Cùng với hồ sơ bệnh án điện tử tạo nền tảng dữ liệu trong quá trình khám, điều trị, các nền tảng số tại trạm y tế, hồ sơ sức khỏe điện tử, mô hình bác sĩ gia đình, tư vấn khám, chữa bệnh từ xa và thiết bị theo dõi sức khỏe đang từng bước đưa dữ liệu đó vào quá trình quản lý sức khỏe liên tục của mỗi người dân.
Định hướng này được đặt ra trong chương trình thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I từ năm 2026 đến năm 2030. Bộ Y tế xác định các nội dung chuyển đổi số trong quản lý, theo dõi và tư vấn sức khỏe toàn diện, trong đó triển khai quản lý hồ sơ sức khỏe người dân thông qua Nền tảng Trạm Y tế xã và dịch vụ tư vấn sức khỏe thông qua Nền tảng Hỗ trợ tư vấn khám, chữa bệnh từ xa theo quy định tại Thông tư số 30/2024/TT-BYT.
Đưa quản lý sức khỏe đến gần từng người dân
Theo định hướng của Bộ Y tế, Trung tâm Thông tin y tế Quốc gia được giao xây dựng, triển khai Nền tảng Trạm Y tế xã và Nền tảng Hỗ trợ tư vấn khám, chữa bệnh từ xa thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế, đồng thời bảo đảm các nền tảng hoạt động ổn định, thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức quản lý hồ sơ sức khỏe của người dân trên
Điểm đáng chú ý là chuyển đổi số được đặt trong mối liên hệ trực tiếp với hoạt động của y tế cơ sở. Dữ liệu sức khỏe không chỉ được tạo lập trong những lần người dân đến bệnh viện mà từng bước được cập nhật trong quá trình quản lý sức khỏe tại địa phương. Khi thông tin được cập nhật thường xuyên, cơ sở y tế có thêm cơ sở để theo dõi tình trạng sức khỏe, tư vấn và tổ chức chăm sóc phù hợp.
Cùng với đó, Bộ Y tế triển khai mô hình bác sĩ gia đình gắn với quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử, quản lý sức khỏe toàn dân và Nền tảng Hỗ trợ tư vấn khám, chữa bệnh từ xa. Mục tiêu là theo dõi, quản lý và chăm sóc sức khỏe liên tục cho người dân tại cộng đồng. Như vậy, vai trò của y tế cơ sở trong môi trường số không dừng ở việc tiếp nhận người bệnh và thực hiện các dịch vụ khám, chữa bệnh ban đầu. Cùng với hồ sơ sức khỏe điện tử, trạm y tế trở thành một điểm kết nối dữ liệu và tổ chức quản lý sức khỏe của người dân trên địa bàn. Thông tin từ các lần khám, tư vấn, theo dõi sức khỏe có thể được cập nhật vào hồ sơ, tạo điều kiện để quá trình chăm sóc không bị chia cắt theo từng lần người dân đến cơ sở y tế.
Thành phố Hồ Chí Minh, Thái Nguyên và nhiều địa phương khác đang triển khai các hình thức khám tại trạm y tế, bệnh viện, doanh nghiệp, trường học, khu dân cư và khám tại nhà đối với những người gặp khó khăn trong việc đi lại. Mô hình Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư được tổ chức để đưa hoạt động chăm sóc sức khỏe đến gần hơn với người dân. Những cách làm này cho thấy chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy giá trị khi gắn với tổ chức lại hoạt động chăm sóc sức khỏe. Công nghệ không thay thế nhân viên y tế mà hỗ trợ thu thập, cập nhật và quản lý thông tin, giúp các lực lượng y tế có thêm công cụ để tiếp cận người dân, nhất là những người cần được theo dõi thường xuyên.
Từ chờ người dân đến khám sang chủ động theo dõi, chăm sóc
Một trong những thay đổi quan trọng mà chuyển đổi số hướng tới là cách thức ngành Y tế tiếp cận người dân. Thay vì chủ yếu chờ người dân đến cơ sở y tế khi có nhu cầu khám, chữa bệnh, hệ thống từng bước chuyển sang chủ động theo dõi, tư vấn và quản lý sức khỏe ngay tại cộng đồng và gia đình.
Để thực hiện điều đó, các địa phương được định hướng ứng dụng thiết bị y tế thông minh, thiết bị theo dõi sức khỏe từ xa và các công cụ số phù hợp để thu thập, cập nhật, theo dõi các chỉ số sức khỏe của người dân. Đồng thời, địa phương tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng số, thiết bị y tế thông minh và các ứng dụng phục vụ theo dõi, quản lý sức khỏe tại nhà. Từ đó hình thành một quy trình trong đó thông tin sức khỏe được cập nhật, kết nối và sử dụng trong quá trình chăm sóc. Dữ liệu từ thiết bị theo dõi sức khỏe, kết quả tư vấn và thông tin thu thập tại cơ sở có thể được đưa vào hồ sơ sức khỏe điện tử. Khi các nguồn dữ liệu được kết nối, việc quản lý sức khỏe có điều kiện chuyển từ những lần tiếp xúc rời rạc sang quá trình theo dõi liên tục hơn.
Với mô hình bác sĩ gia đình, việc gắn bác sĩ gia đình với hồ sơ sức khỏe điện tử, quản lý sức khỏe toàn dân và tư vấn khám, chữa bệnh từ xa tạo ra mối liên hệ giữa người dân, y tế cơ sở và các tuyến chuyên môn. Trong đó, dữ liệu sức khỏe là thành phần giúp duy trì thông tin trong quá trình theo dõi, còn nền tảng số tạo điều kiện cho việc kết nối và tư vấn.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, cách tiếp cận chủ động này đã được thể hiện qua việc triển khai các Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư. Từ tháng 4/2026, các đội tại Hiệp Phước, Đất Đỏ và Bắc Tân Uyên đã triển khai khám, quản lý sức khỏe tại nhà; lực lượng y tế cơ sở mang theo thiết bị để đo huyết áp cho người cao tuổi, tư vấn bệnh mạn tính, sàng lọc nhóm nguy cơ và cập nhật hồ sơ sức khỏe tại nhà người dân.
Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tận dụng những lần người dân tiếp xúc với hệ thống y tế như khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, tái khám bệnh mạn tính, khám thai, tiêm chủng hoặc sử dụng các dịch vụ y tế để thực hiện khám sức khỏe nếu người dân chưa được khám. Cùng với đó, Thành phố ứng dụng công nghệ thông tin để theo dõi tiến độ, rà soát thông tin và cập nhật kết quả khám lên Nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng.
Từ thực tiễn này có thể thấy, giá trị của chuyển đổi số y tế không chỉ nằm ở việc đưa một quy trình từ giấy sang môi trường điện tử. Khi được triển khai đồng bộ từ trạm y tế, hồ sơ sức khỏe điện tử, bác sĩ gia đình, tư vấn từ xa đến các thiết bị theo dõi sức khỏe, công nghệ tạo điều kiện để hoạt động quản lý sức khỏe được thực hiện thường xuyên hơn và gần người dân hơn.
