Trước khi phiên chất vấn diễn ra, Đại tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công an đã có báo cáo gửi các đại biểu Quốc hội một số nội dung liên quan đến nhóm vấn đề chất vấn, trong đó có việc cấp hộ chiếu mẫu mới đang được dư luận quan tâm.
Theo báo cáo của Bộ Công an, tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIV diễn ra cuối tháng 11/2019, Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam đã được Quốc hội thông qua. Thực hiện quy định của Luật, Bộ Công an đã ban hành Thông tư số 73 ngày 29/6/2021 quy định về mẫu hộ chiếu, giấy thông hành và các biểu mẫu có liên quan.
"So với hộ chiếu mẫu cũ, hộ chiếu mẫu mới được sản xuất, in ấn bằng công nghệ hiện đại đáp ứng yêu cầu bảo an cao hơn và chống nguy cơ làm giả, đạt tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO)" - theo báo cáo của Bộ Công an.
Bộ Công an lý giải hình ảnh tại các trang trong hộ chiếu phổ thông mẫu mới là những hình ảnh tiêu biểu về cảnh đẹp đất nước, di sản văn hóa Việt Nam, giúp quảng bá hình ảnh đặc trưng của đất nước, con người Việt Nam với bạn bè quốc tế, là điểm đến ấn tượng, thú vị (các hình ảnh đưa vào hộ chiếu đã được Hội đồng gồm các chuyên gia về văn hóa, họa sĩ, nhà sử học... thẩm định).
Tính đến nay, Bộ Công an đã cấp 272.000 hộ chiếu theo mẫu mới cho công dân trên toàn quốc. Đồng thời, Bộ tổ chức tuyên truyền về mẫu hộ chiếu mới và thời điểm cấp hộ chiếu cũng như tiện ích của việc nộp hồ sơ trực tuyến (dịch vụ công cấp độ 4) để hạn chế công dân đến nộp hồ sơ trực tiếp tại trụ sở cơ quan quản lý xuất nhập cảnh.
Bộ trưởng Công an cho biết, theo quy định của ICAO, tiêu chuẩn hộ chiếu, các thông tin bắt buộc phải có trên hộ chiếu bao gồm: Loại hộ chiếu, họ và tên, số hộ chiếu, quốc tịch, ngày tháng năm sinh, giới tính và ngày hết hạn hộ chiếu. Ngoài ra, ICAO cũng quy định cụ thể về cách thiết kế, bố trí từng nội dung thông tin trên trang nhân thân của hộ chiếu để đảm bảo sự đồng bộ, thống nhất với máy đọc hộ chiếu của các quốc gia trên thế giới.
"Mẫu hộ chiếu mới ban hành kèm theo Thông tư số 73/2021/TT-BCA đã tuân thủ chặt chẽ các quy định trên và hoàn toàn đáp ứng đúng các tiêu chuẩn quốc tế", Bộ Công an khẳng định.
Giải thích cho việc hộ chiếu mới không có thông tin nơi sinh, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, theo quy định của ICAO, các thông tin khác như nơi sinh tùy thuộc vào từng quốc gia, không bắt buộc phải có.
Theo quy định tại khoản 3, Điều 6, Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam, các thông tin trên hộ chiếu không có nơi sinh. Trên cơ sở này, Bộ Công an ban hành Thông tư 73, và mẫu hộ chiếu mới ban hành theo thông tư không có thông tin nơi sinh, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho công dân ta trong quá trình nhập cảnh.
Về vấn đề một số nước châu Âu thông báo từ chối cấp thị thực vào hộ chiếu mẫu mới của Việt Nam, theo Bộ trưởng Công an, cơ quan chức năng của Việt Nam đã làm việc với các nước và xác định đây là vấn đề mang tính kỹ thuật.
Với nhận định hộ chiếu thiếu nơi sinh sẽ gây khó khăn cho công tác quản lý của các nước sở tại, Bộ Công an cho biết để giải quyết cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho công dân Việt Nam khi làm thủ tục xin thị thực vào các nước trong khu vực Schengen gồm 26 quốc gia châu Âu, cơ quan này đã thống nhất với Bộ Ngoại giao trước mắt tiến hành bị chú “nơi sinh” vào hộ chiếu mẫu mới cho công dân khi công dân có đề nghị.
"Về lâu dài sẽ tiến hành sửa đổi mẫu hộ chiếu, trong đó bổ sung mục "nơi sinh" trang nhân thân hộ chiếu", Bộ Công an nêu rõ và cho biết đang lấy ý kiến của Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, Văn phòng Chính phủ, Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại giao về vấn đề này.
