So với dự thảo lấy ý kiến trước đó, trong dự thảo trình Chính phủ, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã bổ sung thêm nhóm được điều chỉnh tăng lương hưu, trợ cấp, khi thêm nhóm: Người đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng.
Dự thảo nghị định do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội xây dựng đề xuất, từ ngày 1/7/2023, tăng lương thêm 12,5% với người đang nhận lương hưu, trợ cấp Bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng. Tăng thêm 20,8% với người nhận lương hưu, trợ cấp hằng tháng chưa được tăng lương từ ngày 1/1/2022 (nghỉ hưu sau ngày điều chỉnh tăng lương hưu lần gần nhất).
Sau khi tăng lương hưu theo các mức chung kể trên, người nhận lương hưu, trợ cấp Bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng trước ngày 1/1/1995 có mức lương dưới 3 triệu đồng/tháng sẽ được điều chỉnh tăng thêm. Cụ thể: Với người có lương hưu sau tăng dưới 2,7 triệu đồng/tháng được tăng thêm 300 nghìn đồng/tháng; người có lương từ 2,7 triệu đồng đến dưới 3 triệu đồng/tháng được tăng bù số còn thiếu để được 3 triệu đồng/tháng.
Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội lý giải việc đề xuất điều chỉnh tăng lương hưu: Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Nghị quyết số 69/2022/QH15 thì đối tượng đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hàng tháng do ngân sách nhà nước đảm bảo được thực hiện điều chỉnh tăng 12,5% và hỗ trợ thêm đối với người nghỉ hưu trước năm 1995 có mức hưởng thấp.
Theo quy định tại Điều 57 Luật Bảo hiểm xã hội, lương hưu được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế, phù hợp với khả năng của ngân sách và quỹ bảo hiểm xã hội. Kể từ ngày 1/7/2023, thực hiện việc điều chỉnh mức lương cơ sở tăng từ 1.490.000 đồng/tháng lên thành 1.800.000 đồng/tháng (mức tăng 20,8%). Điều này tác động làm tăng mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hàng tháng của một số người nghỉ hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hàng tháng từ ngày 1/7/2023 trở đi. Do việc xác định mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hàng tháng đối với một số chế độ bảo hiểm của Luật Bảo hiểm xã hội được xác định theo mức lương cơ sở.
Cùng với đó, do trong năm 2022, chỉ thực hiện điều chỉnh lương lương hưu mà không thực hiện điều chỉnh mức lương cơ sở cho nên những người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định khi nghỉ hưu, hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng từ ngày 1/1/2022 cho đến trước ngày 1/7/2023 sẽ thấp hơn 7,4% so với những người nghỉ hưu trước ngày 1/1/2022 và những người nghỉ hưu từ ngày 1/7/2023 trở đi.
Nguyên nhân là do trong thời gian từ ngày 1/1/2022 đến trước ngày 1/7/2023, người lao động không được điều chỉnh tiền lương đã đóng bảo hiểm xã hội để làm căn cứ tính hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội. Vì trong thời gian này mức lương cơ sở chưa được điều chỉnh nhưng cũng không được điều chỉnh mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hàng tháng theo Nghị định số 108/2021/NĐ-CP.
