Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhà trường được phép thu học phí, được thu hộ bảo hiểm y tế (BHYT) theo luật BHYT, ngoài ra nhà trường được thu những khoản khác như tiền ăn bán trú được thu theo hàng tháng, chăm sóc bán trú, trang thiết bị phục vụ bán trú, tiền mua học phẩm với trẻ mầm non, tiền vệ sinh, tiền nước uống, tiền đồng phục học sinh, quần áo thể thao, phù hiệu trường, thẻ học sinh... Nhưng những khoản thu này cần có sự thỏa thuận, thống nhất với cha mẹ học sinh, đảm bảo minh bạch, thu đủ chi, công khai.
Tuy nhiên, với những khoản thu trên, do nhiều trường chưa giải thích rõ cho phụ huynh và chưa được minh bạch về mức thu nên dễ dẫn đến hiểu lầm và gặp phải sự phản ứng của phụ huynh. Theo đó, mới đây, trên diễn đàn mạng xã hội, phụ huynh V.T.X. nêu ý kiến đề nghị bỏ các khoản thu quần áo, tập vở, BHYT... vì đây là những khoản mà phụ huynh có thể tự sắm cho học sinh. Những khoản này nhà trường có thể đã được tư nhân bên ngoài lôi kéo để ăn hoa hồng. Cần phải loại trừ các khoản thu để nhà trường thực hiện đúng chức năng dạy học chứ không phải là nơi kinh doanh, lợi ích...
 Các khoản thu trong nhà trường phải được công khai, minh bạch. |
Mới đây, một phụ huynh ở Hà Nội cũng đã bức xúc phản ánh và không đồng tình với việc mua BHYT cho con mình trong nhà trường. Phụ huynh này cũng cho rằng, nhà trường là nơi truyền chữ cho học sinh, không phải công ty kinh doanh bảo hiểm; đồng thời yêu cầu nhà trường không làm phiền cha mẹ học sinh bằng việc làm không đúng chức năng này. Bức xúc trên của phụ huynh cũng nhận được nhiều ý kiến trái chiều.
Theo thầy Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng trường THPT Nguyễn Du, trong nhà trường có hai loại bảo hiểm, đó là BHYT và bảo hiểm tai nạn. Đối với bảo hiểm tai nạn là tự nguyện, nhà trường đưa ra và giải thích cho phụ huynh, không bắt buộc phụ huynh phải mua. Còn đối với BHYT là bảo hiểm bắt buộc phụ huynh cần phải mua cho học sinh.
Tuy nhiên, đối với loại BHYT, nhà trường không bắt buộc phụ huynh phải mua trong nhà trường, đối với những học sinh nào đã được bố mẹ mua ở ngoài hoặc mua rồi thì không cần phải mua thêm trong trường. Tuy nhiên, học sinh mua BHYT trong trường sẽ có nhiều lợi ích vì quá trình mua BHYT sẽ được diễn ra liên tục, hơn nữa học sinh còn được hỗ trợ giá mua BHYT rẻ hơn so với quy định.
Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Củ Chi, Trần Văn Toản cho hay, BHYT là phần tự nguyện, các trường chỉ vận động phụ huynh mua BHYT chứ không bắt buộc phụ huynh phải mua tại trường. Nếu học sinh nào đã có BHYT thì không cần phải mua. Ông Toản cũng cho biết, năm vừa rồi tỷ lệ học sinh mua BHYT tại các trường của huyện khá thấp, nguyên nhân có thể là do học sinh đó thuộc hộ nghèo nên đã được cấp thẻ BHYT, con em cán bộ chiến sĩ, hoặc đã mua thẻ BHYT...
Nói về các khoản thu dễ gây hiểu lầm và tạo sự bức xúc cho phụ huynh, thầy Huỳnh Thanh Phú cho rằng những khoản thu trong nhà trường, đặc biệt là những khoản thu hộ, khi để phụ huynh băn khoăn và có suy nghĩ không đúng thì nhà trường cũng cần nhìn lại xem các khoản thu đó đã thực sự công khai, minh bạch chưa. "Trong môi trường giáo dục không có việc tư lợi về lời, lỗ mà thực hiện tính toán thu sao, chi vậy. Để tạo niềm tin cho phụ huynh thì nhà trường cần phải công khai, minh bạch, các khoản thu niêm yết rõ ràng, giải thích mọi thắc mắc của phụ huynh...", thầy Phú cho biết thêm.
Mới đây, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh cũng đã có hướng dẫn về khung mức thu cho các khoản thu thỏa thuận, các khoản thu để thực hiện trường tiên tiến cho năm học 2017- 2018 cho các trường THPT, Trung tâm giáo dục thường xuyên và các đơn vị trực thuộc Sở. Trên cơ sở khung thu và các nội dung đã quy định, các đơn vị căn cứ vào tình hình điều kiện cơ sở vật chất, nhu cầu của phụ huynh học sinh... để xây dựng toán chi, là căn cứ tính toán mức thu cụ thể phù hợp với tình hình thực tế.
Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh cũng yêu cầu các khoản thu này phải được thống nhất với phụ huynh trước khi thực hiện và khi thu phải cấp biên lai thu tiền cho từng học sinh, đồng thời thực hiện đầy đủ các chế độ quản lý tài chính theo quy định, thực hiện giãn thời gian thu, không tổ chức thu gộp nhiều khoản thu trong cùng một thời điểm.
