Theo trang Daily Mail (Anh), làn sóng tranh luận bùng lên khi một bài đăng lan truyền trên mạng, dẫn lại đoạn video của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) về bề mặt Sao Hỏa. Một số người cho rằng hình ảnh này cho thấy một “kim tự tháp ba mặt” có cấu trúc rõ rệt.
Cấu trúc này ban đầu được nhà nghiên cứu Keith Laney phát hiện trong dữ liệu do tàu thăm dò sao Hoả Mars Global Surveyor ghi lại từ năm 2001. Khi rà soát các hình ảnh để tìm kiếm dấu hiệu bất thường, ông bắt gặp một dạng địa hình mà ông tin có thể là nhân tạo.
“Nếu phát hiện này nằm trên Trái Đất, chắc chắn chúng ta đã bắt tay khai quật từ lâu”, ông nói.
Đoạn video gần đây được đạo diễn phim tài liệu Brian Dobbs chia sẻ lại. Ông cho rằng: “Trên sao Hỏa tồn tại một kim tự tháp ba mặt có kích thước tương đương Đại kim tự tháp Ai Cập”.
Dù thừa nhận chưa thể coi đây là bằng chứng về sự sống cổ đại, ông Dobbs cho rằng phát hiện này đặt ra câu hỏi liệu từng có một loài sinh vật khác sinh sống trên hành tinh này hay không.
Cấu trúc được cho là “kim tự tháp” nằm ở phía Tây khu vực Candor Chasma, một trong những hẻm núi lớn thuộc hệ thống Valles Marineris - hệ thống hẻm núi lớn thứ hai trong Hệ Mặt Trời. Khu vực này nổi tiếng với vách đá dựng đứng, sạt lở và các lớp đá xếp tầng, vốn có thể tự nhiên tạo ra những hình dạng kỳ lạ, thậm chí mang tính hình học cao.
Đáng chú ý, cấu trúc này xuất hiện nhất quán trong 5 bức ảnh chụp bởi các sứ mệnh của NASA, bao gồm cả Mars Reconnaissance Orbiter, trong giai đoạn năm 2001 - 2016.
Bức ảnh đầu tiên chụp ngày 4/7/2001 cho thấy một mặt của cấu trúc được chiếu sáng từ phía Tây, trong khi các mặt còn lại chìm trong bóng tối. Những hình ảnh sau đó, chụp vào năm 2002 với điều kiện ánh sáng khác, vẫn thể hiện rõ hình dạng ba mặt tương tự.
Đến năm 2007, các bức ảnh có độ phân giải cao hơn từ Mars Reconnaissance Orbiter cho thấy chi tiết sắc nét hơn, với các cạnh rõ ràng và tính đối xứng nổi bật giữa các mặt. Những hình ảnh tiếp theo vào năm 2014 và 2016 tiếp tục ghi nhận cùng một cấu trúc tam giác, với bóng đổ thay đổi theo góc chiếu của ánh sáng Mặt Trời, càng làm nổi bật vẻ “hình học” của nó.
Các nhà nghiên cứu lưu ý bất chấp sự khác biệt về chất lượng ảnh, góc chiếu sáng hay điều kiện theo mùa, cấu trúc này vẫn luôn thể hiện tính đối xứng ba mặt khá đồng đều trong mọi lần quan sát.
Không chỉ Dobbs, nhiều người khác cũng đặt nghi vấn về khả năng tồn tại các công trình nhân tạo, thậm chí là của người ngoài hành tinh, trên sao Hỏa.
Nhà nghiên cứu George Haas từng nhận định: “Bạn không cần là nhà địa chất cũng có thể phân biệt giữa một tảng đá và một cấu trúc điêu khắc mang tính hình học”.
Trong một nghiên cứu đồng tác giả, ông Haas cho rằng cấu trúc này “có thật và thể hiện mức độ hình học, đối xứng đủ cao để gợi ý mạnh về nguồn gốc nhân tạo”.
Nhà nghiên cứu Laney cũng đồng tình, khẳng định đây “gần như chắc chắn là công trình nhân tạo”.
Cuối năm 2025, các tài liệu được giải mật của Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) gây chú ý khi tiết lộ cơ quan này từng tiến hành những thí nghiệm bí ẩn nhằm tìm hiểu về sao Hỏa. Theo đó, một dự án mang mật danh Project Stargate được cho là đã sử dụng “du hành ý thức” để quan sát quá khứ của hành tinh này.
Một người tham gia thí nghiệm mô tả đã nhìn thấy một kim tự tháp cùng những con đường gợi ý về sự tồn tại của một nền văn minh cổ đại.
Cựu đặc vụ CIA Joe McMoneagle cũng cho biết từng ghi nhận các cấu trúc tương tự trên bề mặt sao Hỏa, thậm chí có kim tự tháp lớn hơn cả ở Ai Cập, với “những căn phòng khổng lồ bên trong”.
Dù vậy, giới khoa học nhấn mạnh rằng khi chưa có các sứ mệnh trực tiếp đặt chân lên sao Hỏa để khảo sát tại chỗ, rất khó xác định bản chất thực sự của những cấu trúc này. Trong khi đó, các quá trình địa chất tự nhiên vẫn là lời giải thích được nhiều nhà khoa học ủng hộ hơn, bất chấp những suy đoán ngày càng lan rộng về khả năng tồn tại của các “kim tự tháp” ngoài Trái Đất.
