Để hiểu rõ hơn về sự biến động này, Cục Việc làm (Bộ LĐTBXH) và Tổ chức lao động quốc tế (ILO) tổ chức hội thảo kỹ thuật về phương pháp dự báo cung - cầu lao động vào ngày 23/11.
Ông Tào Bằng Huy, Phó Cục trưởng Cục Việc làm cho hay, cung - cầu lao động là 2 yếu tố cơ bản góp phần hình thành và phát triển thị trường lao động. Sự biến động của cung - cầu lao động sẽ tức thì dẫn đến biến động của cả thị trường lao động.
Thị trường lao động đang chịu sự tác động cộng hưởng của đại dịch COVID-19, cách mạng công nghiệp lần thứ 4, hội nhập quốc tế và các xu thế lớn khác. Giai đoạn hậu COVID-19, cung lao động về số lượng đã có sự thay đổi rõ nét. Lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên trong quý III năm 2022 là 51,9 triệu người, tăng hơn 0,2 triệu người so với quý trước và đặc biệt, tăng gần 2,8 triệu người so với cùng kỳ năm trước.
Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động quý III năm 2022 là 68,7%, tăng 0,2% với quý trước và tăng 3,1% so với cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của nữ là 62,5%, thấp hơn 12,6% so với nam (75,1%).
Về chất lượng lao động cũng có sự thay đổi theo hướng tích cực. Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ quý III năm 2022 là 26,3%, cao hơn 0,1% so với quý trước và hơn 0,2% so với cùng kỳ năm trước.
Tuy nhiên, thách thức đang đặt ra rất nhiều đối với cung lao động cả về số lượng và chất lượng, khi thiếu hụt lao động cục bộ vẫn đã và đang diễn ra ở một số địa phương, lĩnh vực ngành nghề.
Về cầu lao động cũng có sự thay đổi đáng kể theo chiều hướng tích cực. Tuy nhiên, sự biến động về cầu lao động đã và đang diễn ra ở khắp các lĩnh vực ngành nghề, đòi hỏi nguồn cung lao động thích ứng phù hợp cả về số lượng và chất lượng.
"Sự biến động về cung và cầu lao động diễn ra là sự tất yếu, theo quy luật khách quan của sự chuyển đổi về kinh tế luôn song hành cùng chuyển đổi của thị trường lao động", ông Huy nói.
Thời gian tới, Bộ LĐTBXH phối hợp Bộ Công an để kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, qua đó, sẽ có cơ sở dữ liệu nền cho 54 triệu lao động. Bộ LĐTBXH cũng đã báo cáo Ủy ban xã hội của Quốc hội về đề xuất triển khai sổ lao động điện tử và xây dựng hệ thống sàn giao dịch việc làm quốc gia trực tuyến.,
Vấn đề đáng quan tâm hiện nay là số lượng doanh nghiệp tăng rất nhanh nhưng lao động kỹ thuật lại giảm. Nhìn nhận về việc mất cân bằng cung - cầu thời gian gần đây, Để phát triển thị trường lao động, đầu tiên cần chuyển đổi tư duy lao động Việt Nam từ thị trường lao động phổ thông, giá rẻ sang thị trường có lao động kỹ thuật và chuyên gia kỹ thuật chất lượng cao, có giá cạnh tranh trên thế giới. Muốn làm được điều này, việc đổi mới về giáo dục đại học lẫn giáo dục nghề nghiệp phải theo đúng chuẩn quốc tế.
