Chiều 12/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trả lời chất vấn trước Quốc hội.
Nêu câu hỏi chất vấn, đại biểu Sí Thị Mai Anh (đoàn Lào Cai) đặt vấn đề, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có hướng dẫn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) an toàn có trách nhiệm, phòng ngừa sự lệ thuộc của học sinh.
Tuy nhiên, ngoài phạm vi hướng dẫn của nhà trường, học sinh vẫn có thể tự sử dụng nền tảng AI tạo sinh để nhận ngay lời giải hoặc bài viết hoàn chỉnh làm giảm cơ hội tự suy nghĩ và rèn luyện phát triển năng lực của học sinh như năng lực tư duy phản biện, năng lực sáng tạo và năng lực tự học.
“Trong phạm vi quản lý nhà nước về trí tuệ nhân tạo, bộ có giải pháp cụ thể nào để chỉ đạo các đơn vị chức năng trong công tác phối hợp, cung cấp dịch vụ để bảo vệ người dùng nhỏ tuổi nhất là các em học sinh, đảm bảo quyền truy cập phù hợp, hạn chế nguy cơ bị lệ thuộc”, đại biểu Sí Thị Mai Anh nêu câu hỏi.
Chung mối quan tâm, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) cũng nêu hiện tượng sử dụng AI để giả mạo chữ ký, hình ảnh, giọng nói, chữ viết để lừa đảo tống tiền. Theo đại biểu, học sinh, sinh viên cũng sử dụng AI để giải đề thi, bài tập… Đại biểu đề nghị bộ nêu giải pháp để ngăn ngừa, khắc phục các vấn đề nêu trên.
Trả lời câu hỏi đại biểu, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết bản thân ông trước đây cũng là thầy giáo và hiện cũng vẫn đi dạy, và thường dùng bảng đen, phấn trắng.
Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng, nếu quá lạm dụng AI thì sẽ là một vấn đề nhức nhối. “Với vai trò quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ thì chúng tôi cũng đã tiến hành phân loại mức độ rủi ro của AI: rủi ro cao, rủi ro trung bình, rủi ro thấp, và đưa ra các cơ chế để đảm bảo an toàn trong sử dụng AI”, bộ trưởng nói.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ bày tỏ “nếu hỏi tôi về mặt cá nhân chứ không phải vai bộ trưởng, tôi thấy rằng, gần đây, một số nước tiên tiến cũng bắt đầu hạn chế, thậm chí là cấm học sinh sử dụng AI, nhất là học sinh cấp độ thấp. Và tôi đồng tình cách này”, ông Vũ Hải Quân nói.
Vẫn trả lời với tư cách cá nhân, ông Vũ Hải Quân cho rằng “có lẽ chúng ta nên ngăn chặn, hạn chế bớt, nhất là ở bậc thấp. Còn khi các em trưởng thành, lớn rồi thì việc phát huy, sử dụng AI để đặt câu hỏi thì rất tốt”.
Về vấn đề AI giả mạo (deepfake), Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, trong luật về AI và trong nghị định hướng dẫn đã quy định rất rõ. Trong đó có 3 đối tượng, một là nhà cung cấp, phát triển – nơi tạo ra các nền tảng AI; thứ hai là tổ chức triển khai, đưa nền tảng đó vào Việt Nam; thứ ba là đối tượng sử dụng, đều có mối quan hệ hữu cơ với nhau. “Các nội dung do AI tạo ra thì bắt buộc phải gắn nhãn. Nếu không gắn nhãn thì vi phạm pháp luật Việt Nam”, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nói.
Mở rộng thêm, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, AI có thể làm giả được giọng nói, gương mặt, nhưng không làm giả được quan hệ tình cảm, nhân cách của con người, do đó, theo bộ trưởng, các bậc cha mẹ cần dành nhiều thời gian quan tâm, trò chuyện với con cái. Khi đó, AI rất khó để lợi dụng để lừa đảo.
