm vật tư nông nghiệp, trang trải sinh hoạt hàng ngày và tái đầu tư sản xuất.
“Đối với các cộng đồng, việc quản lý hơn 977 ha rừng, các cộng đồng dân cư thôn đã nhận được hơn 820 triệu đồng. Nguồn tiền này được các cộng đồng sử dụng vào các công trình phúc lợi chung của thôn như sửa lại nhà Rông, sửa đường giao thông nội đồng, khắc phục hư hỏng của các công trình thủy lợi,… Nhờ đó, tinh thần đoàn kết được thắt chặt hơn; đồng thời nâng cao trách nhiệm tập thể của người dân trong việc bảo vệ tài sản chung của cộng đồng. Qua đó, góp phần bảo vệ môi trường rừng và phát triển bền vững ở địa phương”, ông Đinh Ngọc Hải nói.
Trong khi đó, xã Dục Nông, tỉnh Quảng Ngãi có 6 Cộng đồng nhận giao đất, giao rừng cho cộng đồng quản lý với diện tích hơn 467 ha rừng; trong đó có hơn 334 ha nhận chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng. Toàn xã có 119 hộ gia đình, cá nhân nhận quản lý, bảo vệ xấp xỉ 1.500 ha rừng, với hơn 858 ha đủ điều kiện nhận tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng.
Ông Võ Văn Út, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Dục Nông cho biết, đối với các cộng đồng, hộ gia đình, cá nhân được nhận giao đất, giao rừng, Ủy ban nhân dân xã đã chỉ đạo cơ quan chuyên môn, Kiểm lâm phụ trách địa bàn xã kiểm tra, hướng dẫn thực hiện công tác quản lý, bảo vệ rừng đảm bảo đúng quy định. Cùng với đó, chính quyền địa phương cũng phối hợp Quỹ Bảo vệ môi trường, Phát triển rừng và Phòng chống thiên tai tỉnh kiểm tra diện tích để chi trả hơn 1 tỷ đồng tiền dịch vụ môi trường rừng.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Dục Nông đánh giá, chính sách chi trả dịch vụ môi trường tạo ra nhiều tác động tích cực đến công tác quản lý, bảo vệ rừng và cải thiện đời sống người dân trên địa bàn xã. Chính sách đã tạo nguồn lực ổn định cho bảo vệ rừng, nâng cao trách nhiệm của người dân đối với rừng, góp phần cải thiện sinh kế, tăng cường xã hội hóa công tác bảo vệ rừng, góp phần nâng cao giá trị của rừng.
“Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng tạo nguồn thu có ý nghĩa đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng ở vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa; giúp người dân có thêm thu nhập từ việc tham gia bảo vệ rừng. Khi người dân, cộng đồng trực tiếp nhận tiền từ việc bảo vệ rừng thì quyền lợi kinh tế gắn với trách nhiệm giữ rừng, tạo động lực để hạn chế phá rừng, lấn chiếm và khai thác trái phép”, ông Võ Văn Út nêu rõ.
Đơn cử, hộ gia đình ông A Thiên, thôn Đăk Giá, xã Dục Nông nhận khoán quản lý, bảo vệ 9ha rừng từ năm 2017. Để đảm bảo diện tích rừng được bảo vệ tốt, ông A Thiên đã tiến hành tuần tra, kiểm soát mỗi tháng ít nhất 1 lần. Riêng vào mùa khô, tần suất đi tuần tra sẽ tăng lên tùy theo tình hình thực tế, nhằm kiểm soát tốt các diện tích có nguy cơ cháy rừng.
“Mỗi năm, tôi nhận được gần 8 triệu đồng từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng. Số tiền này giúp tôi trang trải cuộc sống, mua thêm vật dụng trong nhà, cho con cái ăn học và mua thêm cây giống trồng được khoảng 5 sào cao su. Tôi thấy chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng mang lại rất nhiều lợi ích, vừa giúp giữ rừng, vừa tạo được nguồn thu nhập tốt cho người dân gần rừng như gia đình tôi”, ông A Thiên bộc bạch.
