Với nỗ lực bứt phá trong việc tinh gọn bộ máy và quyết liệt cắt giảm rào cản kinh doanh, Bộ Xây dựng lọt top 3 bộ ngành hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu theo Kết luận 18-KL/TW.
Công tác cải cách thủ tục hành chính của Bộ Xây dựng thời gian qua đã ghi nhận những con số ấn tượng. Thực hiện Nghị quyết 66/NQ-CP của Chính phủ, tính riêng trong năm 2025, Bộ đã cắt giảm và đơn giản hóa 297 trên tổng số 451 thủ tục, đạt tỷ lệ gần 66%. Những điều chỉnh này đã giúp rút ngắn tới 1.691 ngày thời gian giải quyết thủ tục hành chính và giảm hơn 3.977 tỷ đồng chi phí tuân thủ. Bộ đã thực hiện phân cấp 45 thủ tục hành chính, tương đương hơn 43%. Đặc biệt, việc bãi bỏ hàng loạt ngành, nghề và điều kiện kinh doanh không còn phù hợp trong các ngành nghề theo Luật Đầu tư năm 2020 đã tạo ra một hành lang pháp lý thông thoáng, minh bạch hơn, thúc đẩy tính chủ động của các chủ thể tham gia thị trường.
Bước sang năm 2026, tinh thần cải cách tiếp tục được nâng tầm nhằm thực hiện Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số”. Bộ Xây dựng đã đề xuất điều chỉnh thêm 160 thủ tục hành chính, dự kiến rút ngắn thêm 858 ngày thời gian giải quyết và tiết kiệm 2,8 tỷ đồng chi phí tuân thủ.
Đến thời điểm hiện tại, Bộ Xây dựng đã hoàn thành 5 chỉ tiêu đặt ra tại Kết luận 18-KL/TW, trở thành một trong ba Bộ bảo đảm hoàn thành các chỉ tiêu được giao theo Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2. Việc tái sử dụng dữ liệu từ các hệ thống thông tin quốc gia thay cho hồ sơ giấy cũng được đẩy mạnh nhằm giảm bớt gánh nặng về thủ tục cho công dân.
Một trong những giải pháp mang tính đột phá là việc Bộ Xây dựng đã hoàn thành và đưa vào vận hành 06 cơ sở dữ liệu chuyên ngành, từ hạ tầng đường bộ, hàng không, đăng kiểm phương tiện đến năng lực hành nghề xây dựng… hướng tới kết nối trực tiếp với Trung tâm dữ liệu quốc gia. Việc liên thông dữ liệu này cho phép cơ quan nhà nước khai thác lại các kết quả đã có mà không yêu cầu người dân nộp lại hồ sơ, giúp giải quyết thủ tục nhanh chóng mà không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Trong năm 2026, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục hoàn thiện và đưa vào khai thác hiệu quả nhiều cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu dùng chung theo danh mục dã ban hành.
Tinh thần cải cách thủ tục hành chính mạnh mẽ nhằm đơn giản hoá và rút ngắn tối đa thời gian thực hiện thủ tục hành chính đã được cụ thể hóa vào Luật Xây dựng năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Trong đó, nội dung về miễn giấy phép xây dựng cho nhiều loại hình công trình đặc thù đã được cho phép áp dụng ngay từ đầu năm 2026. Trong đó, việc bãi bỏ thủ tục “Thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở” được xem là trao quyền chủ động cho chủ đầu tư. Thời gian giải quyết nhiều thủ tục then chốt cũng giảm mạnh, điển hình như cấp chứng chỉ hành nghề giảm từ 55 ngày xuống còn 8 ngày làm việc, cấp phép xây dựng công trình cấp đặc biệt nay chỉ còn 10 ngày thay vì 20 ngày như trước đây.
Bàn về lộ trình thực thi các chính sách mới, ông Bùi Văn Dưỡng, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng cho biết, Bộ Xây dựng đã trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng, quy định rõ thẩm quyền cấp phép cho từng cơ quan như UBND cấp xã, Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế và Sở Xây dựng nhằm tránh chồng chéo.
Bộ Xây dựng đề xuất tất cả các trường hợp đủ điều kiện đều được thực hiện thủ tục trực tuyến toàn trình. Trong đó, cơ quan quản lý sẽ không yêu cầu người dân nộp lại các giấy tờ đã có trên cơ sở dữ liệu quốc gia. Điều này kỳ vọng sẽ đưa thời gian cấp phép xây dựng trung bình về mức 7 đến 10 ngày, giảm còn một nửa so với hiện nay.
