Người vi phạm nghiêm trọng có thể bị xử lý hình sự
Thời gian qua, dư luận xã hội không khỏi bất bình trước tình trạng thông tin đời tư của một số cá nhân bị đưa lên mạng xã hội để công kích, lăng mạ, xúc phạm. Đáng lo ngại, có những nạn nhân rơi vào trạng thái trầm cảm, thậm chí có ý định tự tử hoặc tự hủy hoại bản thân vì không chịu nổi áp lực… Thực trạng này cho thấy, mặt trái của môi trường số và yêu cầu cấp thiết phải bảo vệ dữ liệu cá nhân
Trao đổi với Báo Tin tức và Dân tộc chiều 7/11, Luật sư Đỗ Minh Hiển, Văn phòng Luật sư JVN (Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội) cho biết, pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể nhằm bảo vệ quyền riêng tư, danh dự, nhân phẩm và dữ liệu cá nhân.
Đáng chú ý, Điều 4 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 quy định chủ thể dữ liệu có quyền tố cáo, khởi kiện và yêu cầu bồi thường khi dữ liệu cá nhân bị xâm phạm. Luật cũng nghiêm cấm việc cố ý làm lộ, chiếm đoạt hoặc thu thập, sử dụng, xử lý trái phép dữ liệu cá nhân khi chưa có sự đồng ý rõ ràng.
Bên cạnh đó, Luật An ninh mạng năm 2025 nghiêm cấm thu thập, sử dụng trái phép thông tin người khác; lợi dụng công nghệ, AI để giả mạo hình ảnh, giọng nói, phát tán thông tin nhằm lừa đảo, vu khống hoặc xâm phạm danh dự, nhân phẩm. Các thông tin công khai trên mạng có nội dung làm nhục người khác hoặc vi phạm thuần phong mỹ tục cũng phải được xử lý, gỡ bỏ theo quy định.
Theo Luật sư Đỗ Minh Hiển, việc sử dụng hình ảnh, bí mật đời tư, bí mật gia đình phải tuân thủ quy định pháp luật và có sự đồng ý của cá nhân liên quan. Hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin cá nhân của người khác khi chưa được đồng ý có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy tính chất, mục đích, mức độ và hậu quả. Người có bình luận xúc phạm nạn nhân cũng có thể bị xem xét xử phạt.
“Về xử phạt hành chính, theo khoản 1, Điều 95 Nghị định 174/2026/NĐ-CP ban hành ngày 15/5/2026, hành vi cung cấp thông tin xúc phạm uy tín, danh dự cá nhân hoặc chia sẻ, đăng tải thông tin dâm ô, đồi trụy nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự có thể bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Người vi phạm còn buộc phải gỡ bỏ thông tin theo khoản 2, Điều 95. Ở mức độ nghiêm trọng hơn, người vi phạm có thể bị xem xét xử lý hình sự theo các tội danh tương ứng”, luật sư Đỗ Minh Hiển lưu ý.
Giới luật sư cho rằng, thứ nhất, tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông theo Điều 288 Bộ luật Hình sự (BLHS). Hành vi công khai thông tin riêng hợp pháp của cá nhân trên mạng khi không được phép có thể bị truy cứu khi đáp ứng các điều kiện luật định, như thu lợi bất chính từ 50 triệu đến dưới 200 triệu đồng, gây thiệt hại từ 100 triệu đến dưới 500 triệu đồng hoặc gây dư luận xấu làm giảm uy tín cá nhân. Mức hình phạt có thể đến 3 năm tù; trường hợp tăng nặng theo khoản 2 có thể bị phạt tiền từ 200 triệu đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 2 đến 7 năm.
Thứ hai, theo luật sư Đỗ Minh Hiển, hành vi bêu riếu, trả thù, xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm người khác có thể bị xem xét về tội làm nhục người khác theo Điều 155 BLHS với mức phạt cao nhất 5 năm tù; thứ ba, người sao chép, lưu hành hoặc phổ biến clip có nội dung khiêu dâm, đồi trụy nhằm truyền bá có thể bị xử lý về tội truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy theo Điều 326 BLHS. Mức phạt cao nhất là 15 năm tù nếu thuộc trường hợp sử dụng Internet, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử để phạm tội.
Thứ tư, tội vu khống theo Điều 156 BLHS có thể được xem xét nếu người phát tán bịa đặt hoặc loan truyền thông tin biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác, với mức phạt cao nhất 7 năm tù...
Xây dựng môi trường số an toàn
Trong quá trình thực hiện Nghị quyết 57, nhiều ý kiến cho rằng, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là bảo vệ thông tin riêng tư, mà còn góp phần bảo vệ danh dự, nhân phẩm và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
Điều này đòi hỏi trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, nền tảng số và ý thức của mỗi người sử dụng mạng xã hội. Theo đó, người dân không được tùy tiện đăng tải, chia sẻ hình ảnh riêng tư; không bình luận xúc phạm, công kích hay tiếp tay lan truyền nội dung xâm phạm đời tư là những hành động thiết thực để xây dựng môi trường mạng văn minh, an toàn và lành mạnh.
Công an Thành phố Huế vừa phát đi cảnh báo về hành vi đăng tải, chia sẻ video, hình ảnh liên quan đến vụ việc nhạy cảm trong một chiếc xe ôtô VF3; đồng thời xác định 2 chủ tài khoản Facebook vi phạm.
Hai tài khoản bị xác định vi phạm là “Minh Khang Nguyễn” và “Ni SeVen”. Chủ tài khoản “Minh Khang Nguyễn” là bà N.T.T.M.X, trú tại phường Thuận An, TP Huế. Chủ tài khoản “Ni SeVen” là ông N.Đ.L, trú tại phường Thuận Hóa, TP Huế.
Theo Thạc sĩ, luật sư Phạm Quốc Bảo, Giám đốc Công ty Luật Bảo Ngọc, Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội, cần phân biệt trách nhiệm của người quay, người đăng tải đầu tiên và những người chia sẻ lại. Việc xác định nguồn phát tán cần dựa trên dữ liệu điện tử như tài khoản đăng tải, video gốc và lịch sử gửi nhận qua các ứng dụng nhắn tin.
Luật sư khuyến cáo những người liên quan không nên xóa dữ liệu, bởi việc này không làm mất dấu vết trên máy chủ. Trong khi đó, các tài khoản chia sẻ lại video, dù không trực tiếp quay hay phát tán đầu tiên, vẫn có thể bị xem xét trách nhiệm tùy tính chất, mức độ hành vi.
