Ngày 1/10, tại buổi họp báo cung cấp thông tin về xây dựng, ban hành chính sách y tế tiêu biểu quý IV/2026, trả lời liên quan đến công tác quản lý trang thiết bị y tế hiện nay, ông Nguyễn Minh Lợi, Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế cho biết: Việc tiếp cận quản lý giá thiết bị y tế đã được quy định tại Nghị định 98/2021/NĐ-CP. Tuy nhiên, qua quá trình thực tiễn triển khai, đã bộc lộ một số điểm chưa thực sự phù hợp và đã có một số lần điều chỉnh.
Theo ông Nguyễn Minh Lợi, qua công tác kiểm tra, theo dõi và rà soát một số vụ việc thực tế vừa qua, Bộ Y tế nhận thấy cần thiết phải thể chế hóa các quy định thành khung nguyên tắc quản lý ở cấp độ Luật. Điều này nhằm tạo căn cứ pháp lý vững chắc và thể chế hóa cụ thể các vấn đề liên quan đến quản lý trang thiết bị y tế. Vấn đề này đang được Bộ Y tế lấy ý kiến.
Theo đó việc quản lý giá thiết bị y tế là quản lý theo vòng đời và chuỗi cung ứng. Cụ thể, quản lý toàn bộ chuỗi cung ứng theo vòng đời sản phẩm, từ khâu nhập khẩu, cấp phép, mua sắm, hải quan, thuế, đấu thầu cho đến thanh toán bảo hiểm y tế. Các dữ liệu này sẽ được liên thông và chia sẻ giữa các cơ quan quản lý nhà nước.
Dựa trên nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, việc liên thông dữ liệu gắn với mã định danh thiết bị y tế sẽ giúp minh bạch hóa chuỗi cung ứng, phục vụ truy xuất nguồn gốc trong quá trình lưu thông và sử dụng. Đồng thời, nâng cao trách nhiệm giải trình minh bạch của các cơ sở kinh doanh, chủ sở hữu thiết bị.
“Mục tiêu hàng đầu là đưa giá về đúng giá trị thực; nguyên tắc quản lý theo vòng đời và chuỗi cung ứng, không cấm hay hạn chế các đơn vị phân phối. Tuy nhiên, các công đoạn phân phối từ sản xuất đến tay người tiêu dùng phải được minh bạch, cắt giảm tối đa các khâu trung gian không cần thiết làm phát sinh chi phí”, ông Nguyễn Minh Lợi cho biết.
Về việc kê khai và niêm yết giá trực tuyến, việc kê khai và niêm yết giá sẽ được thực hiện trực tuyến trên Cổng thông tin, Hệ thống cơ sở dữ liệu về trang thiết bị y tế. Hệ thống sẽ cập nhật cả các thông tin theo quy định của pháp luật về giá và các thông tin mang tính đặc thù của thiết bị y tế, phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc và quản lý nhà nước. Cơ chế này sẽ góp phần minh bạch thị trường, điều chỉnh giá thiết bị y tế từ khâu sản xuất, nhập khẩu đến cơ sở sử dụng, đảm bảo hài hòa giữa chất lượng và giá cả phù hợp.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Minh Lợi, cần xác định rõ Luật Giá và Luật Đấu thầu là hai hệ thống pháp luật khác nhau. Do đó, không đồng nhất giữa giá kê khai/niêm yết (theo Luật Giá) với giá kế hoạch/giá trúng thầu (theo Luật Đấu thầu). Việc hình thành giá trong đấu thầu phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố cấu thành như: Chi phí nhập khẩu, đào tạo vận hành, bảo hành, bảo trì, linh kiện thay thế... Bên cạnh đó, giá trúng thầu còn bị tác động bởi số lượng mua sắm, thời điểm thanh toán, thời gian và điều kiện giao hàng. Vì vậy, hai khái niệm giá thầu và giá theo quy định pháp luật về giá có nội hàm hoàn toàn khác nhau.
Tại họp báo, Bộ Y tế cũng cho biết, Bộ đang xây dựng, hoàn thiện các dự án luật được xây dựng hệ thống pháp luật về y tế trong bối cảnh nhiều quy định cần điều chỉnh để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số...
Cụ thể, Bộ Y tế đang triển khai 4 dự án Luật trình Quốc hội; tham mưu Chính phủ ban hành nhiều nghị định quan trọng.
Đặc biệt, Bộ Y tế đang đồng thời sửa đổi 6 luật thuộc lĩnh vực y tế như Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.
Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà, các dự án luật đang được sửa đổi xuất phát từ 3 yêu cầu cấp bách: Bảo đảm không có khoảng trống pháp luật sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy. Để vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Chính phủ đã ban hành 4 nghị định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền trong lĩnh vực y tế.
Các dự án luật nhằm luật hóa kết quả cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư, kinh doanh theo Nghị quyết số 206/2025/QH15 và các nghị quyết của Chính phủ; đồng thời tiếp tục cắt giảm thủ tục trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh và dược.
Bên cạnh đó, việc sửa đổi cũng bảo đảm tính thống nhất với các luật mới được Quốc hội ban hành như Luật Giáo dục, Luật Giá, Luật Giao dịch điện tử, Luật Chuyển đổi số, Luật Thủ đô; đồng thời xử lý những vấn đề cấp bách liên quan đến quản lý giá thuốc, giá dịch vụ và thiết bị y tế.
