Công trình "Con đường gốm sứ ven sông Hồng" được khánh thành đúng dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội (tháng 10/2010), dài gần 4 km, từ cửa khẩu An Dương đến cửa khẩu Vạn Kiếp, trên đường Yên Phụ.
“Con đường gốm sứ” đã được tổ chức Kỷ lục Guinness thế giới trao bằng chứng nhận bức tranh gắn gốm lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, chỉ sau 4 năm khánh thành, công trình văn hóa này đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng.
 Thiếu nữ thủ đô bên con đường gốm sứ ven sông Hồng lúc còn chưa xuống cấp. Ảnh: Nhật Anh-TTXVN |
Con đường gốm sứ có tổng diện tích khoảng 6.500 m2, khởi đầu từ cửa khẩu Phú Thượng (Tây Hồ), xuôi theo dòng chảy con sông Hồng đến cuối phố Trần Quang Khải, giáp với đường Nguyễn Khoái.
Toàn bộ công trình được ghép bằng 27 đoạn tranh gốm nối tiếp nhau theo nhiều chủ đề và các họa tiết hoa văn theo dòng chảy lịch sử từ Đông Sơn qua Lý - Trần - Lê - Nguyễn.
“Con đường gốm sứ” do 20 nghệ sỹ Việt Nam, 15 nghệ sỹ quốc tế, 50 sinh viên các trường mỹ thuật cùng 100 nghệ nhân và thợ thủ công thực hiện, mang dấu ấn của các làng gốm Bát Tràng, Chu Đậu, Phù Lãng…
Quả thực, công trình không chỉ có ý nghĩa về mặt văn hóa lịch sử và còn làm tăng tính thẩm mỹ cho tuyến đường ven đô. Sau khi khánh thành, công trình thu hút sự quan tâm đặc biệt của người dân Thủ đô và cả khách du lịch trong nước và quốc tế. Nhiều người có dịp đến Thủ đô đã không bỏ lỡ cơ hội được chiêm ngưỡng vẻ đẹp độc đáo của công trình.
Buồn thay, sự lộng lẫy của những bức tranh gốm ngày nào đang dần bị biến sắc bởi sự bong tróc, nham nhở không còn nguyên vẹn.
Dọc theo “Con đường gốm sứ” đã xuất hiện nhiều vết nứt dài (nứt kết cấu, nứt tách giữa tường gạch xây trên kè bê tông), có đoạn kéo dài hàng chục mét. Những mảng gốm bị vỡ đã làm lộ rõ bức tường xây bên trong. Hơn thế, tại nhiều điểm của “Con đường gốm sứ” bị biến thành nơi tập kết vật liệu xây dựng, rác thải, kinh doanh buôn bán...
Người khởi xướng “Con đường gốm sứ” - chia sẻ, do chưa có kinh nghiệm trong xây dựng một công trình nghệ thuật ở ngoài trời, đơn vị thi công đã cho xây thêm bức tường gạch trên thành đê bê tông có sẵn.
Sự khác nhau của các chất liệu xây dựng, cộng thêm độ rung của các phương tiện qua lại dày đặc và yếu tố thời tiết khắc nghiệt... dẫn tới nhiều điểm của công trình bị vỡ, nứt (từ cửa khẩu An Dương về đến cửa khẩu Tân Ấp)...
Nhận thức rõ cần phải sớm khôi phục lại “Con đường gốm sứ”, Thành phố Hà Nội đã quyết định chi 300 triệu đồng từ nguồn vốn ngân sách để duy tu công trình. Tuy nhiên, để sửa chữa công trình nghệ thuật này không hề đơn giản.
Khó khăn nhất là khâu chọn vật liệu thay thế phù hợp. Các đơn vị sau khi đi kiểm tra thực tế đã đặt hàng vật liệu đặc thù cho từng bức tranh, sau đó tiến hành thi công.
Có lẽ, do sự thúc ép về thời gian (UBND thành phố yêu cầu phải hoàn thành công trình trong vòng 3 tháng (15/5 - 15/8/2014), nên không tránh khỏi việc thi công ẩu, kết quả mang lại không như mong muốn. Nhiều bức tranh được "vá", "chắp" bằng xi măng một cách cẩu thả, nhìn như những vết sẹo xấu xí.
Để trả lại vẻ đẹp nguyên gốc của “Con đường gốm sứ”, ngày 15/9/2014, UBND TP Hà Nội đã có Công văn số 6888/UBND-XDGT (do Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Quốc Hùng ký), yêu cầu Sở Xây dựng bàn giao công tác quản lý, duy trì công trình Con đường gốm sứ ven sông Hồng để Sở Văn hóa, Thể Thao và Du lịch thực hiện quản lý, duy trì theo quy định đối với các công trình văn hóa; hoàn thành việc bàn giao, tiếp nhận quản lý công trình trong tháng 9/2014.
UBND Thành phố cũng giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch kiểm tra, thực hiện việc sửa chữa, bảo dưỡng công trình theo các quy định, tiêu chuẩn, quy chuẩn của công trình văn hóa.
Người dân Thủ đô mong muốn các cơ quan chức năng của thành phố thực hiện khẩn trương, nghiêm túc chỉ đạo của UBND thành phố, sớm có biện pháp khắc phục để trả lại vẻ đẹp của con đường gốm sứ ven sông Hồng. Bên cạnh đó, mỗi người dân Thủ đô cần có ý thức trách nhiệm trong việc gìn giữ công trình văn hóa nghệ thuật này.
Yến Nhi
